પરાજિતશ્ચાપિ વિમુચ્ય રાજ્યં તસ્થૌ મનો ધાતરિ સન્નિવેશ્ય
હાર માન્યા પછી પણ, રાજ્ય છોડી, મનને ચેતનાના આધારમાં સ્થિર રાખીને, ત્યાં જ રહ્યો.
અભિષિક્તો જાનતાપિ રાજધર્મં સનાતનમ્
રાજ્યાભિષેક થયા છતાં, શાશ્વત રાજધર્મ જાણતો હતો.
લલો ઽભિષિક્તો દૈત્યેન પ્રહ્લાદેન નિજે પદે
લલોને દૈત્ય પ્રહલાદે પોતાના પદ પર અભિષેક કર્યો.
દેવાદિભિઃ સહ કથં સમાસ્તે તદ્ વદસ્વ મે
તે દેવાદિ સાથે કેવી રીતે રહે છે? એ મને કહો.
તપસારાધ્ય દેવેશં શૂલપાણિં ત્રિલોચનમ્
તપ દ્વારા દેવોના સ્વામી, ત્રિનેત્ર અને શૂળધારી મહાદેવની આરાધના કરી.
અદાહ્યત્વં હુતાશેન અક્લેદ્યત્વં જલેન ચ
તેને અગ્નિથી ન બળવાનો અને જળથી ન ભીંજાવાનો વર મળ્યો.
શુક્રં પુરોહિતં કૃત્વા સમધ્યાસ્તે તતો ઽન્ધકઃ
શુક્રને પુરોહિત બનાવી, પછી અંધકે ધ્યાનમાં સ્થિર રહ્યો.
આક્રમ્ય વસુધાં સર્વાં મનુજેન્દ્રાન્ પરાજયત્
પૃથ્વી આખી જીતીને, મનુષ્યોના રાજાઓને હરાવ્યો.
તૈઃ સમં મેરુશિખરં જગામાદ્ભુતદર્શનમ્
તેમની સાથે, તે મેરુ પર્વતની શિખરે ગયો, જે અદ્ભુત જોવા જેવું હતું.
સમારુહ્યામરાવત્યાં ગુપ્તિં કૃત્વા વિનિર્યયૌ
અમરાવતીમાં ચઢીને, રક્ષા માટે વ્યવસ્થા કરી અને બહાર નીકળી ગયો.
આરુહ્ય વાહનં સ્વં સ્વં સાયુધા નિર્યયુર્બહિઃ
પોતપોતાના વાહન પર ચઢીને, શસ્ત્રોથી સજ્જ થઈ, તેઓ બહાર ગયા.
નિર્જગામાતિવેગેન ગજવાજિરાથાદિભિઃ
હાથી, ઘોડા, રથ વગેરે સાથે, ખૂબ જ ઝડપથી તેઓ નીકળી પડ્યા.
યભવિદ્યાધરાદ્યાશ્ચ સ્વં સ્વં વાહનમાસ્થિતાઃ
વિદ્યાધર અને અન્યોએ પોતપોતાના વાહન પર ચઢીને ગયા.
એકૈકસ્યાપિ ધર્મત્ર પરં કૌતૂહલં મમ
દરેકના ધર્મ વિશે મને ખૂબ જ ઉત્સુકતા છે.
વાહનાનિ સમાસેન એકૈકસ્યાનુપૂર્વશઃ
હવે, દરેકના વાહનોનું સંક્ષિપ્ત અને ક્રમવાર વર્ણન કરવામાં આવે છે.
શ્વેતવર્ણો ગજપતિર્દેવરાજસ્ય વાહનમ્
દેવતાઓના રાજાનું વાહન સફેદ રંગનો ગજરાજ છે.
પૌણ્ડ્રકો નામ મહિષો ધર્મરાજસ્ય નારદ
નારદજી, ધર્મરાજનું વાહન પૌંડ્રક નામનું મહિષ છે.
શિશુમારો દિવ્યગતિઃ વાહનં વરુણસ્ય ચ
વરुणદેવનું વાહન દિવ્યગતિ ધરાવતો શિશુમાર છે.
અમ્બિકાપાદસંભૂતો વાહનં ધનદસ્ય તુ
અંબિકા માતાના પગમાંથી જન્મેલો ધનદનું વાહન છે.
શ્વેતાનિ સૌરભેયાણિ વૃષાણ્યુગ્રજવાનિ ચ
સૌરભેય વંશના સફેદ, તેજસ્વી અને તાકાતવાન વાછરડા તેનું વાહન છે.
હરયો રથવાહાશ્ચ આદિત્યા મુનિસત્તમ
મુનિશ્રેષ્ઠ, આદિત્યો માટે ઘોડા અને રથચાલકો છે.
કિન્નરા ભુજગારૂઢા હયારૂઢૌ તથાશ્વિનૌ
કિન્નરાઓ સાપ પર સવાર છે અને અશ્વિનીકુમારો ઘોડા પર સવાર છે.
સુકારૂઢાશ્ચ કવયો ગન્ધર્વાશ્ચ પદાતિનઃ
કવિઓ પોપટ પર સવાર છે અને ગંધર્વો પગપાળા ચાલે છે.
સંનહ્ય નિર્યયુર્હૃષ્ટા યુદ્ધાય સુમહૌજસઃ
તેઓએ શસ્ત્ર ધારણ કર્યા પછી આનંદપૂર્વક મહાન ઉર્જાથી યુદ્ધ માટે નીકળી પડ્યા.
દૈત્યાનાં વાહનાન્યેવં યથાવદ્ વક્તુમર્હસિ
હવે, તું દૈત્યોના વાહનો યોગ્ય રીતે વર્ણવીશ.
કથયિષ્યામિ તત્ત્વેન યથાવચ્છ્રોતુમર્હસિ
હું તને સાચી વાત કહીષ, તું ધ્યાનપૂર્વક સાંભળ.
કૃષ્ણવર્ણૈઃ સહસ્રારસ્ ત્રનલ્વપરિમાણવાન્
હજારો કાળાં રંગવાળા, વિશાળ અને વિશાળ આકાર ધરાવનારા હતા.
ઉહ્યમાનસ્તથાષ્ટાભિઃ શ્વેતરુક્મમયઃ સુભઃ
આઠ દ્વારા ખેંચાતા, તેજસ્વી, સફેદ અને સોનાની જેમ ઝળહળતા હતા.
જમ્ભસ્ય તુ રથો દ્વિયો હયૈઃ કાઞ્જનસન્નિભૈઃ
જંભનું રથ દિવ્ય હતું, જેમાં ઘોડા સોનાની જેમ ચમકતા હતા.
શમ્બરસ્ય વિમાનો ઽભૂદયઃ શઙ્કોર્મૃગાધિપઃ
શમ્બર પાસે વિમાન હતું અને અયશંકુ પાસે રાજસી હરણ હતું.