પુલુનેષુ ચ રમ્યેષુ વાપીષુ નલિનીષુ ચ
સુંદર રેતાળ કિનારાઓ, તળાવો અને કમળોમાં,
વિચારન્ સ્વેચ્છયા નૈવ શર્મ લેભે મહેશ્વરઃ
મહેશ્વર પોતાની ઈચ્છાથી ફર્યા, પણ તેને શાંતિ મળી નહીં.
ક્ષણં ધ્યાયતિ તન્વઙ્ગીં દક્ષકન્યાં મનોરમામ્
થોડી ક્ષણ માટે, તેણે દક્ષની મનોહર અને સુકુમાર પુત્રીનું ધ્યાન કર્યું.
સ્વપ્ને તથેદં ગદતિ તાં દૃષ્ટ્વા દક્ષકન્યકામ્
સપનામાં પણ, દક્ષની પુત્રીને જોઈને, તેણે આ રીતે કહ્યું:
મુગ્ધે ત્વયા વિરહિતો દગ્ધો ઽસ્મિ મદનાગ્નિના
"મૂઢે, તારા વિયોગમાં હું કામદેવની આગે દહાઈ રહ્યો છું."
પાદપ્રણામાવનતમભિભાષિતુ મર્હસિ
"જે તારા પગે વંદન કરે છે, તેને તું બોલવી જોઈએ."
આલિઙ્ગ્યસે ચ સતતં કિમર્થં નાભિભાષસે
"હંમેશા તારા અંગમાં લપટાયેલો છું, તો પણ તું કેમ બોલતી નથી?"
વિશેષતઃ પતિં બાલે નનુપ ત્વમતિનિર્ઘૃણા
"બાળિકા, ખાસ કરીને પતિ માટે, શું તું એટલી નિર્દય નથી?"
વિના ત્વયા ન જીવેયં તદસત્યં ત્વયા કૃતમ્
તમે વિના હું જીવતો જ ન હોત; તમે જે કર્યું તે સાચું નથી.
નાન્યથા નશ્યતે તાપઃ સત્યેનાપિ શપે પ્રિયે
નહીંતર આ દુઃખ કદી દૂર નહીં થાય; પ્રિયે, હું સાચી શપથ ખાઈને કહું છું.
ઉત્કૂજતિ તથારણ્યે મુક્તકણ્ઠં પુનઃ પુનઃ
તે જંગલમાં ફરી ફરીને ઊંચે અવાજે રડતો રહ્યો.
વિવ્યાધ ચાપં તરસા વિનામ્ય સંતાપનામ્ના તુ શરેણ ભૂયઃ
તે જલદીથી ધનુષ વાળી અને દુઃખ નામના બાણથી ફરીથી ભેદ્યું.
સંતાપયંશ્ચાપિ જગત્સમગ્રં ફૂત્કૃત્ય ફૂત્કૃત્ય વિવાસતે સ્મ
તે આખા જગતને દુઃખ આપતો, વારંવાર ગર્જન કરતો અને બધાને દૂર હંકારી રહ્યો.
તતો ભૃશં કામશરૈર્વિતુન્નો વિજૃમ્ભમાણઃ પરિતો ભ્રમંશ્ચ
પછી, કામના બાણોથી ખૂબ જ વ્યાકુળ થઈને, તે ચારે તરફ ફરી રહ્યો હતો.
ભ્રાતૃવ્ય વક્ષ્યસિ વચો યદદ્ય તત્ ત્વં કુરુષ્વામિતવિક્રમો ઽસિ
ભાઈ, આજે તમે જે કહો છો તે કરો; તમારું શૌર્ય અપરંપાર છે.
આજ્ઞાપયસ્વાતુલવીર્ય શંભો દાસો ઽસ્મિ તે ભક્તિયુતસ્તથેશ
અગાધ બળવાળા શંભુ, મને આજ્ઞા આપો; હું તમારો ભક્તિભર્યો દાસ છું, હે ઈશ.
