પ્રયાતિ દક્ષિણં ઘોરં તારકાખ્યો ભયઙ્કરઃ
તારક નામનો ભયાનક દૈત્ય દક્ષિણ તરફ ધસી ગયો.
ઉવાચ યામ દૈત્યાંસ્તાન્ યોદ્ધું સબલસંયુતાન્
તે દૈત્યોએ પોતાની સેના સાથે યુદ્ધ કરવા જાઓ એવી આજ્ઞા આપી.
સમારુરોહ ભગવાન્ યતમાતલિવાજિનમ્
ભગવાને સદા તૈયાર રહેતા માતલિનું રથ ચઢ્યું.
સ્વં સ્વં વાહનમારુહ્ય નિશ્ચેરુર્યુદ્ધકાઙ્ક્ષિમઃ
દરેકે પોતપોતાનું વાહન ચઢીને યુદ્ધ માટે ઉત્સુક થઈ નીકળી પડ્યા.
વિદ્યાધરા ગુહ્યકાશ્ચ યક્ષરાક્ષસપન્નગાઃ
વિધ્યાધર, ગુહ્યક, યક્ષ, રાક્ષસ અને સાપો—
ગજાનન્યે રથાનન્યે હયાનન્યે સમારુહન્
કેટલાંક હાથી, કેટલાંક રથ અને કેટલાંક ઘોડા ચઢ્યા.
સમારુહ્યાદ્રવન્ સર્વે યતો દૈત્યબલં સ્થિતમ્
વાહન ચઢીને, બધા દૈત્યસેનાનું સ્થાન હતું ત્યાં દોડી ગયા.
એતસ્મિન્ વિષ્ણુઃ સુરશ્રેષ્ઠ અધિરુહ્ય સમભ્યગાત્
એ સમયે દેવોમાં શ્રેષ્ઠ વિષ્ણુ પણ પોતાનું વાહન ચઢીને આગળ વધ્યા.
વવન્દ મૂર્ધ્નાવનતઃ સહ સર્વૈઃ સુરોત્તમૈઃ
તેના માથું નમાવી, બધા ઉત્તમ દેવતાઓ સાથે તેણે વંદન કર્યું.
પાલયઞ્જઘનં વિષ્ણુર્યાતિ મધ્યે સહસ્રદૃક્
સહસ્ર નેત્રો ધરાવતો વિષ્ણુ વચ્ચે ચાલતો હતો અને પાછળથી રક્ષા કરતો હતો.
દક્ષિણં વરુણઃ પાર્શ્વમવષ્ટભ્યાવ્રજદ્ બલી
જમણી બાજુએ શક્તિશાળી વરુણે કાંધે હાથ રાખી આગળ વધ્યો.
નાનાસ્ત્રશસ્ત્રોદ્યતદોઃસમૂહા સમાસસાદારિબલં મહીધ્રે
વિવિધ શસ્ત્રો અને અસ્ત્રો ઉંચા કરીને, સેના પર્વત પર દુશ્મન દળ સામે ડટીને ઉભી રહી.
નિર્વૃક્ષે પક્ષિરહિતે જાતો દેવાસુરો રણઃ
જ્યાં વૃક્ષો નહોતાં અને પક્ષીઓ નહોતાં, ત્યાં દેવો અને દૈત્યો વચ્ચે યુદ્ધ શરૂ થયું.
મહીધરોત્તમે પૂર્વં યથા વાનરહસ્તિનોઃ
ઉચ્ચતમ પર્વત પર, પહેલાં વાનર અને હાથી વચ્ચે જેવું થયું હતું, એવું જ થયું.
સંદ્યાનુરક્તઃ સદૃશો મેઘઃ ખે સુરતાપસ
હે શ્રેષ્ઠ તપસ્વી, આકાશમાં સાંજના રંગથી રંગાયેલું મેઘ દેખાયું.
શ્રૂયતે ત્વનિશં શબ્દઃ છિન્ધિ ભિન્ધીતિ સર્વતઃ
રાત-દિવસ સર્વત્ર 'કાપો! ફોડો!' એવા અવાજો સંભળાતા હતા.
જાતો રુધિરનિષ્યન્દો રજઃસયમનાત્મકઃ
રક્ત અને ધૂળ ભળી, ગૂંચવણથી ભરેલું વહાવા લાગ્યું.
અભિદ્રવન્તિ સહિતાઃ સમં સ્કન્દેન ધીમતા
બધા મળીને વિવેકી સ્કંદ સાથે આગળ ધસી ગયા.
દેવાન્ નિજઘ્નુર્દૈત્યાશ્ચ મયગુપ્તાઃ પ્રહારિણઃ
માયાના રક્ષણ હેઠળ અને યુદ્ધમાં ભયાનક એવા દૈત્યોએ દેવતાઓને પરાજય આપ્યો.
