ચક્રતીર્થં મહાબાહો રસાતલતલે વિદુઃ
મહાબાહુ, રસાયતલની તળેટીમાં ચક્રતીર્થ છે એવું કહેવાય છે.
નેમિષૈ ગન્તુકામસ્તુ દાનવાનિતદબ્રવીત્
જે દાનવો નેમિષ જવું ઈચ્છતા હતા, તેમને એ વાત કહી.
દ્રક્ષ્યામઃ પુણ્ડરીકાક્ષં પીતવાસસમચ્યુતમ્
અમે પુંડરીકાક્ષ, પીળા વસ્ત્રધારી અચ્યૂતના દર્શન કરીશું.
ચક્રુરુદ્યોગમતુલં નિર્જગ્મુશ્ચ રસાતલાત્
તેમણે વિશેષ તૈયારી કરી અને રસાયતલમાંથી નીકળી ગયા.
નેમિષારણ્યમાગત્ય સ્નાનં ચક્રુર્મુદાન્વિતાઃ
નેમિષારણ્ય પહોંચીને, આનંદપૂર્વક સ્નાન કર્યું.
ચરન્ સરસ્વતીં પુણ્યાં દદર્શ વિમલોદકામ્
ફરતાં ફરતાં, એ પવિત્ર અને નિર્મળ જળવાળી સરસ્વતી નદી જોઈ.
દદર્શ બાણાનપરાન્ મુખે લગ્નાન્ પરસ્પરમ્
તેને બીજાના તીરો એકબીજાના મોઢામાં ફસાયેલા અને ગૂંચવાયેલા દેખાયા.
દૃષ્ટ્વાતુલં તદા ચક્રે ક્રોધં દૈત્યેશ્વરઃ કિલ
આવું જોઈને દૈત્યોના રાજા ખૂબ જ ગુસ્સે થઈ ગયા.
સમુન્નતજટાભારૌ તપસ્યાસક્તમાનસૌ
ઉચ્ચ જટાવાળા અને મનથી તપમાં લીન એવા બે જણ હતા.
શાર્ઙ્ગમાગવં ચૈવ અક્ષ્ય્યૌ ચ મહેષુધી
તેઓ પાસે શારંગ ધનુષ્ય, મહાન ગાય અને બે અખૂટ તીણાં હતાં.
તતઃ પ્રોવાચ વચનં તાવુભૌ પુરુષોત્તમૌ
પછી તેણે એ બંને શ્રેષ્ઠ પુરુષોને વાત કરી.
ક્વ તપઃ ક્વ જટાભારઃ ક્વ ચેમૌ પ્રવરાયુધૌ
ક્યાં તપ, ક્યાં જટાનો ભાર અને ક્યાં આ બે ઉત્તમ શસ્ત્રો?
સામર્થ્યે સતિ યઃ કુર્યાત્ તત્સંપદ્યેત તસ્ય હિ
જેને શક્તિ હોય તે જે કરે એ જ તેની સિદ્ધિ બને છે.
મયિ તિષ્ઠતિ દૈત્યેન્દ્રે ધર્મસેતુપ્રવર્તકે
હું અહીં ધર્મનો પુલ બાંધીને ઊભો છું, હે દૈત્યરાજ, ત્યારે—
ન કશ્ચિચ્છક્નુયાદ્ યોદ્ધું નરનારાયણૌ યુધિ
કોઈ પણ નર અને નારાયણ સામે યુદ્ધમાં લડી શકે તેમ નથી.
યથા કથઞ્ચિજ્જેષ્યામિ નરનારાયણૌ રણે
કોઈ પણ રીતે, હું નર અને નારાયણને યુદ્ધમાં હરાવીશ.
વિતત્ય ચાપં ગુણમાવિકૃષ્ય તલધ્વનિં ઘોરતરં ચકાર
ધનુષ્ય તાણીને અને તાર ખેંચીને, તેણે હથેળીથી ભયાનક અવાજ કર્યો.
