સ ચ વવ્રે વરં દૈત્યો વરમેનં પિતામહાત્
અને એ દૈત્યએ પિતામહ પાસેથી વર માંગ્યો.
સ સ મદ્ધસ્તસંસ્પૃષ્ટસ્ત્વમરો ઽપિ મરત્વતઃ
મારા સ્પર્શથી અમર પણ મરણ પામે—એવું વર મળ્યું.
તતો ઽભ્યાગાન્મહાતેજા મુરઃ સુરગિરિં બલી
પછી મહાબળવાન અને તેજસ્વી મુરા દેવતાઓના પર્વત તરફ ગયો.
ન કશ્ચિદ્ યુયુધે તેન સમં દૈત્યેન નારદ
નારદ, એ દૈત્ય સાથે કોઈ પણ સમાન રીતે યુદ્ધ કરી શક્યો નહીં.
ન ચાસ્ય સહ યોદ્ધું વૈ મતિં ચક્રે પુરન્દરઃ
અને પુરંદર પણ તેની સામે લડવાની હિંમત કરી શક્યો નહીં.
પ્રવિશન્તં ન તં કશ્ચિન્નિવારયિતુમુત્સહેત્
જ્યારે તે અંદર પ્રવેશતો હતો, ત્યારે તેને કોઈ રોકી શક્યું નહીં.
દેહિ યુદ્ધં સહસ્રાક્ષ નો ચેત્ સ્વર્ગં પરિત્યજ
‘હે સહસ્રનેત્ર, યુદ્ધ કર, નહિ તો સ્વર્ગ છોડી દે.’
સ્વર્ગરાજ્યં પરિત્યજ્ય ભૂચરઃ સમજાયત
સ્વર્ગરાજ્ય છોડી, તે પૃથ્વી પર ભટકતો થયો.
સકલત્રો મહાતેજાઃ સહ દેવૈઃ સુતેન ચ
મહાન તેજવાળા, પોતાના બધાં કુટુંબજનો, દેવતાઓ અને પુત્ર સાથે એકઠાં થયા.
મુરુશ્ચાપિ મહાભોગાન્ બુભુજે સ્વર્ગસંસ્થિતઃ
મુર પણ સ્વર્ગમાં રહીને અનેક આનંદો માણતો હતો.
મુરમાસાદ્ય મોદન્તે સ્વર્ગે સુકુતિનો યથા
જેમ સારા કર્મો કરનાર સ્વર્ગમાં આનંદ માણે છે, તેમ મુરને મળીને પણ સૌ ખુશ થાય છે.
એકાકી કુઞ્જરારૂઢં સરયૂં નિમ્નગાં પ્રતિ
એ એકલો જ હાથી પર ચડીને સરયૂ નદી તરફ ગયો.
દદૃશો રઘુનામાનં દીક્ષિતં યજ્ઞકર્મણિ
ત્યાં તેણે યજ્ઞ માટે દિક્ષિત થયેલા રઘુ નામના પુરુષને જોયો.
નો ચેન્નિવર્તતાં યજ્ઞો નેષ્ટવ્યા દેવતાસ્ત્વયા
જો યજ્ઞ બંધ ન થાય તો તું દેવતાઓની પૂજા ન કરવી.
પ્રોવાચ બુદ્ધિમાન્ બ્રહ્મન્ વસિષ્ઠસ્તપતાં વરઃ
પછી બુદ્ધિશાળી બ્રાહ્મણ, તપમાં શ્રેષ્ઠ એવા વશિષ્ઠે કહ્યું.
પ્રહર્તુમિચ્છસિ યદિ તં નિવારય ચાન્તકમ્
જો તું તેને મારવા ઈચ્છે છે તો પહેલા યમરાજને પણ રોક.
તસ્મિઞ્જિતે હિ વિજિતં સર્વં મન્યસ્વ ભૂતલમ્
જ્યારે એ જીતાઈ જાય, ત્યારે આખી ધરતી જીતાઈ ગઈ એમ સમજજે.
જગામ ધર્મરાજાનં વિજેતું દણ્ડપાણિનમ્
એ ધર્મરાજ, દંડધારીને જીતવા માટે ગયો.
સ સમારુહ્ય મહિષં કેશવાન્તિકમાગમત્
એ મહિષ પર ચડીને કેશવ પાસે પહોંચ્યો.
સ ચાહ ગચ્છ મામદ્ય પ્રેપયસ્વ મહાસુરમ્
એણે કહ્યું: 'હવે જા, અને મહાન આસુરને મારા પાસે મોકલ.'
એતસ્મિન્નન્તરે દૈત્યઃ સંપ્રાપ્તો નગરીં મુરઃ
આ વચ્ચે દૈત્ય મુર શહેરમાં આવી પહોંચ્યો.
વદસ્વ વચનં કર્ત્તા ત્વદીયં દાનવેશ્વર
કહે, દાનવોના રાજા, તું શું કરવાનું છે તે બોલ.
નો ચેત્ તવાદ્ય છિત્ત્વાહં મૂર્ધાનં પાતયે ભુવિ
નહીંતર, આજે હું તારો માથું કાપી જમીન પર ફેંકી દઈશ.
અહમેન પરાજિત્ય વારયામિ ન સંશયઃ
હું તેને હરાવીને રોકીશ, એમાં કોઈ શંકા નથી.
શ્વેતદ્વીપનિવાસી યઃ સ માં સંયમતે ઽવ્યયઃ
જે શ્વેતદ્વીપમાં રહે છે, એ અવિનાશી મને રોકે છે.
સ્વયં તત્ર ગમિષ્યામિ તસ્ય સંયમનોદ્યતઃ
હું પોતે ત્યાં જઈને તેને રોકવા તૈયાર છું.
તત્રાસ્તે ભગવાન્ વિષ્ણુર્લોકનાથો જગન્મયઃ
ત્યાં ભગવાન વિષ્ણુ, બધા લોકોના સ્વામી અને સમગ્ર જગતના સ્વરૂપે, નિવાસ કરે છે.
કિં તુ ત્વયા ન તાવદ્ધિ સંયમ્યા ધર્મ માનવાઃ
પણ, તું ધર્મ પાળનારા મનુષ્યોને હજુ સુધી રોકી નશકતો.
સંયન્તુર્વા યથા સ્યાદ્ધિ તતો યુદ્ધં સમાચર
જ્યારે તેમને રોકવું યોગ્ય થાય ત્યારે જ યુદ્ધ કરવું.
યત્રાસ્તે શેષપર્યઙ્કે ચતુર્મૂર્તિર્જનાર્દનઃ
જ્યાં જનાર્દન, ચાર સ્વરૂપ ધરાવનાર, શેષના શય્યાપર આરામ કરે છે,