મા મા ક્ષિપસ્વેત્યભવચ્છબ્દઃ સો ઽપિ મૃતો નૃપઃ
'મને ન ફેંકો' એવો અવાજ આવ્યો, છતાં રાજાનું મૃત્યુ થયું.
શિશવઃ સમજાયન્ત તે રુદન્તો ઽભવન્ મુને
મુનિ, તે બાળકો જન્મ્યા અને રડવા લાગ્યા.
સમાગમ્ય નિવાર્ય્યાથ સ ચક્રે મરુતઃ સુતાન્
બધા ભેગા થયા પછી, તેણે મરુતોના પુત્રોને રોક્યા અને પછી કાર્ય કર્યું.
યે ઽભવન્ રૈવતે તાંશ્ચ શૃણુષ્વ ત્વં તપોધનઃ
હે તપસ્વી, હવે તું સાંભળ કે રૈવત યુગમાં કોણ જન્મ્યા હતા.
રિપુજિન્નામતઃ ખ્યાતો ન તસ્યાસીત્ સુતઃ કિલ
તે Ripujit તરીકે પ્રસિદ્ધ થયો, પણ ખરેખર તેને કોઈ પુત્ર હતો નહીં.
અવાપ કન્યાં સુરતિં તાં પ્રગૃહ્ય ગૃહં યયૌ
તે યુવતી સુરતીને લઈ, તેને પકડીને પોતાના ઘેર ગયો.
સાપિ દુઃખપરીતાઙ્ગીં સ્વાં તનું ત્યક્તુમુદ્યતા
સુરતી દુઃખથી પીડાયેલી હતી અને પોતાનું શરીર છોડવાની તૈયારીમાં હતી.
તસ્યામાસક્તચિત્તાસ્તુ સર્વ એવ તપોધનાઃ
બધા તપસ્વીઓનું મન તેના પર આકર્ષાય ગયું.
તે ચાપશ્યન્ત ઋષયસ્તચ્ચિત્તા ભાવિતાસ્તથા
અને એ ઋષિઓ, જેમનું મન એમાં લીન હતું, તેને જોયા.
પ્રજગ્મુર્જ્વલનાચ્ચાપિ સપ્તાજાયન્ત દારકાઃ
તેઓ ત્યાંથી ગયા અને અગ્નિમાંથી સાત પુત્રો જન્મ્યા.
નિવારયિત્વા કૃતવાંલ્લોકનાથો મરુદ્ગણાન્
મરુદગણોને રોકીને, લોકનાથે તેમ પર કાર્ય કર્યું.
શૃણુષ્વ કીર્તયિષ્યામિ ચાક્ષુષસ્યાન્તરે મનોઃ
હવે સાંભળ, હું તને ચાક્ષુષ મનુના સમય વચ્ચે જે થયું તે કહું છું.
સપ્તસારસ્વતે તીર્થે સો ઽતપ્યત મહત્ તપઃ
સાત સરસ્વતીના તીર્થે, તેણે મહાન તપ કર્યું.
સા ચાભ્યેત્ય નદીતીરે ક્ષોભયામાસ ભામિની
એ સુંદર સ્ત્રી પણ નદીના કાંઠે આવી અને તેને વ્યાકુલ કરવા લાગી.
તાં ચૈવાપ્યશપન્મૂઢાં મુનિર્મઙ્કણકો વપુમ્
અને મંકણક મુનિએ, એ ભટકી ગયેલી સ્ત્રીને શાપ આપ્યો.
વિધ્વંસયિષ્યતિ હયો ભવતીં યજ્ઞસંસદિ
યજ્ઞમાં ઘોડો તને વિનાશ કરશે.
સરસ્વતીભ્યઃ સપ્તભયઃ સપ્ત વૈ મરુતો ઽભવન્
સાત સરસ્વતીમાંથી સાત મરુતો જન્મ્યા.
યેષાં શ્રુતે જન્મનિ પાપહાનિર્ભવેચ્ચ ધર્માભ્યુદયો મહાન્ વૈ
જેનાં જન્મની વાર્તા સાંભળવાથી પાપ નાશ પામે છે અને મહાન ધર્મ વધે છે.
મન્ત્રપ્રદાતા પ્રહ્લાદઃ શુક્રશ્ચાસીત્ પુરોહિતઃ
મંત્ર આપનાર પ્રહલાદ હતો અને કુળપુરૂહિત શુક્ર હતો.
દિદૃક્ષવઃ સમાયાતાઃ સમયાઃ સર્વ એવ હિ
બધા સભ્યો, જોવા માટે ઇચ્છા રાખી, એકત્ર થયા.
પપ્રચ્છ કુલજાન્ સર્વાન્ કિંનુ શ્રેયસ્કરં મમ
તે બધા કુળના વડીલોને પૂછ્યું: 'મારા માટે સાચું કલ્યાણકારક શું છે?'
યત્ તે શ્રેયસ્કરં કર્મ યદસ્માકં હિતં તથા
તમારા માટે જે કાર્ય શ્રેયસ્કર છે અને અમારું પણ હિત થાય એવું—
હિરણ્યકશિપુર્વીરઃ સ શક્રો ઽભૂજ્જગત્ત્રયે
હિરણ્યકશિપુ એ મહાવીર ત્રણેય લોકમાં ઇન્દ્ર બની ગયો હતો.
પ્રત્યક્ષં દાનવેન્દ્રાણાં નખૈસ્તં હિ વ્યદારયત્
દૈત્યરાજાઓની સામે, તેને નખોથી ફાડી નાખવામાં આવ્યો હતો.
તેષામર્થે મહાબાહો શઙ્કરેમ ત્રિશૂલિના
મહાબાહુ, તેમના હિત માટે અમે ત્રિશૂળધારી શંકરજીની પૂજા કરીએ છીએ.
કુજમ્ભો વિષ્ણુના ચાપિ પ્રત્યક્ષં પશુવત્ તવ
કુજંભ પણ, તારા સામે, વિષ્ણુએ પશુની જેમ સંહાર્યો હતો.
વિરોચનસ્તવ પિતા નિહતઃ કથયામિ તે
વિરોચન, તારો પિતા, મારાયો હતો—હું તને આ વાત કહું છું.
ઉદ્યોગં કારયામાસ સહ સર્વૈર્મહાસુરૈઃ
તે બધા મહાસુરો સાથે મળીને તૈયારી કરવા લાગ્યો.
પદાતયસ્તથૈવાન્યે જગ્મુર્યુદ્ધાય દૈવતૈઃ
પદાતી અને બીજા પણ દેવતાઓ સાથે યુદ્ધ કરવા નીકળી પડ્યા.
સૈન્યસ્ય મધ્યે ચ બલિઃ કાલનેમિશ્ચ ષૃષ્ઠતઃ
સૈન્યના વચમાં બલી અને કાલનેમિ આગળ ઊભા રહ્યા.