મુમોચ તાનપ્રતિમૈઃ પૃષત્કૈશ્ચિચ્છેદ દૈત્યસ્તપનીયપુઙ્ખૈઃ
તેને જેવું તીણ છોડ્યું, દૈત્યે સોનાની અણીવાળા તીરો વડે તેને કાપી નાખ્યું.
ક્રુદ્ધઃ સમાનમ્ય મહાધનુસ્તતો મુમોચ ચાન્યાન્ વિવિધાન્ પૃષત્કાન્
ગુસ્સે થઈને, તેણે મોટું ધનુષ્ય વાળી અને અનેક પ્રકારના બીજા તીરો છોડ્યા.
નરસ્તુ બાણાન્ પ્રમુમોચ પઞ્ચ ષડ્ દ્રત્યનાથો નિશિતાન્ પૃષત્કાન્
નરે પોતાનાં ધનુષ્યથી પાંચ અને પછી છ તીખા તીરો છોડ્યા.
ષટ્ત્રીણિ ચૈકં ચ દિતીશ્વરેણ મુક્તાનિ બાણાનિ નરાય વિપ્ર
દૈત્યોના રાજાએ નર પર છ, ત્રણ અને એક તીરો છોડ્યા, હે મુનિ.
ષટ્ સપ્ત ચાષ્ટૌ નવ ષણ્નરેણ દ્વિસપ્તતિં દૈત્યપતિઃ સસર્જ્જ
નરે છ, સાત, આઠ, નવ અને છ તીરો છોડ્યા; દૈત્યપતિએ બેહત્રી તીરો છોડ્યા.
તતો ઽપ્યસંખ્યેયતરાન્ હિ બાણાન્ મુમોચતુસ્તૌ સુભૃશં હિ કોપાત્
પછી બંનેએ ભારે ગુસ્સાથી અણગણ્યા તીરો છોડ્યા.
સ ચાપિ દૈત્યપ્રવરઃ પૃષત્કૈશ્ચિચ્છેદ વેગાત્ તપનીયપુઙ્ખૈઃ
અને એ શ્રેષ્ઠ દૈત્યે સોનાની અણીવાળા તીરો વડે ઝડપથી તેમને કાપી નાખ્યા.
યુદ્ધે વરાસ્ત્રૈર્યુધ્યેતાં ઘોરરૂપૈઃ પરસ્પરમ્
યુદ્ધમાં બંનેએ ભયાનક અને શક્તિશાળી શસ્ત્રોથી એકબીજા પર આક્રમણ કર્યું.
મહેશ્વરાસ્ત્રં પુરુષોત્તમેવ સમં સમાહત્ય નિપેતતુસ્તૌ
મહેશ્વરનું અસ્ત્ર અને પુરુષોત્તમનું શસ્ત્ર એકસાથે અથડાઈને જમીન પર પડ્યાં.
ગદાં પ્રગૃહ્ય તરસા પ્રચસ્કન્દ રથોત્તમાત્
પંચાજ્યે પોતાની ગદા જોરથી પકડી અને ઝડપથી શ્રેષ્ઠ રથમાંથી નીચે કૂદી પડ્યો.
દૃષ્ટ્વાથ પૃષ્ઠતશ્ચક્રે નરં યોદ્ધૂમનાઃ સ્વયમ્
આ જોઈ, તેણે પોતે જ યુદ્ધ કરવાની ઇચ્છાથી પાછળથી એ પુરુષ સામે મોઢું ફેરવ્યું.
ખ્યાતં પુરાણર્ષિમુદારવિક્રમં નારાયણં નારદ લોકપાલમ્
જે નારાયણ તરીકે જાણીતા, લોકપાલ અને પ્રાચીન ઋષિ નારદ, ઉદાર પરાક્રમ ધરાવતા હતા—
પરિભ્રામ્ય ગદાં વેગાત્ મૂર્ધ્નિ સાધ્યમતાડયત્
પંચાજ્યે પોતાની ગદા ઝડપથી ફેરવીને સાધ્યના માથા પર જોરથી માર મારી.