ભ્રંશનં નિજધર્માણાં ચતુર્થં નરકં સ્મૃતમ્
પોતાના ધર્મ છોડવો, એ ચોથું નરક કહેવાય છે.
મિષ્ટૌકાશનમિત્યુક્તં પઞ્ચમં તુ નૃપાચનમ્
મીઠું ખાવું અને રાજાનો દંડ, એ પાંચમું કહેવાય છે.
યાનયુગ્યસ્ય હરણં ષષ્ઠમુક્તં નૃપાચનમ્
વાહન કે તેની સાંકળ ચોરવી, એ છઠ્ઠું રાજદંડ કહેવાય છે.
રાજ્યે ત્વહિતકારિત્વં સપ્તમં નિરયં સ્મૃતમ્
રાજકાર્યમાં નુકસાન કરવું, એ સાતમું નરક કહેવાય છે.
લાલાસંકીર્ણમેવોક્તમષ્ટમં નરકં સ્મૃતમ્
થૂક સાથે મિશ્રણ કરવું, એ આઠમું નરક કહેવાય છે.
વિરોધં બન્ધુભિશ્ચોક્તં નવમં નરપાચનમ્
સગાં-સંબંધીઓ સાથે વિવાદ કરવો, એ નવમું માનવ દંડ કહેવાય છે.
શાસ્ત્રસ્તેયં ધર્મનાશં દશમં પરિકીર્તિતમ્
શાસ્ત્ર ચોરવું અને ધર્મનો નાશ કરવો, એ દસમું કહેવાય છે.
એકાદશમમેવોક્તં નરકં સદ્ભિરુત્તમમ્
સારા લોકોના કહેવા મુજબ, અગિયારમું નરક સર્વોત્તમ કહેવાય છે.
સંસ્કારપરિહીનત્વમિદં દ્વાદશમં સ્મૃતમ્
વિધિ વિના રહેવું, એ બારમું કહેવાય છે.
સંભેદઃ સંવિદામેતત્ ત્રયોદશમમુચ્યતે
સમજૂતીમાં ફૂટ પાડવી, એ તેરમું કહેવાય છે.
ચતુદ્ર્દશમમોવોક્તં નરકં તદ્ વિગર્હિતમ્
ચૌદમું નરક તે છે, જે નિંદિત કહેવાય છે.
સ્મૃતં તત્ પઞ્ચદશમમસ્ત્યવચનાનિ ચ
પંદરમું પણ એવું જ કહેવાય છે અને બીજા પણ ઘણા અણકહેલા છે.
સર્વસ્ય ચાતતાયિત્વલમાવાસેષ્વગ્નિદીપનમ્
દરેક ઘરમાં અગ્નિ પ્રગટાવવું એ સર્વજનોને આદર આપવાનો સંકેત છે.
ઈર્ષર્યાભાવશ્ચ સત્યેષુ ઉદ્ધૃત્તં તુ વિગર્હિતમ્
સાચા મનુષ્યોમાં ઈર્ષ્યા ન હોવી જોઈએ, જ્યારે ઘમંડ કરવો નિંદનીય છે.
સંયુક્તઃ પ્રીણયેદ્ દેવં સંતત્યા જગતઃ પતિમ્
જેમાં આ ગુણો હોય, તે સતત વિશ્વના સ્વામી ભગવાનને પ્રસન્ન કરે છે.
પુંનામનરકં ઘોરં વિનાશયતિ સર્વતઃ
એ સર્વ રીતે ભયાનક પુરુષનામક નરકનો નાશ કરે છે.
અતઃ પરં પ્રવક્ષ્યામિ શેષપાપસ્ય લક્ષણમ્
હવે હું બાકી રહેલા પાપના લક્ષણો કહું છું.
પિતૃણાં ચ દ્વિજશ્રેષ્ઠ સર્વર્વણેષુ ચૈકતા
દ્વિજશ્રેષ્ઠ, સર્વ વર્ણો અને પિતૃઓમાં એકતા હોવી જોઈએ.
મત્સ્યાદશ્ચ મહાપાપમગમ્યાગમનં તથા
માછલી વગેરે ખાવું અને અપ્રમાણસ્થળે જવું એ મહાપાપ છે.
સ્વદોષાચ્છાદનં પાપં પરદોષપ્રકાશનમ્
પોતાના દોષ છુપાવવો અને બીજાના દોષ જાહેર કરવો પાપ છે.
ટાકિત્વં તાલવાદિત્વં નામ્ના વાચાપ્યધર્મજમ્
મજાક ઉડાવવી, તાળી વગાડવી અને નામ લઈને અયોગ્ય વાત કરવી પાપ છે.
એતૈશ્ચ પાપૈઃ સંયુક્તઃ પ્રીણયેદ્ યદિ શઙ્કરમ્
જો કોઈ આ પાપો સાથે શંકર ભગવાનને પ્રસન્ન કરવા ઈચ્છે—
શારીરં વાચિકં યત્ તુ માનસં કાયિકં તથા
શરીરથી, વાણીથી, મનથી કે કાયાથી જે થાય છે—
ભ્રાતૃભિર્બાન્ધવૈશ્ચાપિ તસ્મિન્ જન્મનિ ધર્મજ
એ જન્મમાં ભાઈઓ અને સગાઓ પણ, હે ધર્મનિષ્ઠ—
વિપરીતે ભવેત્ સાધ્ય વિપરીતઃ પદક્રમઃ
જો ક્રમ ઉલટો થાય તો પરિણામ પણ વિપરીત મળે છે.
સેષાત્ તારયતે શિષ્યઃ સર્વતો ઽપિ હિ પુત્રકઃ
બાકી રહેલા પાપમાંથી શિષ્ય બચાવે છે અને પુત્ર તો સર્વથી વધુ છે.
ત્રિઃ સત્યં તવ પુત્રો ઽહં દેવ યોગં વદસ્વ મે
"હું ખરેખર તમારો પુત્ર છું, હે ભગવાન, કૃપા કરીને મને યોગ કહો."
દાસ્યેતે ચ તતઃ સૂનુર્દાયાદો મે ઽસિ પુત્રક
"પછી પુત્રને વારસો મળશે; તું જ મારો વારસદાર છે, વત્સ."
યેયં હિ ભવતા પ્રોક્તા તાં મે વ્યાખ્યાતુમર્હસિ
"જે તમે કહ્યું છે, તે કૃપા કરીને મને સમજાવો."
પ્રાહ પ્રહસ્ય ભગવાન્ ક્શ્રુણુ વત્સેતિ નારદ
ભગવાન સ્મિત સાથે બોલ્યા: "શ્રદ્ધાથી સાંભળ, હે નારદ, વત્સ."