કાર્તિકી પુણ્યદા ભાવિમાસાન્તે પુષ્કરેષુ હિ
કાર્તિક મહિનો પુણ્ય આપનાર છે, ખાસ કરીને મહિના અંતે પુષ્કર તળાવમાં.
ન ત્વયા સ્મ વિના બ્રહ્મન્નિહ ચસ્થાતું હિ શક્નુવઃ
પણ, બ્રાહ્મણ, તમારાં વિના અમે અહીં રહેવા ખરેખર અસમર્થ છીએ.
ગતે તે ઋષિણા સાર્દ્ધૂ પુષ્કરારણ્યમાદરાત્
તમે ઋષિ સાથે જઈને શ્રદ્ધાપૂર્વક પુષ્કર વનમાં પ્રવેશ કર્યો.
પાર્થિવા જાનપદ્યાશ્ચ મુક્ત્વૈકં તમૃતધ્વજમ્
રાજાઓ અને પ્રજાજનો એ એકમાત્ર ધર્મધારીને છોડી ગયા.
રાજાનશ્ચ મહાભાગા નાભાગેક્ષ્વાકુસંયુતાઃ
અને મહાન અને પવિત્ર રાજાઓ, નાભાગ અને ઇક્ષ્વાકુ સાથે જોડાયેલા હતા.
સ્નાતું સ પુષ્કરે તીર્થે મધ્યમે ધનુષાકૃતૌ
તેઓ ધનુષાકાર મધ્યમાં આવેલા પવિત્ર પુષ્કર તીર્થે સ્નાન કરવા ગયા.
બહ્વીભિર્મત્સ્યકન્યાભિઃ પ્રીયમાણં પુનઃ પુનઃ
ઘણી માછલીકન્યાઓના વારંવાર આનંદથી તે ખુશ થયો.
જનાપવાદં ઘોરં હિ ન શક્તઃ સોઢુમુલ્બણમ્
તે પ્રજાના ભયાનક અને ભારે અપવાદ સહન કરી શક્યો નહીં.
તાપસં કન્યકાભ્યાં વૈ વિચરન્તં યથેચ્છયા
તપસ્વી, કન્યાઓ સાથે મનગમતું ફરતો હતો.
જનાપવાદાત્ તત્કિં ત્વં બિભેષુ જલમધ્યગઃ
પાણીની વચ્ચે રહીને તું પ્રજાના અપવાદથી કેમ ડરે છે?
રાગાન્ધો નાપિ ચ ભયં વિજાનાતિ સુબાલિશઃ
રાગમાં અંધ અને ખૂબ જ મૂર્ખ માણસને તો ભય પણ સમજાતું નથી.
નોત્તત્તાર નિમગ્નો ઽપિ તસ્થૌ સ વિજિતેન્દ્રિયઃ
તે ઇન્દ્રિયજિત બનીને, પાણીમાં ડૂબેલો હોવા છતાં બહાર આવ્યો નહીં; ત્યાં જ રહ્યો.
ઋષયઃ પાર્થિવાશ્ચાન્યે નાના જાનપદસ્તદા
એ સમયે અન્ય ઋષિઓ અને વિવિધ પ્રદેશોના રાજાઓ પણ હતા.
ચિત્રાઙ્ગદા સુચાર્વઙ્ગી વીક્ષન્તી તનુમધ્યમે
સુંદર અંગવાળી ચિત્રાંગદા, પાતળી કમરવાળીને જોઈ રહી હતી.
સંસ્થિતે નિર્જને તીર્થે ગાલવો ઽન્તર્જલે તથા
જ્યારે તીર્થ એકાંતમાં ખાલી હતું, ત્યારે ગાલવ પણ પાણીની અંદર હતો.
પર્જન્યતનયા સાધ્વી ઘૃતાચીર્ગર્ભસંભવા
પર્જન્યની પવિત્ર પુત્રી, ઘૃતાચીમાંથી જન્મેલી હતી.
દદર્શ કન્યાત્રિતયમુભયોસ્તટયોઃ સ્થિતમ્
તે ત્રણ કન્યાઓને બંને કાંઠે ઉભેલી જોઈ.
કાસિ કેન ચ કાર્યેણ નિર્જને સ્થિતવત્યસિ
તું કોણ છે અને આ એકાંતમાં કયા કામ માટે ઊભી છે?
ચિત્રાઙ્ગદેતિ સુશ્રેણિ વિખ્યાતાં વિશ્વકર્મણઃ
સુશ્રેણિ, વિશ્વકર્માની પ્રતિષ્ઠિત પુત્રી ચિત્રાંગદા તરીકે જાણીતી છે.
નૈમિષે કાઞ્ચનાક્ષીં તુ વિખ્યાતાં ધર્મમાતરમ્
નૈમિષમાં, સુવર્ણ જેવી આંખો ધરાવનારી, ધર્મની માતા તરીકે પ્રસિદ્ધ છે.
સુરથેન સ કામાર્તો મામેવ શરણં ગતઃ
સુરથ, કામથી વ્યાકુળ થઈને, માત્ર મારી જ શરણે આવ્યો હતો.
તતઃ શપ્તાસ્મિ તાતેન વિયુક્તાસ્મિ ચ ભૂભુજા
પછી મને પિતાએ શાપ આપ્યો અને હું રાજાથી વિયોગી થઈ.
શ્રીકણ્ઠમગમં દ્રષ્ટું તતો ગોદાવરં જલમ્
પછી હું શ્રીકંઠને જોવા ગઈ અને પછી ગોદાવરીના પાણી પાસે પહોંચી.
ન ચાપિ દૃષ્ટઃ સુરથઃ સ મનોહ્લાદનઃ પતિઃ
પણ મારા હૃદયને આનંદ આપનારો પતિ સુરથ ક્યાંય દેખાયો નહીં.
સમાગતા હિ તચ્છંસ મમ સત્યેન ભામિનિ
સુંદરિ, જે કંઈ મારા સાથે બન્યું તે બધું હું તને સાચું કહી દીધું છે.
યતા યાત્રાફલે વૃત્તે સમાયાતાસ્મિ પુષ્કરમ્
જ્યારે મારી યાત્રાનો ફળ પ્રાપ્ત થયું, ત્યારે હું પુષ્કર પહોંચી.
રમમાણા વનેદ્દેશે દૃષ્ટાસ્મિ કપના સખિ
જંગલમાં આનંદ માણતી હતી ત્યારે, સખી, એક ભિક્ષુકે મને જોયી.
આનીતાસ્યશ્રમાત્ કેન ભૂપૃષ્ઠાન્મેરુપર્વતમ્
કોણે મને તેના આશ્રમમાંથી પૃથ્વી પર, મેરુ પર્વત સુધી લાવી હતી?
નામ્ના વેદવતીત્યેવં મેરોરપિ કૃતાશ્રયા
મહાન મેરુ પર્વત પર આશરો લઈને, હું ત્યાં વેદવતી નામે જાણીતી થઈ.
સમારૂઢાસ્મિ સહસા બન્દુજીવં નગોત્તમમ્
હઠાત્, હું બંધુજીવ નામના શ્રેષ્ઠ પર્વત પર ચડી ગઈ.