આરાત્સ્થિત્વાગ્રતો ધન્વી સંતાપયિતુમુદ્યતઃ
દૂર ઉભા રહીને, ધનુર્ધારી તેને દુઃખ આપવા તૈયાર થયો.
સ્મરમાલોકયામાસ શિખાગ્રાચ્ચરણાન્તિકમ્
તેને સ્મરને જોઈને લાગ્યું કે તે જટાના ટોચથી પગ સુધી ઉતરી રહ્યો છે.
પ્રાદહ્યત તદા બ્રહ્મન્ પાદાદારભ્ય કક્ષવત્
ત્યારે, હે બ્રાહ્મણ, એ પગથી શરૂ થઈને ઉપર સુધી જંગલમાં લાગેલી આગની જેમ સળગવા લાગ્યું.
ઉત્સસર્જ ધનુઃ શ્રેષ્ઠં તજ્જગામાથ પઞ્ચધા
તેણે શ્રેષ્ઠ ધનુષ્ય છોડી દીધું, અને એ પાંચ ભાગમાં તૂટી ગયું.
સ ચમ્પકતરુર્જાતઃ સુગન્ધાઢ્યો ગુણાકૃતિઃ
તેમાંથી સુગંધથી ભરપૂર અને સુંદર આકારવાળો ચંપકનું વૃક્ષ ઊભું થયું.
તજ્જાતં કેસરારણ્યં બકુલં નામતો મુને
તેમાંથી કેસરાનું જંગલ પેદા થયું, જેને બકુલા નામે ઓળખાય છે, હે મુનિ.
જાતા સા પાટલા રમ્યા ભૃઙ્ગરાજિવિભૂષિતા
ત્યાં સુંદર પાટળા ઊગી, જે ભૃંગરાજના ફૂલો વડે શોભાયમાન હતી.
પઞ્ચગુલ્માભવજ્જાતી શશાઙ્કકિરણોજ્જ્વલા
પાંચ ગુલ્મ જેવા જૂથમાં, ચાંદની જેવી કિરણોથી ઝગમગતી જાતીનું છોડ ઊભું થયું.
તસ્માદ્ભુપુટા મલ્લી સંજાતા વિવિધા મુને
તે માટીના ઢગલામાંથી, હે મુનિ, અનેક પ્રકારની મલ્લી ઊગી નીકળી.
જાતિયુક્તાનિ દેવેન સ્વયમાચરિતાનિ ચ
જેમાં જાતી જોડાયેલી હતી અને દેવતાએ પોતે બનાવેલી પણ હતી, એ પણ ત્યાં દેખાઈ.
ફલોપગાનિ વૃક્ષાણિ સંભૂતાનિ સહસ્રશઃ
ફળ આપતા વૃક્ષો હજારોની સંખ્યામાં પેદા થયા.
હરપ્રસાદાજ્જાતાનિ ભોજ્યાન્યપિ સુરોત્તમૈઃ
હરાની કૃપાથી દેવતાઓ માટે યોગ્ય એવા ભોજન પેદા થયા.
પુષ્યાર્થા શિશિરાદ્રિં સ જગામ તપસે ઽવ્યયઃ
ફૂલો માટે, અવિનાશી એ શિશિર પર્વત પર તપ કરવા ગયો.
તતસ્ત્વનઙ્ગેતિ મહાધનુર્દ્ધરો દેવૈસ્તુ ગીતઃ સુરપૂર્વપૂજિતઃ
પછી દેવતાઓએ જેની પ્રશંસા કરી અને શ્રેષ્ઠ દેવોએ પૂજા કરી, એણે અનંગ નામનું મહાન ધનુષ્ય ઉઠાવ્યું.
પ્રહસ્યૈવં વચઃ પ્રાહ કન્દર્વ ઇહ આસ્યતામ્
હસતાં ગંધર્વે કહ્યું: 'અહીં બેસો.'
વસન્તો ઽપિ મહાચિન્તાં જગામાશુ મહામુને
હે મહામુનિ, વસંત પણ તરત જ ભારે ચિંતામાં પડી ગયો.
વસન્તમાહ ભગવાનેહ્યેહિ સ્થીયતામિતિ
ભગવાને વસંતને કહ્યું: 'અહીં આવો, રોકાઈ જાવ.'
આદાય પ્રાક્સુવર્ણાઙ્ગીમૂર્વોર્બાલાં વિનિર્મમે
એણે પોતાના જાંઘમાંથી સુવર્ણ જેવી કાયાવાળી યુવતીને લઈને તેને સર્જી.
અમન્યત તદાનઙ્ગઃ કિમિયં સા પ્રિયા રતિઃ
ત્યારે અનંગે વિચાર્યું: 'આ કોણ છે? શું આ મારી પ્રિય રતિ છે?'
સુનાસાવંશાધરોષ્ઠમાલોકનપરાયણમ્
એની નાક સુંદર હતી, હોઠની રેખા હતી અને એ નિરંતર નિહાળવામાં તલ્લીન હતી.
રાજેતે ઽસ્યઃ કુચૌ પીનૌ સજ્જનાવિ સંહતૌ
એના ઊંચા, ગોળ અને ભરીલા સ્તન એકબીજાની નજીક એવા ચમકે છે, જેમ સારા મિત્રો મળીને બેઠા હોય.
ઉદરં રાજતે શ્લક્ષ્ણં રોમાવલિવિભૂષિતમ્
એનું પેટે નરમ અને મસૃણ છે, જેમાં વાળની પાંખળી જેવી રેખા શોભે છે.
રાજતે ભૃઙ્ગમાલેવ પુલિનાત્ કમલાકરમ્
એ એવી ચમકે છે, જેમ મધમાખીઓનો જૂથ નદીના કાંઠેથી કમળના તળાવ તરફ જાય છે.
શ્રીરોદમથને નદ્ધૂં ભૂજઙ્ગેનેવ મન્દરમ્
જેમ શ્રીસાગરનું મથન કરતી વખતે મન્દર પર્વત સાપથી બાંધવામાં આવ્યો હતો, તેમ લાગે છે.
વિભાતિ સા સુચાર્વઙ્ગી પદ્મકિઢ્જલ્કસન્નિભા
સુંદર આકારવાળી એ સ્ત્રી કમળના રેશમ જેવી ઝાંખી ચમકે છે.
વિભાતો ઽસ્યાસ્તથા પાદાવલક્તકસમત્વિષૌ
એના પગ પણ એવી જ રીતે લાલ રંગના મહેંદીથી રંગાયેલા હોય તેમ તેજસ્વી લાગે છે.
કામાતુરો ઽસૌ સંજાતઃ કિમુતાન્યો જનો મુને
એ તો કામથી વ્યાકુળ થયો છે, હે મુનિ, બીજું કોઈ કેમ ન થાય?
કિંસ્વિત્ કામનરેન્દ્રસ્ય રાજધાની સ્વયં સ્થિતા
શું આ કામદેવની રાજધાની અહીં જ સ્થાપિત થઈ છે કે શું?
રવિરશ્મિપ્રતાપાર્તિભીતા શરણમાગતા
સૂર્યકિરણોની તીવ્રતા જોઈ ડરીને એ આશ્રય લેવા આવી છે.
તસ્થૌ મુનિરિવ ધ્યાનમાસ્થિતઃ સ તુ માધવઃ
પછી માધવ મુનિ જેવો ધ્યાનમાં સ્થિર થઈ ઊભો રહ્યો.