તં વૃણીષ્વ મહાબાહો પ્રદાસ્યામ્યવિચારયન્
મહાબાહુ, એ જ માગ, હું વિચાર વિના તને આપું છું.
ત્વત્પાદપઙ્કજાભ્યાં હિ ખ્યાતિરસ્તુ સદા મમ
મારી ખ્યાતિ હંમેશા તમારા કમળ જેવા ચરણોથી જ રહે.
અજરશ્ચામરશ્ચાપિ મત્પ્રસાદાદ્ ભવિષ્યસિ
મારા આશીર્વાદથી, તું કદી વૃદ્ધ નહિ થશો અને અમર બની રહેશે.
ન કર્મબન્ધો ભવતો મચ્ચિત્ત્સ્ય ભવિષ્યતિ
જેનું મન મારામાં સ્થિર છે, તેના માટે કર્મનો બંધન નહિ રહે.
સ્વજાતિસદૃશં દૈત્ય કુરુ ધર્મમનુત્તમમ્
દૈત્ય, તારી જાતિ પ્રમાણે શ્રેષ્ઠ ધર્મ આચર.
કથં રાજ્યં સમાદાસ્યે પરિત્યક્તં જગદ્ગુરો
હે જગતગુરુ, જ્યારે મેં રાજ્ય ત્યાગી દીધું છે, ત્યારે તેને ફરી કેવી રીતે સ્વીકારું?
હિતોપદેષ્ટા દૈત્યાનાં દાનવાનાં તથા ભવ
તમે દૈત્ય અને દાનવોના કલ્યાણ માટે તેમને યોગ્ય સલાહ આપો.
પ્રણિપત્ય વિભું તુષ્ટો જગામ નગરં નિજમ્
પ્રભુને વંદન કરીને, પ્રસન્ન થઈને, તે પોતાના શહેરે પાછો ગયો.
નિમન્ત્રિતશ્ચ રાજ્યાય ન પ્રત્યૈચ્છત્સ નારદ
રાજ્ય માટે આમંત્રણ મળ્યું છતાં, નારદે તે સ્વીકાર્યું નહીં.
ધ્યાયન્ સ્મરન્ કેશવમપ્રમેયં તસ્થૌ તદા યોગવિશુદ્ધદેહઃ
તે સમયે, યોગથી શુદ્ધ થયેલા શરીરે, અપરિમિત કેશવનું ધ્યાન અને સ્મરણ કરતાં, ત્યાં જ ઊભો રહ્યો.
પરાજિતશ્ચાપિ વિમુચ્ય રાજ્યં તસ્થૌ મનો ધાતરિ સન્નિવેશ્ય
હાર માન્યા પછી પણ, રાજ્ય છોડી, મનને ચેતનાના આધારમાં સ્થિર રાખીને, ત્યાં જ રહ્યો.
અભિષિક્તો જાનતાપિ રાજધર્મં સનાતનમ્
રાજ્યાભિષેક થયા છતાં, શાશ્વત રાજધર્મ જાણતો હતો.
લલો ઽભિષિક્તો દૈત્યેન પ્રહ્લાદેન નિજે પદે
લલોને દૈત્ય પ્રહલાદે પોતાના પદ પર અભિષેક કર્યો.
દેવાદિભિઃ સહ કથં સમાસ્તે તદ્ વદસ્વ મે
તે દેવાદિ સાથે કેવી રીતે રહે છે? એ મને કહો.
તપસારાધ્ય દેવેશં શૂલપાણિં ત્રિલોચનમ્
તપ દ્વારા દેવોના સ્વામી, ત્રિનેત્ર અને શૂળધારી મહાદેવની આરાધના કરી.
અદાહ્યત્વં હુતાશેન અક્લેદ્યત્વં જલેન ચ
તેને અગ્નિથી ન બળવાનો અને જળથી ન ભીંજાવાનો વર મળ્યો.
શુક્રં પુરોહિતં કૃત્વા સમધ્યાસ્તે તતો ઽન્ધકઃ
શુક્રને પુરોહિત બનાવી, પછી અંધકે ધ્યાનમાં સ્થિર રહ્યો.
આક્રમ્ય વસુધાં સર્વાં મનુજેન્દ્રાન્ પરાજયત્
પૃથ્વી આખી જીતીને, મનુષ્યોના રાજાઓને હરાવ્યો.
તૈઃ સમં મેરુશિખરં જગામાદ્ભુતદર્શનમ્
તેમની સાથે, તે મેરુ પર્વતની શિખરે ગયો, જે અદ્ભુત જોવા જેવું હતું.
સમારુહ્યામરાવત્યાં ગુપ્તિં કૃત્વા વિનિર્યયૌ
અમરાવતીમાં ચઢીને, રક્ષા માટે વ્યવસ્થા કરી અને બહાર નીકળી ગયો.
આરુહ્ય વાહનં સ્વં સ્વં સાયુધા નિર્યયુર્બહિઃ
પોતપોતાના વાહન પર ચઢીને, શસ્ત્રોથી સજ્જ થઈ, તેઓ બહાર ગયા.
નિર્જગામાતિવેગેન ગજવાજિરાથાદિભિઃ
હાથી, ઘોડા, રથ વગેરે સાથે, ખૂબ જ ઝડપથી તેઓ નીકળી પડ્યા.
યભવિદ્યાધરાદ્યાશ્ચ સ્વં સ્વં વાહનમાસ્થિતાઃ
વિદ્યાધર અને અન્યોએ પોતપોતાના વાહન પર ચઢીને ગયા.
એકૈકસ્યાપિ ધર્મત્ર પરં કૌતૂહલં મમ
દરેકના ધર્મ વિશે મને ખૂબ જ ઉત્સુકતા છે.
વાહનાનિ સમાસેન એકૈકસ્યાનુપૂર્વશઃ
હવે, દરેકના વાહનોનું સંક્ષિપ્ત અને ક્રમવાર વર્ણન કરવામાં આવે છે.
શ્વેતવર્ણો ગજપતિર્દેવરાજસ્ય વાહનમ્
દેવતાઓના રાજાનું વાહન સફેદ રંગનો ગજરાજ છે.
પૌણ્ડ્રકો નામ મહિષો ધર્મરાજસ્ય નારદ
નારદજી, ધર્મરાજનું વાહન પૌંડ્રક નામનું મહિષ છે.
શિશુમારો દિવ્યગતિઃ વાહનં વરુણસ્ય ચ
વરुणદેવનું વાહન દિવ્યગતિ ધરાવતો શિશુમાર છે.
અમ્બિકાપાદસંભૂતો વાહનં ધનદસ્ય તુ
અંબિકા માતાના પગમાંથી જન્મેલો ધનદનું વાહન છે.
શ્વેતાનિ સૌરભેયાણિ વૃષાણ્યુગ્રજવાનિ ચ
સૌરભેય વંશના સફેદ, તેજસ્વી અને તાકાતવાન વાછરડા તેનું વાહન છે.