સ્વસ્ત્યસ્તુ લોકેભ્ય ઇતિ જપન્તઃ પરમર્ષયઃ
‘સૌ લોકોએ સુખી રહે’ એવી પ્રાર્થના કરતાં મહાન ઋષિઓએ પોતાના જપ આરંભ્યા.
દૃષ્ટ્વોચુઃ કિમિદં લોકાઃ ક્ષુબ્ધાઃ સંશયમાગતાઃ
આ જોઈને તેઓએ કહ્યું: ‘આ શું થયું? લોકો ગભરાઈ ગયા છે અને શંકામાં પડી ગયા છે.’
તદાગચ્છત વો યુક્તં દ્રષ્ટું ચક્રગદાધરમ્
હવે તમારે સૌએ ચક્ર અને ગદા ધારણ કરનાર ભગવાનને જોવા જવું યોગ્ય છે.
પિતામહં પુરસ્કૃત્ય મુરારિસદનં ગતાઃ
પિતામહને આગળ રાખીને તેઓએ મુરાના શત્રુના નિવાસસ્થાને ગયા.
દૈત્યો રાક્ષસો વાપિ પાર્થિવો વા તદુચ્યતામ્
દૈત્ય હોય, રાક્ષસ હોય કે રાજા હોય—એ કોણ છે, એ કહો.
દૈત્યો રાક્ષસો વાપિ પાર્થિવો વા તદુચ્યતામ્
દૈત્ય હોય, રાક્ષસ હોય કે રાજા હોય—એ કોણ છે, એ કહો.
કથં ચ નહતઃ સંખ્યે વિષ્ણુના તદ્ વદસ્વ મે
અને યુદ્ધમાં વિષ્ણુએ તેને કેવી રીતે મારો, એ પણ મને કહો.
વિચિત્રમિદમાખ્યાનં પુણ્યં પાપપ્રણાશનમ્
આ કથા અદ્ભુત છે, પુણ્યદાયી છે અને પાપનો નાશ કરતી છે.
સ દદર્શ રણે શસ્તાન્ દિતિપુત્રાન્ સુરોત્તમૈઃ
યુદ્ધમાં તેણે દિતિના પુત્રોને શસ્ત્રોથી સજ્જ જોઈને, તેઓ દેવોમાં શ્રેષ્ઠ સામે ઊભા હતા.
આરાધયામાસ વિભું બ્રહ્માણમપરાજિતમ્
તેણે અપરાજિત અને સર્વશક્તિમાન બ્રહ્માજીની ભક્તિપૂર્વક પૂજા કરી.
સ ચ વવ્રે વરં દૈત્યો વરમેનં પિતામહાત્
અને એ દૈત્યએ પિતામહ પાસેથી વર માંગ્યો.
સ સ મદ્ધસ્તસંસ્પૃષ્ટસ્ત્વમરો ઽપિ મરત્વતઃ
મારા સ્પર્શથી અમર પણ મરણ પામે—એવું વર મળ્યું.
તતો ઽભ્યાગાન્મહાતેજા મુરઃ સુરગિરિં બલી
પછી મહાબળવાન અને તેજસ્વી મુરા દેવતાઓના પર્વત તરફ ગયો.
ન કશ્ચિદ્ યુયુધે તેન સમં દૈત્યેન નારદ
નારદ, એ દૈત્ય સાથે કોઈ પણ સમાન રીતે યુદ્ધ કરી શક્યો નહીં.
ન ચાસ્ય સહ યોદ્ધું વૈ મતિં ચક્રે પુરન્દરઃ
અને પુરંદર પણ તેની સામે લડવાની હિંમત કરી શક્યો નહીં.
પ્રવિશન્તં ન તં કશ્ચિન્નિવારયિતુમુત્સહેત્
જ્યારે તે અંદર પ્રવેશતો હતો, ત્યારે તેને કોઈ રોકી શક્યું નહીં.
દેહિ યુદ્ધં સહસ્રાક્ષ નો ચેત્ સ્વર્ગં પરિત્યજ
‘હે સહસ્રનેત્ર, યુદ્ધ કર, નહિ તો સ્વર્ગ છોડી દે.’
સ્વર્ગરાજ્યં પરિત્યજ્ય ભૂચરઃ સમજાયત
સ્વર્ગરાજ્ય છોડી, તે પૃથ્વી પર ભટકતો થયો.
સકલત્રો મહાતેજાઃ સહ દેવૈઃ સુતેન ચ
મહાન તેજવાળા, પોતાના બધાં કુટુંબજનો, દેવતાઓ અને પુત્ર સાથે એકઠાં થયા.
મુરુશ્ચાપિ મહાભોગાન્ બુભુજે સ્વર્ગસંસ્થિતઃ
મુર પણ સ્વર્ગમાં રહીને અનેક આનંદો માણતો હતો.
મુરમાસાદ્ય મોદન્તે સ્વર્ગે સુકુતિનો યથા
જેમ સારા કર્મો કરનાર સ્વર્ગમાં આનંદ માણે છે, તેમ મુરને મળીને પણ સૌ ખુશ થાય છે.
એકાકી કુઞ્જરારૂઢં સરયૂં નિમ્નગાં પ્રતિ
એ એકલો જ હાથી પર ચડીને સરયૂ નદી તરફ ગયો.
દદૃશો રઘુનામાનં દીક્ષિતં યજ્ઞકર્મણિ
ત્યાં તેણે યજ્ઞ માટે દિક્ષિત થયેલા રઘુ નામના પુરુષને જોયો.
નો ચેન્નિવર્તતાં યજ્ઞો નેષ્ટવ્યા દેવતાસ્ત્વયા
જો યજ્ઞ બંધ ન થાય તો તું દેવતાઓની પૂજા ન કરવી.
પ્રોવાચ બુદ્ધિમાન્ બ્રહ્મન્ વસિષ્ઠસ્તપતાં વરઃ
પછી બુદ્ધિશાળી બ્રાહ્મણ, તપમાં શ્રેષ્ઠ એવા વશિષ્ઠે કહ્યું.
પ્રહર્તુમિચ્છસિ યદિ તં નિવારય ચાન્તકમ્
જો તું તેને મારવા ઈચ્છે છે તો પહેલા યમરાજને પણ રોક.
તસ્મિઞ્જિતે હિ વિજિતં સર્વં મન્યસ્વ ભૂતલમ્
જ્યારે એ જીતાઈ જાય, ત્યારે આખી ધરતી જીતાઈ ગઈ એમ સમજજે.
જગામ ધર્મરાજાનં વિજેતું દણ્ડપાણિનમ્
એ ધર્મરાજ, દંડધારીને જીતવા માટે ગયો.
સ સમારુહ્ય મહિષં કેશવાન્તિકમાગમત્
એ મહિષ પર ચડીને કેશવ પાસે પહોંચ્યો.
સ ચાહ ગચ્છ મામદ્ય પ્રેપયસ્વ મહાસુરમ્
એણે કહ્યું: 'હવે જા, અને મહાન આસુરને મારા પાસે મોકલ.'