નિર્જિતાઃ સમરે દૈત્યૈઃ સમં સ્કન્દેન નારદ
હે નારદ, દૈત્યો અને સ્કંદ સાથે મળીને યુદ્ધમાં દેવતાઓને હરાવ્યા.
શાર્ઙ્ગમાનમ્ય બાણૈઘૈર્નિજઘાન તતસ્તતઃ
પછી, શારંગ ધનુષને નમન કરીને, તેણે સતત બાણવર્ષા કરીને પ્રહાર કર્યા.
દૈતેયાઃ શરણં જગ્મુઃ કાલનેમિં મહાસુરામ્
દૈત્યો મહાસુર કાલનેમિ પાસે આશરો લેવા ગયા.
વિવૃદ્ધિમગમદ્ બ્રહ્મન્ યથા વ્યાધિરુપેક્ષિતઃ
હે બ્રાહ્મણ, તેમનું બળ એ રીતે વધ્યું જેમ અવગણવામાં આવતો રોગ વધે.
તં તમાદાય ચિક્ષેપ વિસ્તૃતે વદને બલી
શક્તિશાળી એ દરેકને પકડીને વિશાળ ખુલ્લા મોઢામાં ફેંકી દીધા.
ચક્રૈર્વૈશ્વાનરાભૈસ્ત્વવનિગગનયોસ્તિર્યગૂર્ધ્વં સમન્તાત્ પ્રાપ્તે ઽન્તે કાલવહ્નેર્જગદખિલમિદં રૂપમાસીદ્ દિધક્ષોઃ
અગ્નિ જેવું તેજ ધરાવતાં ચક્રોથી, પૃથ્વી અને આકાશ વચ્ચે ચારે બાજુ વ્યાપી, અંતે જ્યારે સમયરૂપ અગ્નિ આવતો હતો, ત્યારે આખું જગત ભસ્મ કરવા ઉત્સુક એવું રૂપ ધારણ કર્યું.
પોપ્લૂયન્તશ્ચ દૈત્યા હરિમમરગણૈરર્ચિતં ચારુમૌલિં નાનાશસ્ત્રાસ્ત્રપાતૈર્વિગલિતયશસંચક્રુરુત્સિક્તદર્પાઃ
દૈત્યો પરાજિત થઈ, અમરગણો દ્વારા પૂજિત અને સુંદર મુગટધારી હરિ પર વિવિધ શસ્ત્રો અને અસ્ત્રોથી આક્રમણ કરવા લાગ્યા; તેમનું યશ ઘટી ગયું અને અહંકાર વધ્યો હતો.
કોપાદારક્તદૃષ્ટિઃ સરથગજહયાન્ દૃષ્ટિનિર્ધૂતવીર્યાન્ નારાચખ્યૈઃ સુપુઙ્ખૈર્જલદ્ ઇવ ગિરીન્ છાદયામાસ વિષ્ણુઃ
ક્રોધથી આંખો લાલ થયેલા વિષ્ણુએ, માત્ર નજરથી જ રથો, હાથીઓ અને ઘોડાઓની તાકાત દૂર કરી દીધી અને સુપંખી નારાચ બાણોથી એમને એ રીતે ઢાંકી દીધા જેમ વાદળો પર્વતોને ઢાંકે છે.
પ્રારમ્બે દાનવેન્દ્રં શતવદનમથો પ્રેષયન્ કાલનેમિં સ પ્રાયાદ્ દેવસૈન્યપ્રભુમમિતબલં કેશવં લોકનાથમ્
લડાઈની શરૂઆતમાં દાનવોના રાજા શતવદને કાલનેમિને અનંત બળ ધરાવતા, દેવસેનાના સ્વામી અને લોકનાથ એવા કેશવ સામે મોકલ્યો.
સો ઽપ્યેનં પ્રસમીક્ષ્ય દૈત્યવિટપપ્રચ્છેદનં માનિનં પ્રોવાચાથ વિહસ્ય તં ચ સુચિરં મેઘસ્વનો દાનવઃ
મેઘ જેવી ગર્જનાવાળો એ દાનવ, પોતાના કુળના વિનાશક અને ગર્વીલા વિષ્ણુને જોઈને, હસતાં હસતાં લાંબું બોલ્યો.
હિરણ્યનયનાન્તકઃ કુસુમપૂજારતિઃ ક્વ યાતિ મમ દૃષ્ટિગોચરે નિપતિતઃ ખલઃ
હિરણ્યના વંશનો અંત લાવનાર અને ફૂલોથી પૂજા કરવાનું પસંદ કરનાર એ દુષ્ટ, મારી નજરમાં પડ્યો છે, હવે ક્યાં જશે?