યુયુધુર્દાનવૈઃ સાર્ધં વિષ્ણુસ્ત્વન્તરધીયત
દેવોએ દાનવો સાથે મળીને યુદ્ધ કર્યું, પણ વિષ્ણુ અદૃશ્ય થઈ ગયા.
ગદામાદાય દેજસ્વી દેવસૈન્યમભિદ્રુતઃ
તેજસ્વી એ યોદ્ધાએ ગદા લઈને દેવસેન પર આક્રમણ કર્યું.
દેવસૈન્યમભિદ્રુત્ય નિજઘાન સહસ્રશઃ
દેવસેન પર તૂટી પડીને, તેણે હજારોને માર્યા.
યોધયામાસ બલાવાન્ સુરાણાં ચ વરૂછિનીમ્
શક્તિશાળી એ યોદ્ધાએ દેવોના શ્રેષ્ઠ યોદ્ધાઓ સાથે યુદ્ધ કર્યું.
વિપાકો વિક્ષરઃ સૈન્યં તે ઽપિ દેવાનુપાદ્રવન્
પરિણામે બધું બગડી ગયું; તારો સેના પણ દેવતાઓ પર તૂટી પડી.
ગતે જનાર્દને દેવે પ્રાયશો વિમુખ્યાભવન્
જ્યારે જનાર્દન દેવ ચાલ્યા ગયા, ત્યારે મોટાભાગે બધા નિરાશ થઈ ગયા.
પૃષ્ઠતશ્ચાદ્રવન્ સર્વે ત્રૈલોક્યવિજિગીષવઃ
ત્રણે લોક જીતવાની ઈચ્છા ધરાવનારા બધા પાછળથી ભાગી ગયા.
ત્રિવિષ્ટપં પરિત્યજ્ય બ્રહ્મલોકમુપાગતાઃ
સ્વર્ગ છોડી તેઓ બ્રહ્મલોક પહોંચી ગયા.
સ્વર્ગભોક્તા બલિર્જાતઃ સપુત્રભ્રાતૃબાન્ધવઃ
બલિ પોતાના પુત્રો, ભાઈઓ અને કુટુંબજનો સાથે સ્વર્ગનો આનંદ માણનાર બન્યો.
વરુણો ઽભૂન્મયઃ સોમો રાહુર્હ્લોદો હુતાશનઃ
વરુણ માયા બન્યો, સોમ રાહુ થયો, હ્લાદ હૂતાશન બની ગયો.
યે ઽન્યે ઽપ્યધિકૃતા દેવાસ્તેષુ જાતાઃ સુરારયઃ
અને બીજા નિયુક્ત દેવતાઓમાં પણ દેવશત્રુઓ જન્મ્યા.
દેવાસુરો ઽભૂત્ સંગ્રામો યત્ર શક્રો ઽપ્યભૂદ્ બલિઃ
દેવો અને અસુરો વચ્ચે યુદ્ધ થયું, જેમાં બલિએ પણ ઇન્દ્રને હરાવ્યો.
ભૂર્ભુવઃસ્વરિતિ ખ્યાતં દશલોકાધિપો બલિઃ
બલિ દસ લોકનો સ્વામી બની, ભૂઃ, ભુવઃ અને સ્વઃ નામે પ્રસિદ્ધ થયો.
તત્રોપાસન્ત ગન્ધર્વા વિશ્વાવસુપુરોગમાઃ
ત્યાં વિશ્વાવસુ આગેવાની હેઠળના ગંધર્વો પૂજા કરવા આવ્યા.
વાદયન્તિ ચ વાદ્યાનિ યક્ષવિદ્યાધરાદયઃ
યક્ષો, વિદ્યા ધારીઓ અને બીજા લોકોએ વાદ્યો વગાડ્યા.
સસ્માર મનસા બ્રહ્મન્ પ્રહ્લાદં સ્વપિતામહમ્
હે બ્રાહ્મણ, તેણે મનમાં પોતાના પરદાદા પ્રહલાદને યાદ કર્યો.
સમભ્યાગાત્ ત્વરાયુક્તઃ પાતાલાત્ સ્વર્ગમવ્યયમ્
પાતાળમાંથી ઝડપથી અમર સ્વર્ગમાં આવી પહોંચ્યો.
કૃતાઞ્જલિપુટો ભૂત્વા વવન્દે ચરણાવુભૌ
હાથ જોડીને તેણે બંને પગે નમન કર્યું.
સમુત્થાપ્ય પરિષ્યવજ્ય વિવેશ પરમાસને
તેણે ઊભા કરી, ભેટી અને સાથે સાથે શ્રેષ્ઠ આસન પર ગયો.
નિર્જિતાઃ શક્રરાજ્યં ચ હૃતં વીર્યબલાન્મયા
દેવતાઓ હારી ગયા અને મારે શક્તિથી ઇન્દ્રનું રાજ્ય પણ લઈ લીધું.
ત્રૈલોક્યરાજ્યં ભુઞ્જ ત્વં મયિ ભૃત્યે પુરઃસ્થિતે
હું તારો દાસ બનીને સામે ઊભો છું, તું ત્રણે લોકનું રાજપદ ભોગવી.
ત્વદઙ્ઘ્રિપૂજાભિરતસ્ત્વદુચ્છિષ્ટાન્નભોજનઃ
તારા પગની પૂજામાં મગ્ન રહી, હું તારા બચેલા અન્નથી જ ભોજન કરું છું.
યા ધૃતિર્ગુરુશુશ્રુષાં કુર્વતો જાયતે વિભો
જે ધીરજ ગુરુની સેવા કરતા માણસમાં જન્મે છે, હે પ્રભુ, એ સાચી સ્થિરતા છે.
પ્રહ્લાદઃ પ્રાહ વચનં ધર્મકામાર્થસાધનમ્
પ્રહલાદે એવા વચન કહ્યા કે જે ધર્મ, કામ અને અર્થની સિદ્ધિ કરાવે છે.
દત્તં યથેષ્ટં જનિનાસ્તથાત્મજાઃ સ્થિતો બલે સમ્પ્રતિ યોગસાધકઃ
માતા-પિતાએ જે મનગમતું આપે છે, એ જ રીતે સંતાન પણ આપે છે; હવે બલિ યોગનો અભ્યાસકર્તા બનીને ઊભો છે.
એવં ભવ ગુરૂણાં ત્વં સદા સુશ્રૂષણે રતઃ
તુ હંમેશા ગુરુઓની સેવા કરવા માટે તત્પર રહે, એ રીતે જીવન જીવ.
શાક્રે સિંહાસને બ્રહ્મન્ બલિં તૂર્ણં ન્યવેશયત્
ઇન્દ્રના સિંહાસન પર, હે બ્રાહ્મણ, બલિને તરત જ બેસાડવામાં આવ્યો.
સિંહહાસને દૈત્યપતિઃ શુશુભે મઘવાનિવ
સિંહાસન પર દૈત્યપતિ બલિ એ રીતે તેજસ્વી લાગ્યો જેમ મેઘાવાન (ઇન્દ્ર) લાગે છે.
પ્રહ્લાદં પ્રાહ વચનં મેઘગમ્ભીરયા ગિરા
પ્રહલાદે ગાઢ મેઘ જેવી ગુંજતી વાણીથી બલિને સંબોધીને વાત કરી.
ધર્માર્થકામમોક્ષેભ્યસ્તદાદિશતુ મે ભવાન્
તમે મને ધર્મ, અર્થ, કામ અને મોક્ષ વિષે માર્ગદર્શન આપો.