પૂજયામાસ સંહૃષ્ટા ભ્રાતૃભાવેન દાનવ
દાનવએ આનંદથી તેને ભાઈ જેવી લાગણીથી સન્માન આપ્યો.
માં સમાહ્લાદયસ્વાદ્ય સ્વપરિષ્વઙ્ગવારિણા
હવે તું તારા આલિંગનના પ્રેમથી મને આનંદિત કર.
પિતા મમ મહાક્રોધાત્ ત્રિદશાનપિ નિર્દહેત્
મારો પિતા તો ભારે ગુસ્સામાં દેવતાઓને પણ ભસ્મ કરી શકે છે.
ભગિની ધર્મતસ્તે ઽહં ભવાઞ્શિષ્યઃ પિતુર્મમ
ધર્મથી તું મારી બહેન છે અને હું તારા પિતાજીનો શિષ્ય છું.
કામાગ્નિર્નિર્દહતિ મામદ્યૈવ તનુમધ્યમે
આજે, સુકુમારી, કામની આગ મારા શરીરને ભસ્મ કરી રહી છે.
તમેવ યાચસ્વ ગુરું સ તે દાસ્યત્યસંશયમ્
આ માટે તું સીધા ગુરુજીને વિનંતી કર, તેઓ નિશ્ચિતપણે તને આ આપશે.
ચ્યુતાવસરકર્તૃત્વે વિઘ્નો જાયેત સુન્દરિ
સુંદરિ, જો યોગ્ય સમય ચૂકી જઈએ તો અવરોધ ઊભો થાય છે.
દાતું શક્તા સ્વમાત્માનં સ્વતન્ત્રા ન હિ યોષિતઃ
સ્ત્રીઓ, ભલે શક્તિશાળી હોય, પણ પોતાને આપવાની સ્વતંત્રતા તેમને નથી.
ગચ્છસ્વ શુક્રશાપેન સભૃત્યજ્ઞાતિબાન્ધવઃ
શુક્રના આદેશથી તું તારા સેવકો, સગા અને સંબંધીઓ સાથે જા.
ચિત્રાઙ્ગદાયા યદ્ વૃત્તં પુરા દેવયુગે શુભે
દેવતાઓના પવિત્ર યુગમાં, ચિત્રાંગદાની સાથે જે બન્યું હતું,
રૂપયૌવનસંપન્ના પદ્મહીનેવ પદ્મિની
સુંદરતા અને યુવાનીથી ભરપૂર, પણ જળ વિના કમળની જેમ એકલી હતી.
જગામ નેમિષં નામ સ્નાતું કમલલોચના
કમળની આંખોવાળી એ યુવતી સ્નાન કરવા માટે 'નેમિષ' નામની જગ્યા પર ગઈ.
તાં દદર્શ ચ તન્વઙ્ગીં શુભાઙ્ગો મદનાતુરઃ
ત્યાં એક સુંદર અને પ્રેમમાં પડેલો યુવાને તેની સુકુમાર કાયાને જોયી.
અસૌ નરાધિપસુતો મદનેન સદર્થ્યતે
એ રાજકુમાર સાચે જ પ્રેમમાં મગ્ન થઈ ગયો.
સખ્યસ્તામબ્રુવન્ બાલા ન પ્રગલ્ભઽસિ સુન્દરિ
મિત્રોએ કહ્યું: 'બાળિકા, તું તો બહુ શાંત છે, સુંદરિ.'
પિતા તવાસ્તિ ધર્મિષ્ઠઃ સર્વશિલ્પવિશારદઃ
તારો પિતા ધર્મનિષ્ઠ છે અને દરેક કળામાં નિપુણ છે.
એતસ્મિન્નન્તરે રાજા સુરથઃ સત્યવાત્ સુધી
એ સમયે, રાજા સુરથ, જે સત્યમાં અડગ અને બુદ્ધિશાળી હતો,
ત્વં મુગ્ધે મોહયસિ માં દૃષ્ટ્યૈવ મદિરેક્ષણે
હે નિર્દોષે, તારી મદભરી આંખોથી જ તું મને મોહિત કરી દે છે.
તન્માં કુચતલે તલ્પે અભિશાયિતુમર્હસિ
માટે, તારે મારા છાતી પર આ શય્યામાં મારી સાથે સુવું જોઈએ.
તતઃ સા ચારુસર્વાઙ્ગી રાજ્ઞો રાજીવલોચના
પછી સૌંદર્યથી ભરપૂર અને કમળ જેવી આંખો ધરાવતી એ સ્ત્રીએ રાજાને કહ્યું—
એવં પુરા તયા તૈન્વ્યા પરિત્રાતઃ સ ભૂપતિઃ
આ રીતે, પહેલાં પણ એ તૈન્વી નામની સ્ત્રીએ એ રાજાને બચાવ્યો હતો.
અરજસ્કાબ્રવીદ્ દણ્ડં તસ્યા યદ્ વૃત્તમુત્તરમ્
અરજસ્કાએ દંડને પોતાની સાથે થયેલી ઘટના વિશે કહ્યું.
તદા તયા તુ તન્વઙ્ગ્યા સુરથસ્ય મહીપતેઃ
પછી એ પાતળી કાયાવાળી સ્ત્રીએ રાજા સુરથને કહ્યું—
યસ્માદ્ ધર્મં પરિત્યજ્ય સ્ત્રીભાવાન્ મન્દચેતસે
કારણ કે, ધર્મ છોડીને સ્ત્રીભાવ અને દુર્બળ મનથી—
વિવાહરહિતા નૈવ સુખં લપ્સ્યસિ ભર્તૃતઃ
લગ્ન વિના તારે પતિ પાસેથી સુખ મળતું નથી.
અપકૃષ્ટે નપરપતૌ સાપિ મોહમુપાગતા
જ્યારે રાજાએ તેને ત્યજી દીધી, ત્યારે એ મોહમાં પડી ગઈ.
અપકૃષ્ટે નપરપતૌ સાપિ મોહમુપાગતા
જ્યારે રાજાએ તેને ત્યજી દીધી, ત્યારે એ મોહમાં પડી ગઈ.
સા સિચ્યમાના સુતરાં શિશિરેણાપ્યથામ્ભસા
એને ઠંડા પાણીથી ઘણીવાર છાંટવામાં આવી, છતાં—
તાં મૃતામિતિ વિજ્ઞાય જગ્મુઃ સખ્યસ્ત્વરાન્વિતાઃ
મિત્રોએ સમજ્યું કે એ મરી ગઈ છે, એટલે બધાએ ઝડપથી ત્યાંથી વિદાય લીધી.
સા ચ તાસ્વપિ સર્વાસુ ગતાસુ વનમુત્તમમ્
અને જ્યારે સૌ ચાલ્યા ગયા, ત્યારે એ ઉત્તમ વનમાં પ્રવેશી ગઈ.