વ્રણભઙ્ગં કરિષ્યામિ સ્વયમેવ પિનાકિનઃ
હું પોતે જ પિનાકધારીના ઘા અને ઈજાઓ સાજા કરીશ.
ઇત્યેવમુક્ત્વા વચનં સમત્થાય વરાસનાત્
આ રીતે કહીને, તેણે પોતાના શબ્દોને પક્કા કર્યા અને ઉત્તમ આસન પરથી ઊભી રહી.
શૂલપાણેસ્તતઃ સ્થિત્વા રૂપં ચિહ્નાનિ યત્નતઃ
પછી ત્રિશૂલધારી ભગવાન સામે ઊભી રહીને, તેણે તેમના સ્વરૂપ અને ચિહ્નો ખૂબ ધ્યાનપૂર્વક જોયા.
સા જ્ઞાત્વા દાનવં રૌદ્રં માયાચ્છાદિતવિગ્રહ્મ્
તેણે જાણી લીધું કે એ ભયાનક દાનવ છે, જે માયાથી પોતાનું રૂપ છુપાવીને આવ્યો છે.
દેવ્યાશ્ચિન્તિતમાજ્ઞાય સુન્દં ત્યક્ત્વાન્ધકો ઽસુરઃ
દેવીના મનમાં શું ચાલે છે એ સમજીને, અંધકાસુરે સુન્દાને છોડી દીધો.
સમાદ્રવત દૈતેયો યેન માર્ગેણ સાગમત્
એ દૈત્ય એ જ રસ્તે દોડી ગયો, જે રસ્તે તે ગઈ હતી.
તમાપતન્તં દૃષ્ટ્વૈવ ગિરિજા પ્રાદ્રવદ્ ભયાત્
જ્યારે તેણે તેને દોડતો જોયો, ત્યારે ગિરિજા ડરીને ભાગી ગઈ.
તત્રાપ્યનુજગામાસૌ મદાન્ધો મુનિપુઙ્ગવ
હે મહાન મુનિ, એ મદમાં ચૂર દૈત્ય ત્યાં પણ તેના પાછળ દોડતો રહ્યો.
તદ્ભયાદાવિશદ્ ગૌરી શ્વેતાર્કકુસુમં શુચિ
એના ડરથી ગૌરી શુદ્ધ સફેદ આર્કા ફૂલમાં પ્રવેશી ગઈ.
નષ્ટાયામાથ પાર્વત્યાં ભૂયો હૈરણ્યલોચનિઃ
જ્યારે પાર્વતી અદૃશ્ય થઈ ગઈ, ત્યારે હિરણ્યલોચની ફરીથી...
અન્ધકે પુરાયાતે સ્વબલં મુનિસત્તમ
હે શ્રેષ્ઠ મુનિ, જ્યારે અંધકાસુર પોતાની સેના સાથે શહેરમાં પ્રવેશ્યો...
તતો ઽમરગણશ્રેષ્ઠો વિષ્ણુશ્ચક્રગદાધરઃ
પછી અમરગણોમાં શ્રેષ્ઠ, ચક્ર અને ગદા ધારણ કરનાર વિષ્ણુજી...
શાર્ઙ્ગચાપચ્યુતૈર્બાણૈઃ સંસ્યૂતા દાનવર્ષભાઃ
શારંગ ધનુષ્યમાંથી છોડેલા બાણોથી, તેણે દાનવોમાં શ્રેષ્ઠોને ભેદી નાખ્યા.
ગદયા કાંશ્ચિદવધીત્ ચક્રેણાન્યાન્ જનાર્દનઃ
કેટલાંકને ગદાથી માર્યા અને બીજા કેટલાકને ચક્રથી જનાર્દને સંહાર્યા.
હલેનાકૃષ્ય ચૈવાન્યાન્ મુ સલેન વ્યચૂર્ણયત્
કેટલાંકને હલથી ખેંચી લીધા અને બીજાને મસલથી ચૂરચૂર કરી નાખ્યા.
