નિમન્ત્ર્ય યજ્ઞવાટસ્ય દ્વારપાલત્વમાદિશત્
તેમને આમંત્રણ આપીને, યજ્ઞસ્થળના દ્વારપાલ તરીકે ફરજ સોંપી.
ભૃગું ચ મન્ત્રસંસ્કારે સમ્યગ્ દક્ષં પ્રયુક્તવાન્
ભૃગુને મંત્રોની સંસ્કાર વિધિમાં યોગ્ય રીતે જોડ્યો.
ધનાનામાધિપત્યે ચ યુક્તવાન્ હિ પ્રજાપતિઃ
પ્રજાપતિને ધનના અધિપતિ તરીકે નિમણુંક કરવામાં આવી.
સશઙ્કરાં સતીં મુક્ત્વા મખે સર્વાન્ ન્યમન્ત્રયત્
શંકર અને સતીને છોડીને, યજ્ઞ માટે સૌને આમંત્રિત કર્યા.
જ્યેષ્ઠઃ શ્રેષ્ઠો વરિષ્ઠો ઽપિ આદ્યો ઽપિ ન નિમન્ત્રિતઃ
મોટા, શ્રેષ્ઠ, સૌથી મહાન અને આગલા પણ આમંત્રિત ન થયા.
કપાલીલિ વિદિત્વેશો દક્ષેણ ન નિમન્ત્રિતઃ
કપાલી તરીકે ઓળખાતા ભગવાનને દક્ષે આમંત્રણ આપ્યું નહોતું.
કિમર્થં દેવતાશ્રેષ્ઠઃ શૂલપાણિસ્ત્રિલોચનઃ કપાલી ભગવાઞ્જાતઃ કર્મણા કેન શઙ્કરઃ
કયા કારણે દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, શૂળધારી, ત્રિનેત્ર, કપાલી એવા શંકર પોતાના કર્મથી એવા બન્યા?
પ્રોક્તમાદિપુરાણે ચ બ્રહ્મણાવ્યક્તમૂર્ત્તિના
આદીપુરાણમાં અવ્યક્ત સ્વરૂપવાળા બ્રહ્માએ કહ્યું છે.
નષ્ટટન્દ્રાર્કનક્ષત્રં પ્રણષ્ટપવનાનલમ્
જ્યારે સૂર્ય અને તારા નિર્જીવ હતા, પવન અને અગ્નિ પણ અદૃશ્ય થઈ ગયા હતા.
નિમગ્નુપર્વતતરુ તમોભૂતં સુદુર્દસમ્
પર્વતો અને વૃક્ષો ડૂબી ગયા હતા, બધું અંધકારમાં ઢંકાઈ ગયું હતું, પાર કરવું અતિ કઠિન હતું.
રાત્ર્યન્તે સૃજતે લોકાન્ રાજસં રૂપાસ્થિતઃ
રાતના અંતે, રજસ સ્વરૂપે સ્થિત રહીને, લોકોની રચના કરે છે.
સ્રષ્ટા ચરાચરસ્યાસ્ય જગતો ઽદ્ભુતદર્શનઃ
આ અદભુત જગતમાં ચાલતા અને અચલ બધાના સર્જનહાર.
શૂલપાણિઃ કપર્દ્દી ચ અક્ષમાલાં ચ દર્શયન્
શૂળ, જટાઓ અને અક્ષમાલા દર્શાવતા.
યેનાક્રાન્તાવ્ ઉભૌ દેવૌ તાવેવ બ્રહ્મશઙ્કરૌ
જેણે બંને દેવો, બ્રહ્મા અને શંકર, પર વિજય મેળવ્યો.
કો ભવાનિહ સંપ્રાપ્તઃ કેન સૃષ્ટો ઽસિ માં વદ
તમે કોણ છો જે અહીં આવ્યા છો? તમને કોણે બનાવ્યા છે? મને કહો.
ભવતો જનકઃ કો ઽત્ર જનની વા તદુચ્યતામ્
તમારા પિતા કોણ છે અથવા માતા કોણ છે? એ જણાવો.
પરિવાદો ઽભવત્ તત્ર ઉત્પત્તિર્ભવતો ઽભવત્
ત્યાં વિવાદ થયો; તમારી ઉત્પત્તિ વિશે પ્રશ્ન ઉઠ્યો.
ધારયન્નતુલાં વીણાં કુર્વન્ કિલકિલાધ્વનિમ્
તુલા અને વીણા હાથમાં લઇને, કલકલ અવાજ કરતા,
તસ્થાવધોમુખો દીનો ગ્રહાક્રાન્તો યથા શશી
તે નીચે માથું ઝુકાવી, દુઃખી બની, ગ્રહથી પીડાયેલી ચાંદની જેમ ઊભો રહ્યો.
ક્રોધાન્ધકારિતં રુદ્રં પઞ્ચમો ઽથ મુખો ઽબ્રોવીત્
પછી પાંચમો મુખ એ ક્રોધથી અંધ થયેલા રુદ્રને બોલ્યો:
દિગ્વાસા વૃષભારૂઢો લોકક્ષયકરો ભવાન્
તમે દિશાઓના વસ્ત્રમાં, વૃષભ પર સવાર, લોકનો વિનાશ કરનાર છો.
નિર્દગ્ધુકામસ્ત્વનિશં દદર્શ ભગવાનજઃ
અજન્મ ભગવાન, તેને સતત દહન કરવા ઇચ્છતા, તેની તરફ જોયા.
શ્વેતં ચ રક્તં કનકાવદાતં નીલં તથા પિઙ્ગજટં ચ શુભ્રમ્
શ્વેત, લાલ, સોનાની જેમ તેજસ્વી, નીલ અને પીળા વાળવાળા, અને શુભ્ર પણ,
સમાહતસ્યાથ જલસ્ય બુદ્બુદા ભવન્તિ કિં તેષુ પરાક્રમો ઽસ્તિ
પાણી ઉથલાય ત્યારે તેમાં બબૂલો થાય છે—શું એમાં કોઈ શક્તિ હોય છે?
નખાગ્રેણ શિરશ્છિન્નં બ્રાહ્મં પરુષવાદિનમ્
તે બ્રાહ્મણ, જે કઠોર બોલતો હતો, તેનો માથું નખના ટોચથી કાપી નાખ્યું.
પતતે ન કદાચિચ્ચ તચ્છઙ્કરકરાચ્છિરઃ
શંકરનાં હાથમાંથી એ માથું ક્યારેય નીચે પડતું નથી.
સૃષ્ટસ્તુ પુરુષો ધીમાન્ કવચી કુણ્ડલી શરી
એક બુદ્ધિશાળી પુરુષ ઉત્પન્ન થયો, કવચ પહેરેલો, કુંડળ અને શરીરથી સજ્જ.
ચતુર્ભુજો મહાતૂણી આદિત્યસમદર્શનઃ
ચારે હાથ, મોટું તૂણ ધરાવતો, અને સૂર્ય સમાન તેજ ધરાવતો.
ભવાન્ પાપસમાયુક્તઃ પાપિષ્ઠં કો જિઘાંસતિ
તમે પાપથી જોડાયેલા છો—પાપીમાંથી પાપી કોણને મારવા ઇચ્છે છે?
ત્રપાયુક્તો જગામાથ રુદ્રો બદરિકાશ્રમમ્
પછી, શરમથી ભરાયેલ રુદ્ર બદરીકાના આશ્રમમાં ગયો.