વિજૃમ્ભણોન્માદસરૈર્વિભિન્નો ધૃતિં ન વિન્દામિ રતિં સુખં વા
ઉન્માદના બાણોથી ઘાયલ થઈને, મને સ્થિરતા, આનંદ કે સુખ કશું મળતું નથી.
નાન્યઃ પુમાન્ ધારયિતું હિ શક્તો મુક્ત્વા ભવન્તં હિ તતઃ પ્રતીચ્છ
તમને છોડીને બીજો કોઈ પુરુષ આ સહન કરી શકે નહીં; તેથી, તમે સ્વીકારો.
તોષં જગામાશુ તતસ્ત્રિશૂલી તુષ્ટસ્તદૈવં વચનં બભાષે
પછી ત્રિશૂળધારી તુરંત પ્રસન્ન થયા અને ખુશ થઈને આ શબ્દો બોલ્યા.
તસ્માદ્વરં ત્વાં પ્રતિપૂજનાય દાસ્યામિ લોક્ય ચ હાસ્યકારિ
તેથી, તારી પૂજા માટે હું તને એવો વરદાન આપું છું કે જે જગતમાં હાસ્ય પેદા કરશે.
વૃદ્ધો ઽથ બાલો ઽથ યુવાથ યોષિત્ સર્વે તદોન્માદધરા ભવન્તિ
વૃદ્ધ, બાળક, યુવાન કે સ્ત્રી — બધા એ ઉન્માદથી ગ્રસ્ત થશે.
તવાગ્રતો હાસ્યવચો ઽભિરક્તા ભવન્તિ તે યોગયુતાસ્તુ તે સ્યુઃ
તારા સામે, હાસ્ય અને વાતમાં રુચિ ધરાવનારા તારા પ્રિય બનશે; અને યોગમાં જોડાયેલા પણ તારા જ રહેશે.
મમ પ્રસાદાદ્ વરદો નરાણાં ભવિષ્યસે પૂજ્યતમો ઽભિગચ્છ
મારી કૃપાથી, તું મનુષ્યોમાં વરદાન આપનાર અને સૌથી વધુ પૂજ્ય બનશે.
કાલઞ્જરસ્યોત્તરતઃ સુપુણ્યો દેશો હિમાદ્રેરપિ દક્ષિણસ્થઃ
કાળાંજરના ઉત્તર તરફ, હિમાલયના દક્ષિણમાં, એક અત્યંત પવિત્ર પ્રદેશ છે.
તસ્મિન્ પ્રયાતે ભગવાંસ્ત્રિનેત્રો દેવો ઽપિ વિન્ધ્યં ગિરિમભ્યગચ્છત્
જ્યારે તે ત્યાં ગયો, ત્યારે ત્રણ આંખોવાળા ભગવાન પણ વિંધ્ય પર્વત પર ગયા.
દૃષ્ટ્વા પ્રહર્ત્તુકામં ચ તતઃ પ્રાદુવચદ્ધરઃ
તેને પ્રહાર કરવા તૈયાર જોઈ, પછી હરાએ કહ્યું.
વિવેશ ઋષયો યત્ર સપત્નીકા વ્યવસ્થિતાઃ
તે ત્યાં પ્રવેશ્યા જ્યાં ઋષિઓ પોતાની પત્નીઓ સાથે બેઠા હતા.
તતસ્તાન્ પ્રાહ ભગવાન્ ભિક્ષા મે પ્રતિદીયતામ્
પછી ભગવાને તેમને કહ્યું: 'મારે ભિક્ષા આપો.'
તદાશ્રમાણિ સર્વાણિ પરિચક્રામ નારદઃ
એ સમયે નારદ બધા આશ્રમોમાં ફર્યા.
પ્રક્ષોભમગમન્ સર્વા હીનસત્ત્વાઃ સમન્તતઃ
દરેક જગ્યાએ જે લોકો દુર્બળ મનના હતા તેઓ બધાં ચિંતિત થઈ ગયા.