સ ચાદિપુરુષો ધાતા પુરાણાઃ પ્રપિતામહઃ
અને એ પ્રાચીન પુરુષ, સર્વસૃષ્ટિના કર્તા, પિતામહ...
સંસ્પૃષ્ટા બ્રહ્મતોયેન સર્વતીર્થમયેન હિ
જે બ્રહ્માના પવિત્ર પાણીથી, જે સર્વ તીર્થોથી બનેલું છે, સ્પર્શાયા...
દાનવાસ્તેન તોયેન સંસ્પૃષ્ટાશ્ચાઘહારિણા
એ પાપનાશક પાણીના સ્પર્શથી દાનવો...
દૃષ્ટ્વા બ્રહ્મહરી યુદ્ધે ઘાતયન્તૌ મહાસુરાન્
યુદ્ધમાં બ્રહ્મહંતાને મહાસુરોને મારતા જોઈને...
તમાપતન્તં સંપ્રેક્ષ્ય બલો દાનવસત્તમઃ
જ્યારે તે દોડી રહ્યો હતો, ત્યારે દાનવોમાં શ્રેષ્ઠ બલાએ તેને જોયો.
બલવાન્ દાનવપતિરજેયો દેવદાનવૈ
દૈત્યપુત્ર બહુ બળવાન હતો, દેવો કે દૈત્યો કોઈ પણ તેને હરાવી શકતા નહોતા.
વજ્રં પરિભ્રામ્ય બલસ્ય મૂર્ધ્નિ ચિક્ષેપ હે મૂઢ હતો ઽસ્યુદીર્ય
તેણે વજ્રને ફેરવીને બલના માથા પર ફેંક્યો અને કહ્યું, 'મૂર્ખ, હવે તું મર્યો!' પણ વજ્ર તૂટી ગયો.
બલો ઽદ્રવદ્ દેવપતિશ્ચ ભીતઃ પરાઙ્મુખો ઽભૃત્ સમરાન્મહર્ષે
બલ ભાગી ગયો અને દેવોના રાજા પણ ડરીને પીઠ ફેરવી યુદ્ધમથક છોડીને ચાલ્યા ગયા, હે મહર્ષિ.
તિષ્ઠસ્વ રાજાસિ ચરાચરસ્ય ન રાજધર્મે ગદિતં પલાયનમ્
'થે ઊભા રહો! તમે ચાલતા અને અચલ બધાના રાજા છો. રાજધર્મમાં ભાગવું ક્યારેય કહેવાયું નથી.'
ઉપેત્યાહ શ્રૂયતાં વાક્યમીશ ત્વં મે નાથો ભૂતભવ્યેશ વિષ્ણો
તે આગળ આવીને બોલ્યો: 'મારા વચન સાંભળો, હે પ્રભુ! તમે મારા આશ્રય છો, હે વિષ્ણુ, ભૂત-ભવિષ્યના સ્વામી.'
આયુધં દેહિ ભગવાન્ ત્વામહં શરણં ગતઃ
'મને શસ્ત્ર આપો, હે ભગવાન; હું તમારો આશ્રય લીધો છે.'
પ્રાર્થયસ્વાયુધં વહ્નિં સ તે દાસ્યત્યસંશયમ્
'તમે અગ્નિ પાસે શસ્ત્ર માગો; એ ચોક્કસ તમને આપશે.'
શરણં પાવકમગાદિદં ચોવાચ નારદ
તે અગ્નિ પાસે આશ્રય લેવા ગયો, અને નારદએ આ શબ્દો કહ્યા.
એષ ચાહૂયતે જમ્ભસ્તસ્માદ્દેહ્યાયુધં મમ
'હવે જંભને બોલાવવામાં આવ્યો છે; તેથી મને શસ્ત્ર આપો.'
યત્ત્વં દર્પ પરિત્યજ્ય મામેવ શરણં ગતઃ
'તમે અહંકાર છોડી ને ફક્ત મારું આશ્રય લીધું છે—'