કુતશ્ચ વારિધાનીયં સંપૂર્ણા પરમામ્ભસા
આ પાણીથી ભરેલી ઘડાની અહીં ક્યાંથી આવી છે?
ભવાનપિ ચ તેજસ્વી કિઞ્ચિત્પુષ્ટવપુઃ શુભઃ
તમે પણ તેજસ્વી દેખાઓ છો, તમારું શરીર પણ થોડું પોષિત અને શુભ છે.
સર્વમેતન્મમાચક્ષ્વ કો ભવાન્ કા શમી ત્વિયમ્
મને બધું સાચું કહો—તમે કોણ છો અને આ શમી કોણ છે?
શશંસ સર્વમસ્યાદ્યં યથાવૃત્તં પુરાતનમ્
તે યમદૂતે પ્રાચીન સમયથી જે થયું હતું તે બધું વિગતે કહ્યું.
સોમશર્મેતિ વિખ્યાતો બહુલાગર્ભસંભવઃ
તેનો નામ સોમશર્મા છે, જે બહુલા માતાના ગર્ભમાંથી જન્મ્યો હતો.
સ તુ સોમશ્રવા નામ વિષ્ણુભક્તો મહાયશાઃ
પણ તેનું નામ સોમશ્રવા હતું, જે વિષ્ણુભક્ત અને પ્રસિદ્ધ હતો.
ન દદામિ દ્વિજાતિભ્યો ન ચાશ્નામ્યન્નમુત્તમમ્
મેં બ્રાહ્મણોને કશું આપ્યું નહીં અને શ્રેષ્ઠ ભોજન પણ ખાધું નહીં.
તતો રાત્રૌ નૃભિર્ ઘોરૈસ્તાડ્યતે મમ વિગ્રહઃ
એટલે રાત્રે ભયાનક પુરુષો મારું શરીર પીટે છે.
ન ચ કશ્ચિન્માભ્યાસે તત્ર તિષ્ઠતિ બાન્ધવઃ
અને ત્યાં મારા નજીક એકપણ સગો રહેતો નથી.
એવમેતાદૃશઃ પાપી નિવસામ્યતિનિર્ઘૃણઃ
આ રીતે, પાપી અને ક્રૂર બનીને હું અહીં રહે છું.
ક્ષપયામિ કદન્નાદ્યૈરાત્માનં કાલયાપનૈઃ
હું નીચ ખોરાક ખાઈને, માત્ર સમય પસાર કરતો, ધીમે ધીમે ક્ષીણ થાઉં છું.
શ્રવણદ્વાદશી નામ માસિ ભાદ્રપદે ઽભવત્
ભાદરવા મહિનામાં શ્રવણ દ્વાદશી નામનું વ્રત આવ્યું હતું.
ઇરાવત્યા નડ્વલાયા બ્રહ્મક્ષત્રપુરસ્સરઃ
ઈરાવતી નદીના કાંઠે, નળિયાળમાં, બ્રાહ્મણ અને ક્ષત્રિય આગેવાન હતા.
કૃતોપવાસઃ શુચિમાનેકાદશ્યાં યતવ્રતઃ
એકાદશીના દિવસે, ઉપવાસ કરીને, શુદ્ધ અને નિયમિત રહીને વ્રત પાળ્યું હતું.
સંપૂર્ણાં વસ્તુસંવીતાં છત્રોપાનહસંયુતામ્
સામાનથી ભરેલી, છત્રી અને પાદુકા સાથે એક ઘડી તૈયાર કરી હતી.
પ્રદત્તં બ્રાહ્મણેન્દ્રાય શુચયે જ્ઞાનધર્મિણે
એ ઘડી શુદ્ધ અને જ્ઞાનપ્રેમી શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણને આપી હતી.
વર્ષાણાં સપ્તતીનાં વૈ નાન્યદ્ દત્તં હિ કિઞ્ચન
સિત્તેર વર્ષ સુધી કશું જ આપાયું નહોતું.
અમી ચાદત્તદાનાસ્તુ મદન્નેનોપજીવિનઃ
આ લોકો, જેમણે કશું આપ્યું નથી, એ બધા મારા ભોજન પર જ જીવતા રહ્યા છે.
દત્તં તદિદમાયાતિ મધ્યાહ્ને ઽપિ દિને દિને
જે આપ્યું છે, એ દરરોજ મધ્યાહ્ને પણ મારી પાસે આવી પહોંચે છે.
મયિ ભુક્તે ચ પીતે ચ સર્વમન્તર્હિતં ભવેત્
પણ જ્યારે હું ખાઈ અને પી લઉં, ત્યારે બધું જ છુપાઈ જાય છે.
ઉવાનદ્યુગલે દત્તે પ્રેતો મે વાહનો ઽભવત્
જ્યારે બંને પિંડ આપવામાં આવ્યા, ત્યારે મને પ્રેતલોકમાં વાહન મળ્યું.
શ્રવણદ્વાદશીપુણ્યં તવોક્યં પુણયવર્ધરમ્
શ્રવણ દ્વાદશીનું પુણ્ય, જેમ તમે કહ્યું, એ પુણ્યમાં વધારો કરે છે.
યન્મયા તાત કર્ત્તવ્યં તદનુજ્ઞાતુમર્હસિ
પિતાજી, મને જે કરવું છે, એની તમે મંજૂરી આપો.
પ્રેતપાલો વચઃ પ્રાહ સ્વાર્થસિદ્ધિકરં તતઃ
પછી પ્રેતપાલકએ પોતાના હિત માટે વાત કરી.
કથયિષ્યામિ તત્ સમ્યક્ તવ શ્રેયસ્કરં મમ
હું તને એ બધું સારી રીતે કહીષ, જે તારા અને મારા માટે કલ્યાણકારક છે.
મમ નામ સમુદ્દિશ્ય પિણ્ડનિર્વપણં કુરુ
મારું નામ લઈ પિંડદાન કર.
મુક્તસ્તુ સર્વદાતૃણાં યાસ્યામિ સહલોકતામ્
મને મુક્તિ મળ્યા પછી, હું બધા દાનીઓના લોકમાં જઈશ.
બુધશ્રવણસંયુક્તા સાતિશ્રેયસ્કરી સ્મૃતા
બુધ અને શ્રવણ સાથે જે જોડાય છે, તેને સર્વોત્તમ કલ્યાણકારી માનવામાં આવે છે.
સ્વનામાનિ યથાન્યાયં સમ્યગાખ્યાતવાઞ્છુચિઃ
પવિત્ર મનથી તેણે યોગ્ય રીતે બધાના નામ ઉચ્ચાર્યા.
રમ્યે ઽથ શૂરસેનાખ્યે દેશે પ્રાપ્તઃ સ વૈ વણિક્
પછી તે વેપારી સુંદર શૂરસેન નામના પ્રદેશમાં પહોંચ્યો.