રાગાન્ધો નાપિ ચ ભયં વિજાનાતિ સુબાલિશઃ
રાગમાં અંધ અને ખૂબ જ મૂર્ખ માણસને તો ભય પણ સમજાતું નથી.
નોત્તત્તાર નિમગ્નો ઽપિ તસ્થૌ સ વિજિતેન્દ્રિયઃ
તે ઇન્દ્રિયજિત બનીને, પાણીમાં ડૂબેલો હોવા છતાં બહાર આવ્યો નહીં; ત્યાં જ રહ્યો.
ઋષયઃ પાર્થિવાશ્ચાન્યે નાના જાનપદસ્તદા
એ સમયે અન્ય ઋષિઓ અને વિવિધ પ્રદેશોના રાજાઓ પણ હતા.
ચિત્રાઙ્ગદા સુચાર્વઙ્ગી વીક્ષન્તી તનુમધ્યમે
સુંદર અંગવાળી ચિત્રાંગદા, પાતળી કમરવાળીને જોઈ રહી હતી.
સંસ્થિતે નિર્જને તીર્થે ગાલવો ઽન્તર્જલે તથા
જ્યારે તીર્થ એકાંતમાં ખાલી હતું, ત્યારે ગાલવ પણ પાણીની અંદર હતો.
પર્જન્યતનયા સાધ્વી ઘૃતાચીર્ગર્ભસંભવા
પર્જન્યની પવિત્ર પુત્રી, ઘૃતાચીમાંથી જન્મેલી હતી.
દદર્શ કન્યાત્રિતયમુભયોસ્તટયોઃ સ્થિતમ્
તે ત્રણ કન્યાઓને બંને કાંઠે ઉભેલી જોઈ.
કાસિ કેન ચ કાર્યેણ નિર્જને સ્થિતવત્યસિ
તું કોણ છે અને આ એકાંતમાં કયા કામ માટે ઊભી છે?
ચિત્રાઙ્ગદેતિ સુશ્રેણિ વિખ્યાતાં વિશ્વકર્મણઃ
સુશ્રેણિ, વિશ્વકર્માની પ્રતિષ્ઠિત પુત્રી ચિત્રાંગદા તરીકે જાણીતી છે.
નૈમિષે કાઞ્ચનાક્ષીં તુ વિખ્યાતાં ધર્મમાતરમ્
નૈમિષમાં, સુવર્ણ જેવી આંખો ધરાવનારી, ધર્મની માતા તરીકે પ્રસિદ્ધ છે.
સુરથેન સ કામાર્તો મામેવ શરણં ગતઃ
સુરથ, કામથી વ્યાકુળ થઈને, માત્ર મારી જ શરણે આવ્યો હતો.
તતઃ શપ્તાસ્મિ તાતેન વિયુક્તાસ્મિ ચ ભૂભુજા
પછી મને પિતાએ શાપ આપ્યો અને હું રાજાથી વિયોગી થઈ.
શ્રીકણ્ઠમગમં દ્રષ્ટું તતો ગોદાવરં જલમ્
પછી હું શ્રીકંઠને જોવા ગઈ અને પછી ગોદાવરીના પાણી પાસે પહોંચી.
ન ચાપિ દૃષ્ટઃ સુરથઃ સ મનોહ્લાદનઃ પતિઃ
પણ મારા હૃદયને આનંદ આપનારો પતિ સુરથ ક્યાંય દેખાયો નહીં.
સમાગતા હિ તચ્છંસ મમ સત્યેન ભામિનિ
સુંદરિ, જે કંઈ મારા સાથે બન્યું તે બધું હું તને સાચું કહી દીધું છે.
યતા યાત્રાફલે વૃત્તે સમાયાતાસ્મિ પુષ્કરમ્
જ્યારે મારી યાત્રાનો ફળ પ્રાપ્ત થયું, ત્યારે હું પુષ્કર પહોંચી.
રમમાણા વનેદ્દેશે દૃષ્ટાસ્મિ કપના સખિ
જંગલમાં આનંદ માણતી હતી ત્યારે, સખી, એક ભિક્ષુકે મને જોયી.
આનીતાસ્યશ્રમાત્ કેન ભૂપૃષ્ઠાન્મેરુપર્વતમ્
કોણે મને તેના આશ્રમમાંથી પૃથ્વી પર, મેરુ પર્વત સુધી લાવી હતી?
નામ્ના વેદવતીત્યેવં મેરોરપિ કૃતાશ્રયા
મહાન મેરુ પર્વત પર આશરો લઈને, હું ત્યાં વેદવતી નામે જાણીતી થઈ.
સમારૂઢાસ્મિ સહસા બન્દુજીવં નગોત્તમમ્
હઠાત્, હું બંધુજીવ નામના શ્રેષ્ઠ પર્વત પર ચડી ગઈ.
સહ તેનૈવ વૃક્ષેણ પતિતાસ્મ્યહમાકુલા
એ જ વૃક્ષ સાથે, હું વ્યાકુળ થઈને નીચે પડી ગઈ.
સહ તેનૈવ વૃક્ષેણ પતિતાસ્મ્યહમાકુલા
એ જ વૃક્ષ સાથે, હું વ્યાકુળ થઈને નીચે પડી ગઈ.
દદૃશુઃ સર્વભૂતાનિ સ્તાવરાણિ ચરાણિ ચ
બધા જીવો, સ્થાવર અને જંગમ, બધાએ મને જોયી.
ઊચુશ્ચ સિદ્ધગન્ધર્વાઃ કષ્ટં સેયં મહાત્મનઃ
સિદ્ધો અને ગંધર્વોએ કહ્યું: 'અરે, મહાન આત્માવાળી માટે કેટલું દુઃખદ છે.'
મનોઃ પુત્રસ્ય વીરસ્ય સહસ્રક્રતુયાજિનઃ
મનુની પુત્રી, વીર અને હજારો યજ્ઞ કરનાર માટે.
ન ચ જાને સ કેનાપિ વૃક્ષશ્છિન્નઃ સહસ્રધા
પણ મને ખબર નથી કે એ વૃક્ષને કોણે હજાર ટુકડામાં કાપી નાખ્યું.
સમાનીતાસ્મયહમિમં ત્વં દૃષ્ટા ચાદ્ય સુન્દરિ
સુંદરિ, આજે હું અહીં લાવવામાં આવ્યો છું અને તને જોઈ શક્યો છું.
કન્યકે અનુપશ્યે હિ પુણ્કરસ્યોત્તરે તટે
કન્યે, પુંકરાના ઉત્તર કાંઠે જરા જો તો.
જગામ કન્યકે દ્રષ્ટું પ્રષ્ટું કાર્યસમુત્સુકા
કન્યા એ વાત જાણવાની અને જોવા ઉત્સુક બનીને ત્યાં ગઈ.
યાથાતથ્યં તયોસ્તાભ્યાં સ્વમાત્માનં નિવેદિતમ્
એ બંનેએ સાચી રીતે પોતાનો પરિચય આપ્યો.