સુદર્શનો દ્વાદશારઃ ષણ્ણાભિર્દ્વિયુગો જવી
''સુદર્શન ચક્રને બાર કાંડા છે, છ નાભિ છે અને તે જોડી જોડી ઝડપથી ફરે છે.''
શિષ્ટાનાં રક્ષણાર્થાય સંસ્થિતા ઋથવશ્ચ ષટ્
''સજ્જનોની રક્ષા માટે છ ઋતુઓ પણ સ્થાપિત કરવામાં આવી છે.''
ઇન્દ્રાગ્ની ચાપ્યથો વિશ્વે પ્રજાપતય એવ ચ
ઇન્દ્ર, અગ્નિ, સર્વે વિશ્વદેવો અને પ્રજાપતિઓ પણ ત્યાં હાજર છે.
ચૈત્રાદ્યાઃ ફાલ્ગુનાન્તાશ્ચ માસાસ્તત્ર પ્રતિષ્ઠતાઃ
ચૈત્રથી ફાગણ સુધીના બધા મહિના ત્યાં સ્થિર થયેલા છે.
અમોઘ એષો ઽમરરાજડપૂજિતો ધૃતો મયા નેત્રગતસ્તપોબલાત્
આ અમોઘ છે, જેને અમરરાજાએ પૂજ્યું છે, અને મેં તપસ્યાના બળથી મારી આંખમાં ધારણ કર્યું છે.
કથં શંભો વિજાનીયામમોઘો મોઘ એવ વા
હે શંભુ, હું કેવી રીતે જાણું કે આ અમોઘ છે કે નિષ્ફળ છે?
જિજ્ઞાસાર્થં તવૈવેહ પ્રક્ષેપ્સ્યામિ પ્રતીચ્છ ભોઃ
તારી જિજ્ઞાસા માટે હું આ અહીં ફેંકીશ, તું સ્વીકારજે, હે મહારાજ.
યદ્યેવં પ્રક્ષિપસ્વેતિ નિર્વિશઙ્કેન ચેતસા
જો એમ હોય તો, નિર્ભય મનથી ફેંકી દે.
મુમોચ તેજોજિજ્ઞાસુઃ શઙ્કરં પ્રતિ વેગવાન્
જાણવાની ઇચ્છાથી તેણે તેજને ઝડપથી શંકર તરફ છોડ્યું.
ત્રિધા ચકાર વિશ્વેશં યજ્ઞેશં યજ્ઞયાજકમ્
તેને સર્વના સ્વામી, યજ્ઞના સ્વામી અને યજ્ઞકર્તા એમ ત્રણ સ્વરૂપે વિભાજિત કર્યા.
વ્રીડોપપ્લુતદેહસ્તુ પ્રણિપાતપરો ઽભવત્
લજ્જાથી વ્યાકુળ શરીરવાળો, તે પ્રણામમાં તત્પર થયો.
નિકૃત્તો ન સ્વરભાવો મે સો ઽચ્છેદ્યો ઽદાહ્ય એવ ચ
કાપવામાં આવ્યો છું, છતાં મારી મૂળ પ્રકૃતિ અખંડ છે; એ કદી તૂટી કે બળી શકતી નથી.
કૃતાનિ તાનિ પુણ્યનિ ભવિષ્યન્તિ ન સશયઃ
જે પુણ્યકર્મો કરાયા છે, એ નિશ્ચિતપણે ફળ આપશે, તેમાં શંકા નથી.
તૃતીયશ્ચ વિરૂપાક્ષસ્ત્રયો ઽમી પુણ્યદા નૃણામ્
ત્રીજો વિરુપાક્ષ છે; આ ત્રણેય મનુષ્યોને પુણ્ય આપે છે.
શ્રીદામ્નિ નિહતે વિષ્ણો નન્દયિષ્યન્તિ દેવતાઃ
જ્યારે શ્રીદામ્નીનું વિષ્ણુ દ્વારા વધ થશે, ત્યારે દેવતાઓ આનંદિત થશે.
ગત્વા સુરગિરિપ્રસ્થં શ્રીદામાનં દદર્શ હ
દૈવી પર્વતના શિખરે જઈને તેણે શ્રીદામ્નીને જોયા.
મુમોચ ચક્રં વેગાઢ્યં હતો ઽસીતિ બ્રુવન્મુહુઃ
તેને ભારે ઝડપથી ચક્ર છોડ્યું અને વારંવાર કહ્યું, 'એ મર્યો.'
સંછિન્નસીર્ષો નિપપાત શૈલાદ્ વજ્રાહતં શૈલશિરો યથૈવ
માથું કપાઈ ગયું, તો તે પર્વત પરથી વીજળીથી તૂટેલા શિખર જેવો પડી ગયો.
લબ્ધ્વા ચ ચક્રં પ્રવરં મહાયુધં જગામ દેવો નિલયં પયોનિધિમ્
શ્રેષ્ઠ ચક્ર અને મહાશસ્ત્ર પ્રાપ્ત કરીને દેવતા પોતાના સાગરસ્થાને ગયા.
તમારાધય ચેત્ સાધો ક્ષીરેણોચ્છસિ ભોજનમ્
જો તું તેને ભજશે, હે સજ્જન, તો તને દૂધ સાથેનું ભોજન મળશે.
તમારાધ્ય વિરૂપાક્ષં પ્રાપ્તઃ ક્ષીરેણ ભોજનમ્
વિરૂપાક્ષની ભક્તિ કરીને, તેને દૂધરૂપ ભોજન મળ્યું.
તત્તીર્થવર્યં સ મહાસુરો વૈ સમાસસાદાથ સુપુણ્યહેતોઃ
પછી એ મહાન અસુરે વધુ પુણ્ય માટે તે શ્રેષ્ઠ તીર્થ પાસે ગયો.
પૂજયિત્વા સુવર્ણાક્ષં નૈમિષં પ્રયયૌ તતઃ
સુવર્ણાક્ષની પૂજા કર્યા પછી, તે નૈમિષ તરફ ગયો.
તોમ્ત્યાઃ કાઞ્ચનાક્ષ્યાશ્ચ ગુરુદાયાશ્ચ મધ્યતઃ
ટોમ્તી, કાંચનાક્ષી અને ગુરુદાયા વચ્ચેની જગ્યા પરથી,
ઋષીનપિ ચ સંપૂજ્ય નૈમિષારણ્યવાસિનઃ
નૈમિષારણ્યમાં રહેતા ઋષિઓની પણ તેણે પૂજા કરી.
ગયાયાં ગોપતિં દ્રષ્ટું જગામ સ મહાસુરઃ
એ મહાસુર ગયામાં ગોપતિના દર્શન માટે ગયો.
પિણ્ડનિર્વપણં પુણ્યં પિદૃણાં સ ચકાર હ
પછી તેણે પોતાના પિતૃઓ માટે પુણ્ય પિંડદાન કર્યું.
ગદાપાણિં સમભ્યર્ચ્ય ગોપતિં ચાપિ શઙ્કરમ્
ગદાપાણી અને ગોપતિ શંકરની પૂજા કરીને,
મહાનદીજલે સ્નાત્વા સરયૂમાજગામ સઃ
મહાનદીમાં સ્નાન કરીને, તે સરયૂ પાસે ગયો.
ઉપોષ્ય રજનીમેકાં વિરજાં નગરીં યયૌ
એક રાત ઉપવાસ કરીને, તે વિરજા નગરીમાં ગયો.