ગજેન્દ્રમશકાભ્યાં ચ રુક્મપાષાણયોરિવ
જેમ હાથી અને મચ્છર, કે પછી સોનાં અને પથ્થર વચ્ચે મોટો ફરક હોય છે.
તાવદેવાન્તરં ચાસ્તિ ભવતો વા હરસ્ય ચ
એજ રીતે, તમારું અને હરનું અંતર એટલું જ વિશાળ છે.
શૃણુષ્વ વાક્યં દેવર્ષેરસિતસ્ય મહાત્મનઃ
મહાન આત્મા દેવર્ષિ અસીતના વચન સાંભળો.
સ્વદારતુષ્ટઃ પરદારવર્જો નતસ્ય લોકે ભયમસ્તિ કિઞ્ચિત્
જે પોતાના પત્નીથી સંતોષી રહે છે અને બીજાની પત્નીથી દૂર રહે છે, તેને દુનિયામાં કશી ભય નથી.
પરાર્થદારેષ્સુરવર્ણસંગમી સુખં ન વિન્દેત પરત્ર ચેહ
પણ જે બીજાની પત્ની તરફ લલચાય છે, એ ભલે કેટલાય ઉંચા વર્ણનો હોય, તેને અહીં કે પરલોકે સુખ નથી મળતું.
ધર્માન્વિતો ઽભૂન્મનુરર્કપુત્રઃ સ્વદારસંતુષ્ટમનાસ્ત્વગસ્ત્યઃ
સૂર્યપુત્ર મનુ ધર્મમાં સ્થિર રહ્યા અને અગસ્ત્યે પોતાના પત્નીથી મનથી સંતોષ માન્યો.
તેજોન્વિતાઃ શાપવરક્ષમાશ્ચ જાતાશ્ચ સર્વે સુરસિદ્ધપૂજ્યાઃ
આ બધાને તેજ મળ્યું, શાપ અને વરદાન સહન કરવાની ક્ષમતા મળી અને દેવો તથા સિદ્ધો દ્વારા પૂજનીય બન્યા.
પરોપતાપી નમુચિર્દુરાત્મા પરાબલેપ્સુર્નહુષશ્ચ રાજા
નમુચિ જે બીજાને દુઃખ આપતો દુષ્ટ હતો અને રાજા નહુષ બીજાની શક્તિ મેળવવા ઇચ્છતો હતો—
અવર્ણસંગી યદુસ્ત્તમૌજા એતે વિનષ્ટાસ્ત્વનયાત્ પુરા હિ
યદુ અને ઉત્કમૌજાએ અન્ય વર્ણની સ્ત્રીઓ સાથે સંબંધ રાખ્યો, તેથી તેઓ પાપના કારણે પ્રાચીન સમયમાં નષ્ટ થયા.
ધર્મહીના નરા યાન્તિ રૌરવં નરકં મહત્
ધર્મ વિહોણા મનુષ્યો મહાન રૌરવ નામના નરકમાં જાય છે.
પતનાય તથાધર્મ ઇહ લોકે પરત્ર ચ
આવો અધર્મ અહીં અને પરલોકે પતન તરફ લઈ જાય છે.
સર્વેષામપિ વર્ણાનામેષ ધર્મો ધ્રુવો ઽન્ધક
હે અંધક, બધા વર્ણો માટે આ ધર્મ અચૂક છે.
સ યાતિ નરકં ઘોરં રૌરવં બહુલાઃ સમાઃ
એવો માણસ અનેક વર્ષો સુધી ભયાનક રૌરવ નરકમાં જાય છે.
પ્રાહ ધર્મવ્યવસ્થાનં ખગેન્દ્રાયારુણાય હિ
તેણે ધર્મની વ્યવસ્થા ગરુડ અને અરુણને કહી હતી.
નયન્તિ નિકૃતિપ્રજ્ઞં પરદારાઃ પરાભવમ્
બીજાની પત્ની કપટી અને ચાલાક માણસને વિનાશ તરફ લઈ જાય છે.
ભવાન્ ધર્મપરસ્ત્વેકો નાહં ધર્મ સમાચરે
તમે એકલા ધર્મમાં સ્થિર છો; હું ધર્મનું પાલન કરતો નથી.
ગચ્છ શમ્બર શૈલેન્દ્રં મન્દરં વદ શઙ્કરમ્
શમ્બર, તું મન્દર પર્વતના સ્વામી પાસે જા અને શંકરને મળ.
પરિભુઞ્જસિ કેનાદ્ય તવ દત્તો વદસ્વ મામ
તને જે મળ્યું છે અને તું જેનો આનંદ માણે છે, એ તને કોણે આપ્યું છે, એ મને કહો.
તત્ કિમર્થં નિવસસે મામનાદૃત્ય મન્દરે
તો પછી, મન્દર, મને અવગણીને તું અહીં કેમ રહે છે?
યેયં હિ ભવતઃ પત્ની સા મે શીઘ્રં પ્રદીયતામ્
આ સ્ત્રી, જે તારી પત્ની છે, એને તરત મને સોંપી દે.
જગામ તત્ર યત્રાસ્તે સહ દેવ્યા પિનાકધૃક્
પછી તે ત્યાં ગયો જ્યાં પિનાકધારી પોતાની પત્ની સાથે હતો.
તમુત્તરં હરઃ પ્રાહ શૃણ્વત્યા ગિરિકન્યયા
હરએ, ગિરિકન્યા સાંભળતી હતી ત્યારે, તેને જવાબ આપ્યો.
તન્ન શક્નોમ્યહં ત્યક્તું વિનાજ્ઞાં વૃક્ષવૈરિણઃ
વૃક્ષોના શત્રુની આજ્ઞા વિના હું એને છોડી શકતો નથી.
તદેષા યાતુ સ્વં કામં નાહં વારયિતું ક્ષમઃ
એને પોતાની ઈચ્છાએ જવા દે; હું એને રોકી શકતો નથી.
બ્રૂહિ ગત્વાન્ધકં વીર મમ વાક્યં વિપશ્ચિતમ્
વીર, તું જઈને અંધકને મારા સમજદાર શબ્દો કહેજે.
પ્રામદ્યૂતં પરિસ્તીર્ય યો જેષ્યતિ સ લપ્સ્યતે
જે જુગારમાં જીતશે, એ એને મેળવશે.
સમાગમ્યાબ્રવીદ્ વાક્યં શર્વગૌર્યોશ્ચ ભાષિતમ્
મળીને, તેણે શર્વ અને ગૌરીએ કહેલા શબ્દો સંભળાવ્યા.
સમાહૂયાબ્રવીદ્ વાક્યં દુર્યોધનમિદં વચઃ
દુર્યોધનને બોલાવી, તેણે આ શબ્દો કહ્યા.
તાડયસ્વ સુવિશ્રબ્ધં દુઃશીલામિવ યોષિતમ્
દૃઢ મનથી, દુશીલા સ્ત્રીને જેમ મારવામાં આવે તેમ એને માર.
તાડયામાસ વેગેન યથાપ્રાણેન ભૂયસા
તેને પૂરી તાકાતથી જોરથી માર્યો.