રાત્ર્યન્તે સૃજતે લોકાન્ રાજસં રૂપાસ્થિતઃ
રાતના અંતે, રજસ સ્વરૂપે સ્થિત રહીને, લોકોની રચના કરે છે.
સ્રષ્ટા ચરાચરસ્યાસ્ય જગતો ઽદ્ભુતદર્શનઃ
આ અદભુત જગતમાં ચાલતા અને અચલ બધાના સર્જનહાર.
શૂલપાણિઃ કપર્દ્દી ચ અક્ષમાલાં ચ દર્શયન્
શૂળ, જટાઓ અને અક્ષમાલા દર્શાવતા.
યેનાક્રાન્તાવ્ ઉભૌ દેવૌ તાવેવ બ્રહ્મશઙ્કરૌ
જેણે બંને દેવો, બ્રહ્મા અને શંકર, પર વિજય મેળવ્યો.
કો ભવાનિહ સંપ્રાપ્તઃ કેન સૃષ્ટો ઽસિ માં વદ
તમે કોણ છો જે અહીં આવ્યા છો? તમને કોણે બનાવ્યા છે? મને કહો.
ભવતો જનકઃ કો ઽત્ર જનની વા તદુચ્યતામ્
તમારા પિતા કોણ છે અથવા માતા કોણ છે? એ જણાવો.
પરિવાદો ઽભવત્ તત્ર ઉત્પત્તિર્ભવતો ઽભવત્
ત્યાં વિવાદ થયો; તમારી ઉત્પત્તિ વિશે પ્રશ્ન ઉઠ્યો.
ધારયન્નતુલાં વીણાં કુર્વન્ કિલકિલાધ્વનિમ્
તુલા અને વીણા હાથમાં લઇને, કલકલ અવાજ કરતા,
તસ્થાવધોમુખો દીનો ગ્રહાક્રાન્તો યથા શશી
તે નીચે માથું ઝુકાવી, દુઃખી બની, ગ્રહથી પીડાયેલી ચાંદની જેમ ઊભો રહ્યો.
ક્રોધાન્ધકારિતં રુદ્રં પઞ્ચમો ઽથ મુખો ઽબ્રોવીત્
પછી પાંચમો મુખ એ ક્રોધથી અંધ થયેલા રુદ્રને બોલ્યો:
દિગ્વાસા વૃષભારૂઢો લોકક્ષયકરો ભવાન્
તમે દિશાઓના વસ્ત્રમાં, વૃષભ પર સવાર, લોકનો વિનાશ કરનાર છો.
નિર્દગ્ધુકામસ્ત્વનિશં દદર્શ ભગવાનજઃ
અજન્મ ભગવાન, તેને સતત દહન કરવા ઇચ્છતા, તેની તરફ જોયા.
શ્વેતં ચ રક્તં કનકાવદાતં નીલં તથા પિઙ્ગજટં ચ શુભ્રમ્
શ્વેત, લાલ, સોનાની જેમ તેજસ્વી, નીલ અને પીળા વાળવાળા, અને શુભ્ર પણ,
સમાહતસ્યાથ જલસ્ય બુદ્બુદા ભવન્તિ કિં તેષુ પરાક્રમો ઽસ્તિ
પાણી ઉથલાય ત્યારે તેમાં બબૂલો થાય છે—શું એમાં કોઈ શક્તિ હોય છે?
નખાગ્રેણ શિરશ્છિન્નં બ્રાહ્મં પરુષવાદિનમ્
તે બ્રાહ્મણ, જે કઠોર બોલતો હતો, તેનો માથું નખના ટોચથી કાપી નાખ્યું.
પતતે ન કદાચિચ્ચ તચ્છઙ્કરકરાચ્છિરઃ
શંકરનાં હાથમાંથી એ માથું ક્યારેય નીચે પડતું નથી.
સૃષ્ટસ્તુ પુરુષો ધીમાન્ કવચી કુણ્ડલી શરી
એક બુદ્ધિશાળી પુરુષ ઉત્પન્ન થયો, કવચ પહેરેલો, કુંડળ અને શરીરથી સજ્જ.
ચતુર્ભુજો મહાતૂણી આદિત્યસમદર્શનઃ
ચારે હાથ, મોટું તૂણ ધરાવતો, અને સૂર્ય સમાન તેજ ધરાવતો.
ભવાન્ પાપસમાયુક્તઃ પાપિષ્ઠં કો જિઘાંસતિ
તમે પાપથી જોડાયેલા છો—પાપીમાંથી પાપી કોણને મારવા ઇચ્છે છે?
ત્રપાયુક્તો જગામાથ રુદ્રો બદરિકાશ્રમમ્
પછી, શરમથી ભરાયેલ રુદ્ર બદરીકાના આશ્રમમાં ગયો.
સરસ્વતી યત્ર પુણ્યા સ્તન્દને સરિતાં વરા
જ્યાં પવિત્ર સરસ્વતી, નદીઓમાં શ્રેષ્ઠ, ખીણમાં વહે છે.
ભિક્ષાં પ્રયચ્છ ભગવન્ મહાકાપાલિકો ઽસ્મિ ભોઃ
મને ભિક્ષા આપો, ભગવાન; હું મહાકપાલિક છું, હે સ્વામી.
સવ્યં ભુજં તાડયસ્વ ત્રિશૂલેન મહેશ્વર
મહેશ્વર, ત્રિશૂલથી તારા ડાબા હાથથી પ્રહાર કર.
સવ્યં નારાયણભુજં તાડયામાસ વેગવાન્
તે જલદીથી નારાયણના ડાબા હાથ પર પ્રહાર કર્યો.
એકા ગગનમાક્રમ્ય સ્થિતા તારાભિમમ્ડિતા
એક જણ આકાશમાં ચડીને, તારા વડે શોભાયમાન થઈ ઊભો રહ્યો.
અત્રિસ્તસ્માત્ સમુદ્ભૂતો દુર્વાસાઃ શઙ્કરાંશતઃ
તેમાંથી દુર્વાસા, શંકરનાં અંશમાંથી જન્મ્યો.
તસ્માચ્છિશુઃ સમભવત્ સંનદ્ધકવચો યુવા
તેમાંથી એક યુવાન, કવચ પહેરીને, તૈયાર થયો.
ઇત્થં બ્રુવન્ કસ્ય વિશાતયામિ સ્કન્ધાચ્છિરસ્ તાલફલં યથૈવ
એ રીતે બોલી, પૂછ્યું: કwhose ખભા હું તાડું, જેમ તાડના ફળને ડાળથી તોડી લે છે?
નિપાતયૈનં નર દુષ્ટવાક્યં બ્રહ્માત્મજં સૂર્યશતપ્રકાશમ્
બ્રહ્માના પુત્ર, જે દુષ્ટ વાણી બોલે છે અને સૂર્ય જેવો તેજ ધરાવે છે, તેને નીચે ફેંકી દો.
જગ્રાહ તૂણાનિ તથાક્ષયાણિ યુદ્ધાય વીરઃ સ મતિં ચકાર
વીરએ અવિનાશી તીરો લીધા અને યુદ્ધ માટે મન બનાવ્યું.