વિવદન્તૌ દદર્સાથ સ્વેચ્છાચારી જનાર્દનઃ
પછી પોતાની ઈચ્છાથી વર્તન કરનાર જનાર્દને બંનેને ઝઘડતા જોયા.
તાવૂચતુઃ વુત્રહેતો રુદ્રશુક્રોદ્ભવાય હિ
બન્નેએ કહ્યું: "આ રુદ્ર અને શુક્રથી જન્મેલા પુત્ર માટે છે."
સ યદા વક્ષ્યતિ દેવેશસ્તત્કુરુધ્વમસંશયમ્
જ્યારે દેવોના સ્વામી કહેશે, ત્યારે એ જ કરો, એમાં શંકા રાખશો નહીં.
સમ્ભ્યેત્યોચતુસ્તથ્યં કસ્ય પુત્રેતિ નારદ
બધા ભેગા થયા અને પુછ્યું: "નારદ, આ કોનો દીકરો છે?"
દિષ્ટ્યા દિષ્ટ્યેતિ ગિરિજાં પ્રોદ્ભૂતપુલકો ઽબ્રવીત્
રોમાચંનદિત થઈને એણે ગિરિજાને કહ્યું: "ધન્ય છે, ધન્ય છે!"
પ્રષ્ટું સમાશ્રયેદ્ યં સ તસ્ય પુત્રો ભવિષ્યતિ
જેના પાસે જઈને એ પુછશે, એનો દીકરો એ થશે.
સહોમયા કુટિલયા પાવકેન ચ ધીમતા
હું, કુટિલા અને બુદ્ધિશાળી પાવક — અમે ત્રણેય સાથે ગયા.
દદૃશુઃ શિશુકં તં ચ કૃત્તિકોત્સઙ્ગશાયિનમ્
તેમણે એ બાળકને કૃત્તિકાઓની ગોદમાં સુતેલું જોયું.
યોગી ચતુર્મૂર્તિરભૂત્ ષણ્મુખઃ સ શિશુસ્ત્વપિ
યોગી ચાર રૂપે દેખાયા, અને બાળપણમાં હોવા છતાં, છ મુખ ધરાવતો હતો.
કુટિલામગમચ્છાખો મહાસેનો ઽગ્નિમભ્યયાત્
કુટિલા ત્યાં આવી, અને મહાસેન અગ્નિ તરફ ગયો.
પાવકશ્ચાપિ દેવેશઃ પરાં મુદમવાપ ચ
પાવક, દેવોના સ્વામી, અત્યંત આનંદિત થયા.
તા અબ્રવીદ્ધરઃ પ્રતીત્યા વિધિવદ્ વચનં મુને
પછી હરિએ ત્યાં આવીને, નિયમ મુજબ તેમને સંબોધન કર્યું, હે મુનિ.
કુટુલાયાઃ કુમારેતિ પુત્રો ઽયં ભવિતાવ્યયઃ
હરિએ કહ્યું: 'આ પુત્ર કુટિલાથી જન્મેલો છે, અને તેને કુમાર કહેવાશે.'
ગુહ ઇત્યેવ નામ્ના ચ મમાસૌ તનયઃ સ્મૃતઃ
'અને ગુહા નામથી પણ એ મારા પુત્ર તરીકે ઓળખાય છે.'
માહાસેન ઇતિ ખ્યાતો હુતાશસ્યાસ્તુ પુત્રકઃ શારદ્વત ઇતિ ખ્યાતઃ સુતઃ શરવણસ્ય ચ
'હુતાશનો પુત્ર હોવાથી એ મહાસેન તરીકે પ્રસિદ્ધ છે; અને શરાવણનો પુત્ર હોવાથી શારદ્વત તરીકે ઓળખાય છે.'
ષડાસ્યત્વાન્ મહાબાહુઃ ષણ્મુખો નામ ગીયતે
'છ મોઢા અને મહાબળવાન હાથ ધરતો હોવાથી, એ છમુખા તરીકે ગવાય છે.'
