પ્રાદાદિન્દ્રાય ભગવાન્ રોચમાનો દિવં ગતઃ
પ્રભુ તેજથી ઝગમગાવતા ઇન્દ્રને શસ્ત્ર આપ્યા અને પછી સ્વર્ગે ગયા.
પ્રત્યુદ્યયૌ તદા જમ્ભં હન્તુકામો ઽરિમર્દનઃ
પછી શત્રુવિનાશક જંભને મારવા આતુર થઈને તેની સામે આગળ વધ્યો.
ક્રોધં ચક્રે તદા જમ્ભ નિજઘાન ગજાધિપમ્
જંભે ગુસ્સામાં આવીને હાથીઓના રાજાને ઘાયલ કર્યો.
નિપપાત યથા શૈલઃ શક્રવજ્રહતઃ પુરા
તે એ રીતે પડી ગયો જેમ કે પહેલાં ઇન્દ્રના વજ્રથી પર્વત તૂટી પડ્યો હોય.
ત્યક્ત્વૈવ મન્દરગિરિં પપાત વસુધાતલે
મંદરગિરિને છોડી તેણે ધરતી પર પતન કર્યું.
મા મા શક્ર પતસ્વાદ્ય ભૂતલે તિષ્ઠ વાસવ
'શક્ર, પડશો નહીં! આજે ધરતી પર જ રહો, હે વાસવ.'
પ્રાહ ચૈતાન્ કથં યોત્સ્યે અપત્રઃ શત્રુભિઃ સહઃ
તેને પૂછ્યું: 'પાંખ વિના હું શત્રુઓ સાથે કેમ લડી શકું?'
યુધ્યસ્વ ત્વં સમારુહ્યપ્રેષયિષ્યામ યદા રથમ્
'લડતા રહો! રથ પર ચઢો; જ્યારે તૈયાર થશે ત્યારે અમે રથ મોકલી દઈશું.'
વાનરધ્વજસંયુક્તં હરિભિર્હરિભિર્યુતમ્
વાંદરાની ધ્વજાથી શોભાયમાન અને ચારે બાજુ વાંદરો ઘેરાયેલા હતા.
શક્રાય પ્રેષયામાસુર્વિશ્વાવસુપુરોગમાઃ
વિશ્વાવસુને આગેવાન બનાવી દૂતોને ઇન્દ્ર પાસે મોકલ્યા.
પ્રાહ યોત્સ્યે કથં યુદ્ધે સંયમિષ્યે કથં હયાન્
તે કહે છે: "હું યુદ્ધમાં કેવી રીતે લડીશ? ઘોડાઓને કેવી રીતે રોકીશ?"
તતો ઽહં ઘાતયે શત્રૂન્ નાન્યથેતિ કથઞ્ચન
"પછી તો હું શત્રુઓનો નાશ કરીશ—બીજો કોઈ રસ્તો નથી."
વિદ્યતે સ્વયમેવાશ્વાંસ્ત્વં સંયન્તુમિહાર્હસિ
"અહીં તો ઘોડાઓ હાજર છે; તું પોતે જ તેમને સંભાળજે."
ક્ષમાતલં નિપપાતૈવ પરિભ્રષ્ટસ્રગમ્બરઃ
તે જમીન પર પડી ગયો, તેની વણમાલા અને વસ્ત્રો છૂટી પડ્યા.
પતમાનં સહસ્રાક્ષં દૃષ્ટ્વા ભૂઃ સમકમ્પત
ઇન્દ્રને પડતો જોઈ પૃથ્વી કંપી ઉઠી.
ભાર્યાબ્રવીત્ પ્રભો બાલં બહિઃ કુરુ યથાસુખમ્
પત્નીએ કહ્યું: "પ્રભુ, બાળકને બહાર લઈ જાવ, જેમ તમારે અનુકૂળ લાગે તેમ."
સા ચાહ શ્રૂયતાં નાથ દૈવજ્ઞપરિભાષિતમ્
તે પણ બોલી: "પ્રભુ, જ્યોતિષીએ જે કહ્યું છે, તે સાંભળો."
યદ્બાહ્યતો મુનિશ્રેષ્ઠ તદ્ ભવેદ્ દ્વિગુણં મુને
"મુનિશ્રેષ્ઠ, બહાર જે કંઈ હશે, તે બમણું થશે, મુનિ."
નિરાશઙ્કો બહિઃ શીઘ્રં પ્રાક્ષિપત્ ક્ષ્માતલે દ્વિજઃ
કોઈ સંકોચ કર્યા વિના, બ્રાહ્મણે બાળકને ઝડપથી બહાર જમીન પર નાખી દીધું.
નિવારિતો ગતા વેલા અર્દ્ધૂહાનિર્ભવિષ્યતિ
નક્કી કરેલી વેળા વીતી ગઈ; હવે અડધી જ હાનિ થશે.
દદર્શ બાલદ્વિતયં સમરૂપમવસ્થિતમ્
તેને બે બાળક એકસરખા દેખાયા.
પ્રાહ તત્ત્વં ન વિન્દામિ યત્ પૃચ્છામિ વદસ્વ તત્
તે કહે છે: "હું જે પૂછું છું તેનું સાચું કારણ જાણતો નથી; તું મને એ જ કહેજે."
ભાગ્યાનિ ચાસ્ય યચ્ચોક્તં કર્મતત્ કથયાધુના
"અને હવે એના ભાગ્ય અને જે કર્મો કહેવામાં આવ્યા છે, એ પણ મને કહો."
સો ઽબ્રવીદ્ વદ મે ઽદ્યૈવ નોચેન્નાશ્નામિ ભોજનમ્
તે બોલ્યો: "મને આજે જ કહેજે, નહિ તો હું ભોજન નહિ કરું."
કાતરેણાદ્ય યત્પૃષ્ટં ભાવ્યઃ કારુરયં કિ
"તમે આજે ચિંતાથી જે પૂછ્યું છે—આ બાળક શું બનશે?"
જગામ સાહ્યં શક્રસ્ય કર્તું સૌત્યવિશારદઃ
રથ ચલાવનાર નિપુણ ઇન્દ્રને મદદ કરવા ગયો.
જ્ઞાત્વેન્દ્રસ્યૈવ સાહાય્યે તેજસા સમવર્ધયન્
ઇન્દ્રને મદદ કરી રહ્યો છું એ જાણીને, તેણે પોતાનું તેજ વધાર્યું.
પ્રોવાચૈહ્યેહિ દેવેશ પ્રિયો યન્તા ભવામિ તે
તે બોલ્યો: 'આવો દેવોના સ્વામી, હું આનંદથી તમારો રથચાલક બનીશ.'
સંયન્તાસિ કથં ચાશ્વાન્ સંશયઃ પ્રતિભાતિ મે
'તમે ઘોડાં કેવી રીતે સંભાળશો?' તેણે પૂછ્યું, 'મને શંકા થાય છે.'
ગન્ધર્વતેજસા યુક્તં વાજિયાનવનિશારદમ્
ગંધર્વો જેટલું તેજ ધરાવતો, તે ઘોડાં ચલાવવામાં પારંગત હતો.