સ્યન્દનાનિ દ્વિજાભ્યાં સ ભ્રાતૃપુત્રાય ચાર્પયત્
એણે રથો બે બ્રાહ્મણોને અને પોતાના ભાઈના પુત્રને સોંપ્યા.
બદર્યાશ્રમમાસાદ્ય દદૃશુસ્તપસાં નિધિમ્
બદરીના આશ્રમમાં પહોંચી, તેમણે તપસ્વીઓના ખજાનાને જોયો.
નિઃશ્વાસાયાસપરમં પ્રથમે વયસિ સ્થિતમ્
તે મહેનત અને ઉદાસીનતામાં શ્રેષ્ઠ, યુવાનીના પ્રથમ અવસ્થામાં હતો.
તપસ્વિન્ યૌવને ઘોરમાસ્થિતો ઽસિ સુદુશ્ચરમ્
હે તપસ્વી, યુવાનીમાં તું બહુ જ કઠિન અને ભયાનક તપ કરી રહ્યો છે.
સો ઽબ્રવીત્ કો ભવાન્ બ્રૂહિ મમાત્માનં સુહૃત્તયા
તે કહે છે: 'તમે કોણ છો? મને મિત્રતાથી તમારું સાચું સ્વરૂપ બતાવો.'
સ પ્રાહ રાજાસ્મિ વિભો તપસ્વિન્ શાકલે પુરે
તે જવાબ આપે છે: 'હું રાજા છું, મહાન ઋષિ, શાકલાનગરમાં વસું છું.'
સ ચાસ્મૈ પૂર્વચરિતં સર્વં કથિતવાન્ નૃપઃ
પછી રાજાએ પોતાનો પહેલો આખો ઇતિહાસ તેમને કહ્યો.
આગચ્છ યામિ તન્વઙ્ગીં વિચેતું ભ્રાતૃજો ઽસિ મે
'ચાલો, હું પાતળી કમરવાળી યુવતીને શોધવા જઈ રહ્યો છું; તમે મારા ભાઈ છો.'
સમારોપ્ય રથં તૂર્ણં તાપસાભ્યાં ન્યવેદયત્
પછી તેણે ઝડપથી રથ પર ચડીને બંને તપસ્વીઓને જાણ કરી.
પ્રોવાચ રાજન્નેહ્યોહિ કરિષ્યામિ તવ પ્રિયમ્
તે કહે છે: 'મહારાજ, અહીં આવો, હું તમારી મનગમતી વાત કરું છું.'
સપ્તગોદાવરં તીર્થં સા મયૈવ વિસર્જિતા
'સપ્તગોદાવર તીર્થ મેં જ છોડ્યું હતું.'
તત્રાસ્માકં સમેષ્યન્તિ કન્યાસ્તિસ્રસ્તથાપરાઃ
'ત્યાં અમારી ત્રણ દીકરીઓ અને બીજી પણ અમને મળશે.'
શકુનિં પુરતઝ કૃત્વા સેન્દ્રદ્યુમ્નઃ સપુત્રકઃ
પક્ષીને આગળ રાખીને ઇન્દ્રદ્યુમ્ન પોતાના પુત્રો સાથે નીકળી પડ્યા.
સપ્તગોદાવરં તીર્થં યત્ર તાઃ કન્યકા ગતાઃ
સપ્તગોદાવર તીર્થે, જ્યાં એ યુવતીઓ ગઈ હતી.
વિચચારોદયગિરિં વિચિન્વન્તી સુતાં નિજામ્
તે પોતાની દીકરીને શોધતી સવારે પર્વત પર ફરતી હતી.
કિં બાલા ન ત્વયા દૃષ્ટા કપે સત્યં વદસ્વ માં
'બાળિકા, શું તું તેને જોઈ નથી? વાનર, મને સાચું કહેજે.'
દૃષ્ટા દેવવતી નામ્ના મયા ન્યસ્તા મહાશ્રમે
'હું દેવવતી નામની યુવતીને જોયી હતી; મેં તેને મહાન આશ્રમમાં છોડી હતી.'
શ્રકણ્ઠાયતનસ્યાગ્રે મયા સત્યં તવોદિતમ્
'શ્રકંઠના મંદિરે આગળ, મેં તને સાચું કહેલું છે.'
ન હિ દેવવતી ખ્યાતા તદાચ્છ વ્રજાવહે
'ત્યાં દેવવતી જાણીતી નથી; ચાલ, હું તને બતાવું.'
પૃષ્ઠતો ઽસ્યાઃ સમાગચ્છન્નદીમન્વેવ કૌશિકીમ્
પછી તેઓ તેની પાછળથી કૌશિકી નદીના કિનારે ચાલ્યા.
દ્વિતયે તાપસાભ્યાં ચ રથૈઃ પરમવેગિભિઃ
બંને તપસ્વી ઝડપથી દોડતા રથમાં હતા.
ઘૃતાચ્યપિ નદીં સ્નાતં સુપણ્યમાજગામ હ
ઘૃતાચી નદીમાં સ્નાન કરીને સુંદર વસ્તુઓ લઈને આવી.
દૃષ્ટ્વૈવ પિતરં પાર્થિવં ચ મહાબલમ્
પિતાને અને મહાબળવાન રાજાને જોઈને,
પૂર્વં જટાસ્વેવ બલાદ્યોન બદ્ધો ઽસ્મિ પાદપે
હું પહેલાં ઝાડની મૂળ પાસે જટાઓમાં બળજબરીથી બંધાયો હતો,
સશરં ધનુરાદાય ઇદં વચનમબ્રવીત્
તેણે તીરોવાળું ધનુષ્ય ઉઠાવ્યું અને આ શબ્દો કહ્યા:
યાવદેનં નિહન્મ્યદ્ય શરેણૈકેન વાનરમ્
આજે હું એક જ તીથી આ વાનરને મારી નાખીશ,
મહર્ષિઃ શકુનિં પ્રાહ દેતુયુક્તં વચો મહત્
મહાન ઋષીએ પક્ષીને યોગ્ય અને ભારપૂર્વક વાત કહી:
વધબન્ધૌ પૂર્વકર્મવશ્યૌ નૃપતિનન્દન
રાજકુમાર, મૃત્યુ અને બંધન તો પૂર્વકર્મના વશમાં છે.
એહ્યેહિ વાનરાસ્માકં સાહાય્યં કર્તુમર્હસિ
આ વાનર, આવો આવો, અમને મદદ કરવી જોઈએ.
મમાજ્ઞા દીયતાં બ્રહ્મન્ શાધિ કિં કરવાણ્યહમ્
બ્રાહ્મણ, મને આજ્ઞા આપો, કહો હું શું કરું?