સસ્માર દૈવતૈઃ સાર્દ્ધ તે ઽપ્યાજગ્મુસ્ત્વરાન્વિતાઃ
એણે દેવતાઓ સાથે સ્મરણ કર્યું, અને તેઓ પણ ઝડપથી આવી પહોંચ્યા.
દૃષ્ટ્વા હુતાશનં પ્રીત્યા કુટિલાં કૃત્તિકાસ્તથા
હુતાશનને આનંદપૂર્વક, કુટિલા અને કૃત્તિકાઓને જોઈને,
દદૃશુર્બાલમત્યુગ્રં ષણ્મુખં સૂર્યસંનિભમ્ મુષ્ણન્તમિવ ચક્ષુંષિ તેજસા સ્વેન દેવતાઃ
તેમણે અત્યંત ભયાનક એવા બાળ, છમુખાને, સૂર્ય જેવો તેજસ્વી જોઈને, જેના તેજથી તેમની આંખો દઝાઈ જાય તેમ લાગ્યું.
દેવકાર્યં ત્વયા દેવ કૃતં દેવ્યાગ્નિના તથા
'હે દેવ, તું, દેવી અને અગ્નિએ મળીને દેવકાર્ય પૂર્ણ કર્યું છે.'
કુરુક્ષેત્રે સરસ્વત્યામભિષ્ઞ્ચામ ષણ્મુખમ્
'ચાલો, આપણે કુરુક્ષેત્રમાં, સરસ્વતી નદી પર છમુખાનું અભિષેક કરીએ.'
મહિષં ઘાતયત્વેષ તારકં ચ સુદારુણમ્
'એ મહિષ અને અત્યંત ભયાનક તારકને સંહાર કરે.'
કુમારસહિતા જગ્મુઃ કુરુક્ષેત્રં મહાફલમ્
કુમાર સાથે તેઓ મહાપુણ્યસ્થળ એવા કુરુક્ષેત્ર ગયા.
યત્નમસ્યાભિષેકાર્તં ચક્રુર્મુનિગણૈઃ સહ
મુનિગણ સાથે મળીને, તેમણે તેના અભિષેક માટે પ્રયત્નો કર્યા.
વરૌષધીભિશ્ચ સહસ્રમૂર્ત્તિભિસ્તદાભ્યષિઞ્ચન્ ગુમચ્યુતાદ્યાઃ
શુભ ઔષધિઓ અને વિવિધ રૂપ ધરાવનારોએ, ગુંદર વગેરેથી તેને અભિષેક કર્યો.
જગુર્ગન્ધર્વપતયો નનૃતુશ્ચાપ્સરોગણાઃ
ગંધર્વોના સ્વામીઓએ ગીત ગાયું અને અપ્સરાઓએ નૃત્ય કર્યું.
સ્નેહાદુત્સઙ્ગગં સ્કન્દં મૂર્ધ્ન્યજિઘ્રન્મુર્હુર્મુહુઃ
મમત્વથી, તેણીએ વારંવાર બાળકને ગોદમાં ઉઠાવ્યું અને તેના માથા પર ફરી ફરી ચુંબન કર્યું.
ભાત્યદ્રિજા યથેન્દ્રસ્ય દેવમાતાદિતિઃ પુરા
તે એવી તેજસ્વી લાગી જેમ અદિતિએ ઇન્દ્ર માટે પહેલાં કદી ઝગમગાટ કર્યો હતો.
પાવકઃ કૃત્તિકાશ્ચૈવ કુટિલા ચ યશસ્વિની
પાવક, કૃત્તિકાઓ અને પ્રસિદ્ધ કુટિલા,
પ્રમથાંશ્ચતુરઃ પ્રદાચ્છક્રતુલ્યપરાક્રમાન્
એમણે ઇન્દ્ર જેવી પરાક્રમી ચાર પ્રમથો આપ્યા,