સમપશ્યદથાયાન્તં પ્રેતં પ્રેતશતૈર્વૃતમ્
પછી તેણે જોયું કે એક પ્રેત, અનેક પ્રેતો સાથે ઘેરાયેલો, તેની તરફ આવી રહ્યો છે.
પિણ્ડાશિભિશ્ચ પુરતો ધાવદ્ભી રૂક્ષવિગ્રહૈઃ
તેના આગળ, ખોરાકના ગોળા ખાતા અને ભયાનક દેખાવ ધરાવતા પ્રેતો દોડતા હતા.
ઉપાગમ્ય શમીમૂલે વણિક્પુત્રં દદર્શ સઃ
શમીના વૃક્ષ નીચે પહોંચીને, તેણે વેપારીના પુત્રને જોયો.
સુખોપવિષ્ટશ્છાયાયાં પૃષ્ટ્વા કુશલમાપ્તવાન્
છાંયડીમાં આરામથી બેઠેલા તેને પુછ્યું કે કેમ છો, અને જવાબ મળ્યો.
કુત આગમ્યતે બ્રૂહિ ક્વ સાધો વા ગમિષ્યસિ
મને કહો, તમે ક્યાંથી આવ્યા છો અને હવે ક્યાં જવાના છો, સારા માણસ?
સમાપન્નો ઽસિ ભદ્રં તે સર્વમાખ્યાતુમર્હસિ
તમે સુરક્ષિત રીતે આવી ગયા છો; હવે બધું મને કહો.
સર્વમાખ્યાતવાન્ બ્રહ્મન્ સ્વદેશધનવિચ્યુતિમ્
બ્રાહ્મણે પોતાનું બધું કહ્યું—પોતાનો દેશ અને ધન ગુમાવવાનું પણ.
વમિક્પુત્રં તતઃ પ્રાહ પ્રેતપાલઃ સ્વબન્ધુવત્
પછી પ્રેતપતિએ વેપારીના પુત્રને પોતાના સગા જેવી લાગણીથી કહ્યું.
ભૂયો ઽપ્યર્થાઃ ભવિષ્યન્તિ યદિ ભાગ્યબલં તવ
જો તમારું નસીબ સાથ આપશે તો ફરીથી ધન મળશે.
ક્ષીણસ્યાસ્ય શરીરસ્ય ચિન્તયા નોદયો ભવેત્
જેનું શરીર દુર્બળ થઈ ગયું છે, તેને ચિંતા વચ્ચેથી ઉઠી શકાતું નથી.
અદ્યાતિથિરયં પૂજ્યઃ સદૈવ સ્વજનો મમ
આજે આ મહેમાનનું સન્માન કરવું જોઈએ—એ હંમેશા મારો પોતાનો સગો છે.
અસ્મિન્ સમાગતે પ્રેતાઃ પ્રીતિર્જાતા મમાતુલા
આના આવવાથી પ્રેતોમાં મને અદભૂત આનંદ થયો છે.
દધ્યોદનેન સંપૂર્ણમાજગામ યથેપ્સિતમ્
તે પોતે ઇચ્છ્યું તેમ, દહીંભાતથી ભરેલો વાસણ લઈને આવ્યો.
વારિધાની ચ સંપ્રાપ્તા પ્રેતાનામગ્રતઃ સ્થિતા
પાણીની કૂડી પણ આવી, જે પ્રેતો સામે મૂકી હતી.
પ્રાહોત્તિષ્ઠ વણિક્પુત્ર ત્વમાહ્નિકમુપાચર
તેને કહ્યું, 'ઉઠો વેપારીના પુત્ર, તમારું દૈનિક કર્મ કરો.'
કૃતાહ્નિકાવુભૌ જાતૌ વણિક્ પ્રેતપતિસ્તથા
વેપારી અને પ્રેતપતિ—બન્નેએ પોતાનું દૈનિક કર્મ કર્યું.
દત્ત્વા તેભ્યશ્ચ સર્વેભ્યઃ પ્રેતેભ્યો વ્યદદાત્ તતઃ
પછી તેણે બધા પ્રેતોને આપી, દરેકને વહેંચી દીધું.
અનન્તરં સબુભુજે પ્રેતપાલો બરાશનમ્
પછી પ્રેતપતિએ શ્રેષ્ઠ ભોજન ગ્રહણ કર્યું.
અન્તર્ધાનમગાદ્ બ્રહ્મન્ વણિક્પુત્રસ્ય પશ્યતઃ
હે બ્રાહ્મણ, વેપારીના પુત્રને તેની આંખો સામે જ અદૃશ્ય થઈ ગયો.
પપ્રચ્છ તં પ્રેતપાલં કૌતૂહલમના વશી
વશીએ ઉત્સુક મનથી તે યમદૂતને પ્રશ્ન કર્યો.
કુતશ્ચ વારિધાનીયં સંપૂર્ણા પરમામ્ભસા
આ પાણીથી ભરેલી ઘડાની અહીં ક્યાંથી આવી છે?
ભવાનપિ ચ તેજસ્વી કિઞ્ચિત્પુષ્ટવપુઃ શુભઃ
તમે પણ તેજસ્વી દેખાઓ છો, તમારું શરીર પણ થોડું પોષિત અને શુભ છે.
સર્વમેતન્મમાચક્ષ્વ કો ભવાન્ કા શમી ત્વિયમ્
મને બધું સાચું કહો—તમે કોણ છો અને આ શમી કોણ છે?
શશંસ સર્વમસ્યાદ્યં યથાવૃત્તં પુરાતનમ્
તે યમદૂતે પ્રાચીન સમયથી જે થયું હતું તે બધું વિગતે કહ્યું.
સોમશર્મેતિ વિખ્યાતો બહુલાગર્ભસંભવઃ
તેનો નામ સોમશર્મા છે, જે બહુલા માતાના ગર્ભમાંથી જન્મ્યો હતો.
સ તુ સોમશ્રવા નામ વિષ્ણુભક્તો મહાયશાઃ
પણ તેનું નામ સોમશ્રવા હતું, જે વિષ્ણુભક્ત અને પ્રસિદ્ધ હતો.
ન દદામિ દ્વિજાતિભ્યો ન ચાશ્નામ્યન્નમુત્તમમ્
મેં બ્રાહ્મણોને કશું આપ્યું નહીં અને શ્રેષ્ઠ ભોજન પણ ખાધું નહીં.
તતો રાત્રૌ નૃભિર્ ઘોરૈસ્તાડ્યતે મમ વિગ્રહઃ
એટલે રાત્રે ભયાનક પુરુષો મારું શરીર પીટે છે.
ન ચ કશ્ચિન્માભ્યાસે તત્ર તિષ્ઠતિ બાન્ધવઃ
અને ત્યાં મારા નજીક એકપણ સગો રહેતો નથી.
એવમેતાદૃશઃ પાપી નિવસામ્યતિનિર્ઘૃણઃ
આ રીતે, પાપી અને ક્રૂર બનીને હું અહીં રહે છું.