વરં ક્લીબૈર્ભાવ્યં ન ચ પરકગલત્રાભિગમનં વરં ભિક્ષાર્થિત્વં ન ચ પરધનાસ્વાદમસકૃત્
'પરસ્ત્રી પાસે જવું કરતાં નિર્બળ રહેવું સારું; પરધનનો સ્વાદ લેતા ભિક્ષા માંગવી વધુ ઉત્તમ છે.'
ઇયં સા શત્રુજનનીત્યેવમુક્ત્વા પ્રદુદ્રુવે
'આ તો શત્રુઓની જનની છે' એમ કહીને તે ભાગી ગયો.
તાન્ રુરોધ બલાન્નન્દી વજ્રોદ્યતકરો ઽવ્યયઃ
નંદીએ, હાથમાં વજ્ર ઊંચકીને, અડગ રહીને તેમને જોરથી અટકાવ્યા.
કુલિશોનાહતાસ્તૂર્ણં જગ્મુર્ભીતા દિશો દશ
વજ્રના ઘા ખાઈ, તેઓ ડરીને દસેય દિશામાં ભાગી ગયા.
પરિઘેણ સમાહત્ય પાતયામાસ નન્દિનમ્
પછી તેણે લાકડીથી નંદીને માર્યો અને તેને જમીન પર પાડી દીધો.
શતરૂપાભવદ્ ગૌરી ભયાત્ તસ્ય દુરાત્મનઃ
તે દુષ્ટના ભયથી શતરૂપા ગૌરી બની ગઈ.
યથા વને મત્તકરી પરિભ્રમન્ કરેણુમધ્યે મદલોલદૃષ્ટિઃ
જેમ જંગલમાં ઉશ્કેરાયેલી હાથીણ પોતાના જૂથમાં મસ્ત નજરે ફરતી હોય છે,
નાત્રાશ્ચર્યં ન પશ્યન્તિ ચત્વારો ઽમી સદૈવ હિ
આમાં કંઈ આશ્ચર્ય નથી; આ ચારેય તો ક્યારેય કંઈ જોતાં જ નથી.
સો ઽપશ્યમાનો ગિરિજાં પશ્યન્નપિ તદાન્ધકઃ
એ સમયે અંધક, ગિરિજાને જોઈને પણ સાચે જોઈ શક્યો નહીં.
તતો દેવ્યા સ દુષ્ટાત્મા શતવર્યા નિરાકૃતઃ
પછી એ દુષ્ટને દેવી, જે સો વીજળી જેવી પ્રખર હતી, તેણે ત્યજી દીધો.
વીક્ષ્યાન્ધકં નિપતિતં શતરૂપા વિભાવરી
અંધકને પડેલો જોઈને, શતરૂપા રાત્રિ જેવી તેજસ્વી લાગી.
પતિતં ચાન્ધકં દૃષ્ટ્વા દૈત્યદાનવયૂથપાઃ
અંધકને પડેલો જોઈને, દૈત્ય અને દાનવોના મુખ્યોએ—
તેષામાપતતાં શબ્દં શ્રુત્વા તસ્થૌ ગણેશ્વરઃ
તેમની દોડધામનો અવાજ સાંભળી, ગણેશ્વર અડગ ઊભો રહ્યો.
આદાય વજ્રં બલવાન્ મઘવાનિવ ગણેશ્વરઃ
પછી શક્તિશાળી ગણેશ્વરે વીજળી પકડી અને મેઘવંત જેવો થયો.
દેવી ચ તા નિજા મૂર્તિઃ પ્રાહ ગચ્છધ્વમિચ્છયા
દેવીએ પોતાની સ્વરૂપોને કહ્યું: 'તમારી ઈચ્છા પ્રમાણે જાઓ.'
વસતિર્ભવતીનાં ચ ઉદ્યાનેષુ વનેષુ ચ
તમારું નિવાસ ઉદ્યાનો અને જંગલોમાં રહેશે.
વનસ્પતિષુ વૃક્ષેષુ ગચ્છધ્વં પ્રણિપત્યામ્બિકાં ક્રમાત્
વનસ્પતિઓ અને વૃક્ષોમાં જઈ, ક્રમશઃ અંબિકાને વંદન કરતાં જાવ.
સ્વબલં નિર્જિતં દૃષ્ટ્વા તતઃ પાતાલમાદ્રવાત્
પછી પોતાનું સેનાબળ હારેલું જોઈ, તે ઝડપથી પાતાળમાં ભાગી ગયો.
રાત્રૌ ન શેતે મદનેષુતાડિતો ગૌરીં સ્મરન્કામબલાભિપન્નઃ
પ્રેમના બાણોથી ઘાયલ, ગૌરીને યાદ કરીને, કામના બળે ઘેરાયેલો, તે રાત્રે ઊંઘી શક્યો નહીં.
અનધકં યોધયામાસ એતન્મે વક્તુમર્હસિ
મને કહો કે અંધક સાથે કેવી રીતે યુદ્ધ થયું; તમે મને આ વાત અવશ્ય કહો.
તદાપ્રભૃતિ નિસ્તેજાઃ ક્ષીણવીર્યઃ પ્રદૃશ્યતે
ત્યાંથી પછી તે તેજહીન અને શક્તિથી ખૂટી ગયો છે.
તપોર્થાય તથા ચક્રે મતિં મતિમતાં વરઃ
પછી તપ માટે, જ્ઞાનોમાં શ્રેષ્ઠ એણે પોતાનું મન એકાગ્ર કર્યું.
શૈલાદિં સ્થાપ્ય ગોપ્તારં વિચચાર મહીતલમ્
પર્વતને રક્ષક તરીકે રાખીને, તેણે સમગ્ર ધરતી પર વિહાર કર્યો.
ધારયાણઃ કટીદેશે મહાશઙ્ખસ્ય મેખલામ્
તેના કમરના આસપાસ મહાન શંખની કમરપટ્ટી પહેરી હતી.
એકાહવાસી વૃક્ષે હિ શૈલસાનુનદીષ્વટન્
એ એક દિવસ માટે વૃક્ષો, પર્વતની ઢાળીઓ અને નદીઓમાં રહીને ફરતો રહ્યો.
વાય્વાહારસ્તદા તસ્થૌ નવવરિષશતં ક્રમાત્
એ સમયે તેણે માત્ર વાયુ પર જીવંત રહી, અને સતત નવસો વર્ષ સુધી ઊભો રહ્યો.
વિસ્તૃતે હિમવત્પુષ્ઠે રમ્યે સમશિલાતલે
વિસ્તૃત અને સુંદર હિમવંતના પટ પર, સમતલ પથ્થરની સપાટી પર,
સાર્ચિષ્મતી જટામધ્યાન્નિષણ્ણા ધરણીતલે
તે તેજસ્વિ સ્ત્રીએ પોતાની જટામાં બેઠી, ધરતી પર સ્થિર થઈ.
જાતસ્તીર્થવરઃ પુમ્યઃ કેદાર ઇતિ વિશ્રુતઃ
ત્યાં શ્રેષ્ઠ અને પવિત્ર તીર્થ ઉત્પન્ન થયું, જે કેદાર નામે પ્રસિદ્ધ થયું.
પુણ્યવૃદ્ધિકરં બ્રહ્મન્ પાપઘ્નં મોક્ષસાધનમ્
હે બ્રાહ્મણ, તે પુણ્યમાં વધારો કરે છે, પાપ નાશ કરે છે અને મોક્ષનું સાધન છે.