પપ્રચ્છ કુલજાન્ સર્વાન્ કિંનુ શ્રેયસ્કરં મમ
તે બધા કુળના વડીલોને પૂછ્યું: 'મારા માટે સાચું કલ્યાણકારક શું છે?'
યત્ તે શ્રેયસ્કરં કર્મ યદસ્માકં હિતં તથા
તમારા માટે જે કાર્ય શ્રેયસ્કર છે અને અમારું પણ હિત થાય એવું—
હિરણ્યકશિપુર્વીરઃ સ શક્રો ઽભૂજ્જગત્ત્રયે
હિરણ્યકશિપુ એ મહાવીર ત્રણેય લોકમાં ઇન્દ્ર બની ગયો હતો.
પ્રત્યક્ષં દાનવેન્દ્રાણાં નખૈસ્તં હિ વ્યદારયત્
દૈત્યરાજાઓની સામે, તેને નખોથી ફાડી નાખવામાં આવ્યો હતો.
તેષામર્થે મહાબાહો શઙ્કરેમ ત્રિશૂલિના
મહાબાહુ, તેમના હિત માટે અમે ત્રિશૂળધારી શંકરજીની પૂજા કરીએ છીએ.
કુજમ્ભો વિષ્ણુના ચાપિ પ્રત્યક્ષં પશુવત્ તવ
કુજંભ પણ, તારા સામે, વિષ્ણુએ પશુની જેમ સંહાર્યો હતો.
વિરોચનસ્તવ પિતા નિહતઃ કથયામિ તે
વિરોચન, તારો પિતા, મારાયો હતો—હું તને આ વાત કહું છું.
ઉદ્યોગં કારયામાસ સહ સર્વૈર્મહાસુરૈઃ
તે બધા મહાસુરો સાથે મળીને તૈયારી કરવા લાગ્યો.
પદાતયસ્તથૈવાન્યે જગ્મુર્યુદ્ધાય દૈવતૈઃ
પદાતી અને બીજા પણ દેવતાઓ સાથે યુદ્ધ કરવા નીકળી પડ્યા.
સૈન્યસ્ય મધ્યે ચ બલિઃ કાલનેમિશ્ચ ષૃષ્ઠતઃ
સૈન્યના વચમાં બલી અને કાલનેમિ આગળ ઊભા રહ્યા.
પ્રયાતિ દક્ષિણં ઘોરં તારકાખ્યો ભયઙ્કરઃ
તારક નામનો ભયાનક દૈત્ય દક્ષિણ તરફ ધસી ગયો.
ઉવાચ યામ દૈત્યાંસ્તાન્ યોદ્ધું સબલસંયુતાન્
તે દૈત્યોએ પોતાની સેના સાથે યુદ્ધ કરવા જાઓ એવી આજ્ઞા આપી.
સમારુરોહ ભગવાન્ યતમાતલિવાજિનમ્
ભગવાને સદા તૈયાર રહેતા માતલિનું રથ ચઢ્યું.
સ્વં સ્વં વાહનમારુહ્ય નિશ્ચેરુર્યુદ્ધકાઙ્ક્ષિમઃ
દરેકે પોતપોતાનું વાહન ચઢીને યુદ્ધ માટે ઉત્સુક થઈ નીકળી પડ્યા.
વિદ્યાધરા ગુહ્યકાશ્ચ યક્ષરાક્ષસપન્નગાઃ
વિધ્યાધર, ગુહ્યક, યક્ષ, રાક્ષસ અને સાપો—
ગજાનન્યે રથાનન્યે હયાનન્યે સમારુહન્
કેટલાંક હાથી, કેટલાંક રથ અને કેટલાંક ઘોડા ચઢ્યા.
સમારુહ્યાદ્રવન્ સર્વે યતો દૈત્યબલં સ્થિતમ્
વાહન ચઢીને, બધા દૈત્યસેનાનું સ્થાન હતું ત્યાં દોડી ગયા.
એતસ્મિન્ વિષ્ણુઃ સુરશ્રેષ્ઠ અધિરુહ્ય સમભ્યગાત્
એ સમયે દેવોમાં શ્રેષ્ઠ વિષ્ણુ પણ પોતાનું વાહન ચઢીને આગળ વધ્યા.
વવન્દ મૂર્ધ્નાવનતઃ સહ સર્વૈઃ સુરોત્તમૈઃ
તેના માથું નમાવી, બધા ઉત્તમ દેવતાઓ સાથે તેણે વંદન કર્યું.
પાલયઞ્જઘનં વિષ્ણુર્યાતિ મધ્યે સહસ્રદૃક્
સહસ્ર નેત્રો ધરાવતો વિષ્ણુ વચ્ચે ચાલતો હતો અને પાછળથી રક્ષા કરતો હતો.
દક્ષિણં વરુણઃ પાર્શ્વમવષ્ટભ્યાવ્રજદ્ બલી
જમણી બાજુએ શક્તિશાળી વરુણે કાંધે હાથ રાખી આગળ વધ્યો.
નાનાસ્ત્રશસ્ત્રોદ્યતદોઃસમૂહા સમાસસાદારિબલં મહીધ્રે
વિવિધ શસ્ત્રો અને અસ્ત્રો ઉંચા કરીને, સેના પર્વત પર દુશ્મન દળ સામે ડટીને ઉભી રહી.
નિર્વૃક્ષે પક્ષિરહિતે જાતો દેવાસુરો રણઃ
જ્યાં વૃક્ષો નહોતાં અને પક્ષીઓ નહોતાં, ત્યાં દેવો અને દૈત્યો વચ્ચે યુદ્ધ શરૂ થયું.
મહીધરોત્તમે પૂર્વં યથા વાનરહસ્તિનોઃ
ઉચ્ચતમ પર્વત પર, પહેલાં વાનર અને હાથી વચ્ચે જેવું થયું હતું, એવું જ થયું.
સંદ્યાનુરક્તઃ સદૃશો મેઘઃ ખે સુરતાપસ
હે શ્રેષ્ઠ તપસ્વી, આકાશમાં સાંજના રંગથી રંગાયેલું મેઘ દેખાયું.
શ્રૂયતે ત્વનિશં શબ્દઃ છિન્ધિ ભિન્ધીતિ સર્વતઃ
રાત-દિવસ સર્વત્ર 'કાપો! ફોડો!' એવા અવાજો સંભળાતા હતા.
જાતો રુધિરનિષ્યન્દો રજઃસયમનાત્મકઃ
રક્ત અને ધૂળ ભળી, ગૂંચવણથી ભરેલું વહાવા લાગ્યું.
અભિદ્રવન્તિ સહિતાઃ સમં સ્કન્દેન ધીમતા
બધા મળીને વિવેકી સ્કંદ સાથે આગળ ધસી ગયા.
દેવાન્ નિજઘ્નુર્દૈત્યાશ્ચ મયગુપ્તાઃ પ્રહારિણઃ
માયાના રક્ષણ હેઠળ અને યુદ્ધમાં ભયાનક એવા દૈત્યોએ દેવતાઓને પરાજય આપ્યો.
નિર્જિતાઃ સમરે દૈત્યૈઃ સમં સ્કન્દેન નારદ
હે નારદ, દૈત્યો અને સ્કંદ સાથે મળીને યુદ્ધમાં દેવતાઓને હરાવ્યા.