અન્ધકે પુરાયાતે સ્વબલં મુનિસત્તમ
હે શ્રેષ્ઠ મુનિ, જ્યારે અંધકાસુર પોતાની સેના સાથે શહેરમાં પ્રવેશ્યો...
તતો ઽમરગણશ્રેષ્ઠો વિષ્ણુશ્ચક્રગદાધરઃ
પછી અમરગણોમાં શ્રેષ્ઠ, ચક્ર અને ગદા ધારણ કરનાર વિષ્ણુજી...
શાર્ઙ્ગચાપચ્યુતૈર્બાણૈઃ સંસ્યૂતા દાનવર્ષભાઃ
શારંગ ધનુષ્યમાંથી છોડેલા બાણોથી, તેણે દાનવોમાં શ્રેષ્ઠોને ભેદી નાખ્યા.
ગદયા કાંશ્ચિદવધીત્ ચક્રેણાન્યાન્ જનાર્દનઃ
કેટલાંકને ગદાથી માર્યા અને બીજા કેટલાકને ચક્રથી જનાર્દને સંહાર્યા.
હલેનાકૃષ્ય ચૈવાન્યાન્ મુ સલેન વ્યચૂર્ણયત્
કેટલાંકને હલથી ખેંચી લીધા અને બીજાને મસલથી ચૂરચૂર કરી નાખ્યા.
સ ચાદિપુરુષો ધાતા પુરાણાઃ પ્રપિતામહઃ
અને એ પ્રાચીન પુરુષ, સર્વસૃષ્ટિના કર્તા, પિતામહ...
સંસ્પૃષ્ટા બ્રહ્મતોયેન સર્વતીર્થમયેન હિ
જે બ્રહ્માના પવિત્ર પાણીથી, જે સર્વ તીર્થોથી બનેલું છે, સ્પર્શાયા...
દાનવાસ્તેન તોયેન સંસ્પૃષ્ટાશ્ચાઘહારિણા
એ પાપનાશક પાણીના સ્પર્શથી દાનવો...
દૃષ્ટ્વા બ્રહ્મહરી યુદ્ધે ઘાતયન્તૌ મહાસુરાન્
યુદ્ધમાં બ્રહ્મહંતાને મહાસુરોને મારતા જોઈને...
તમાપતન્તં સંપ્રેક્ષ્ય બલો દાનવસત્તમઃ
જ્યારે તે દોડી રહ્યો હતો, ત્યારે દાનવોમાં શ્રેષ્ઠ બલાએ તેને જોયો.
બલવાન્ દાનવપતિરજેયો દેવદાનવૈ
દૈત્યપુત્ર બહુ બળવાન હતો, દેવો કે દૈત્યો કોઈ પણ તેને હરાવી શકતા નહોતા.
વજ્રં પરિભ્રામ્ય બલસ્ય મૂર્ધ્નિ ચિક્ષેપ હે મૂઢ હતો ઽસ્યુદીર્ય
તેણે વજ્રને ફેરવીને બલના માથા પર ફેંક્યો અને કહ્યું, 'મૂર્ખ, હવે તું મર્યો!' પણ વજ્ર તૂટી ગયો.
બલો ઽદ્રવદ્ દેવપતિશ્ચ ભીતઃ પરાઙ્મુખો ઽભૃત્ સમરાન્મહર્ષે
બલ ભાગી ગયો અને દેવોના રાજા પણ ડરીને પીઠ ફેરવી યુદ્ધમથક છોડીને ચાલ્યા ગયા, હે મહર્ષિ.
તિષ્ઠસ્વ રાજાસિ ચરાચરસ્ય ન રાજધર્મે ગદિતં પલાયનમ્
'થે ઊભા રહો! તમે ચાલતા અને અચલ બધાના રાજા છો. રાજધર્મમાં ભાગવું ક્યારેય કહેવાયું નથી.'
ઉપેત્યાહ શ્રૂયતાં વાક્યમીશ ત્વં મે નાથો ભૂતભવ્યેશ વિષ્ણો
તે આગળ આવીને બોલ્યો: 'મારા વચન સાંભળો, હે પ્રભુ! તમે મારા આશ્રય છો, હે વિષ્ણુ, ભૂત-ભવિષ્યના સ્વામી.'
આયુધં દેહિ ભગવાન્ ત્વામહં શરણં ગતઃ
'મને શસ્ત્ર આપો, હે ભગવાન; હું તમારો આશ્રય લીધો છે.'
પ્રાર્થયસ્વાયુધં વહ્નિં સ તે દાસ્યત્યસંશયમ્
'તમે અગ્નિ પાસે શસ્ત્ર માગો; એ ચોક્કસ તમને આપશે.'
શરણં પાવકમગાદિદં ચોવાચ નારદ
તે અગ્નિ પાસે આશ્રય લેવા ગયો, અને નારદએ આ શબ્દો કહ્યા.
એષ ચાહૂયતે જમ્ભસ્તસ્માદ્દેહ્યાયુધં મમ
'હવે જંભને બોલાવવામાં આવ્યો છે; તેથી મને શસ્ત્ર આપો.'
યત્ત્વં દર્પ પરિત્યજ્ય મામેવ શરણં ગતઃ
'તમે અહંકાર છોડી ને ફક્ત મારું આશ્રય લીધું છે—'
પ્રાદાદિન્દ્રાય ભગવાન્ રોચમાનો દિવં ગતઃ
પ્રભુ તેજથી ઝગમગાવતા ઇન્દ્રને શસ્ત્ર આપ્યા અને પછી સ્વર્ગે ગયા.
પ્રત્યુદ્યયૌ તદા જમ્ભં હન્તુકામો ઽરિમર્દનઃ
પછી શત્રુવિનાશક જંભને મારવા આતુર થઈને તેની સામે આગળ વધ્યો.
ક્રોધં ચક્રે તદા જમ્ભ નિજઘાન ગજાધિપમ્
જંભે ગુસ્સામાં આવીને હાથીઓના રાજાને ઘાયલ કર્યો.
નિપપાત યથા શૈલઃ શક્રવજ્રહતઃ પુરા
તે એ રીતે પડી ગયો જેમ કે પહેલાં ઇન્દ્રના વજ્રથી પર્વત તૂટી પડ્યો હોય.
ત્યક્ત્વૈવ મન્દરગિરિં પપાત વસુધાતલે
મંદરગિરિને છોડી તેણે ધરતી પર પતન કર્યું.
મા મા શક્ર પતસ્વાદ્ય ભૂતલે તિષ્ઠ વાસવ
'શક્ર, પડશો નહીં! આજે ધરતી પર જ રહો, હે વાસવ.'
પ્રાહ ચૈતાન્ કથં યોત્સ્યે અપત્રઃ શત્રુભિઃ સહઃ
તેને પૂછ્યું: 'પાંખ વિના હું શત્રુઓ સાથે કેમ લડી શકું?'
યુધ્યસ્વ ત્વં સમારુહ્યપ્રેષયિષ્યામ યદા રથમ્
'લડતા રહો! રથ પર ચઢો; જ્યારે તૈયાર થશે ત્યારે અમે રથ મોકલી દઈશું.'
વાનરધ્વજસંયુક્તં હરિભિર્હરિભિર્યુતમ્
વાંદરાની ધ્વજાથી શોભાયમાન અને ચારે બાજુ વાંદરો ઘેરાયેલા હતા.
શક્રાય પ્રેષયામાસુર્વિશ્વાવસુપુરોગમાઃ
વિશ્વાવસુને આગેવાન બનાવી દૂતોને ઇન્દ્ર પાસે મોકલ્યા.