શ્રોતવ્યમેતન્નિયતૈઃ સદૈવ રક્ષોઘ્નમેતદ્ભગવાનુવાચ
આ કથા ભક્તિપૂર્વક હંમેશા સાંભળવી જોઈએ; રાક્ષસોનો નાશ કરનાર આ વચન ભગવાને કહ્યું છે.
એતન્મે વિસ્તરાદ્ બ્રહ્મન્ કથયસ્વામિતદ્યુતે
હે બ્રાહ્મણ, તમે મારા પર પ્રેમ રાખો છો, તો કૃપા કરીને આ વાત મને વિગતે કહો.
યશોવૃદ્ધિં કુમારસ્ય કાર્તિકેયસ્ય નારદ
નારદ, કુમાર કાર્તિકેયની પ્રસિદ્ધિ દિવસે દિવસે વધતી ગઈ.
તેનાક્રાન્તો ઽભવદ્ બ્રહ્મન્ મન્દતેજા હુતાશનઃ
બ્રાહ્મણ, આથી તેજસ્વી અગ્નિદેવ પરાજિત થયો.
તૈશ્ચાપિ પ્રહિતસ્તૂર્ણં બ્રહ્મલોકં જગામ હ
પછી તેમણે તેને તરત જ બ્રહ્મલોક તરફ મોકલ્યો.
તાં દૃષ્ટ્વા પ્રાહ કુટિલે તેજ એતત્સુદુર્દ્ધરમ્
તેને જોઈને તેણે કહ્યું: 'અરે વાંકડી, આ તેજ સહન કરવું બહુ મુશ્કેલ છે.'
તસ્માત્ પ્રતીચ્છ પુત્રો ઽયં તવ ધન્યો ભવિષ્યતિ
એટલે આ બાળકને સ્વીકાર, તે તારા માટે શુભદાયક બનશે.
પ્રક્ષિપસ્વામ્ભસિ મમ પ્રાહ વહ્નિં મહાપગા
પછી મહાનદી પાસે તેણે કહ્યું: 'મારા માટે આ અગ્નિને પાણીમાં નાખ.'
માંસમસ્થીનિ રુધિરં મેદોન્ત્રરેતસી ત્વચઃ
માસ, હાડકાં, લોહી, મજ્જા, આંતરડાં, વીર્ય અને ચામડી—
હિરણ્યરેતા લોકેષુ તેન ગીતશ્ચ પાવકઃ
તેના સુવર્ણ વીર્યને કારણે દુનિયામાં તેને પાવક તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
ધારયન્તી તદા ગર્ભં બ્રહ્મણઃ સ્થાનમાગતા
એ સમયે, તેણીએ ગર્ભ ધારણ કર્યો અને બ્રહ્માના નિવાસસ્થાને પહોંચી.
દૃષ્ટ્વા પપ્રચ્છ ગેનાયં તવ ગર્ભઃ સમાહિતઃ
તેને જોઈને તેણે પૂછ્યું: 'તારો ગર્ભ સારી રીતે સ્થિર છે ને?'
તદશક્તેન તેનાદ્ય નિક્ષિપ્તં મયિ સત્તમ
પછી, એ સહન ન થઈ શક્યું એટલે, ઉત્તમ, આજે એ ગર્ભ મેં મુક્યો છે.
ગર્ભસ્ય વર્ત્તતે કાલો ન પપાત ચ કર્હિચિત્
ગર્ભનો સમય ચાલતો રહ્યો; એ ક્યારેય પડ્યો નહીં.
તત્રાસ્તિ યોજનશતં રૌદ્રં શરવણં મહત્
ત્યાં એક વિશાળ અને ભયાનક શરાવણ નામનું સ્થળ છે, જે સો યોજન જેટલું વિશાળ છે.
દશવર્ષસહસ્રાન્તે તતો બાલો ભવિષ્યતિ
દસ હજાર વર્ષ પછી ત્યાં બાળક જન્મશે.
આગત્ય ગર્ભં તત્યાજ સુખેનૈવાદ્રિનન્દિની
પર્વતકન્યાએ ત્યાં આવીને સરળતાથી ગર્ભ ત્યાગ કર્યો.
આપોમયી મન્ત્રવશાત્ સંજાતા-કુટિલા સતી
મંત્રશક્તિથી વાંકડી સ્ત્રી જળરૂપ બની ગઈ.
તન્નિવાસરતાશ્ચાન્યે પાદપા મૃગપક્ષિણઃ
ત્યાંના બીજા નિવાસીઓ વૃક્ષો, જંગલી પ્રાણીઓ અને પક્ષીઓ હતા.
બાલાર્કદીપ્તિઃ સંજાતો બાલઃ કમલલોચનઃ
બાળક ઉગતા સૂર્ય જેવી કાંતિ અને કમળ જેવી આંખો સાથે જન્મ્યો.
મુખે ઽઙ્ગુષ્ઠં સમાક્ષિપ્ય રુરોદ ઘનરાડિવ
એણે અંગૂઠો મોઢામાં નાખ્યો અને ધોધમાર વરસાદ જેવો રડવા લાગ્યો.
દદૃશુઃ સ્વેચ્છયા યાન્ત્યો બાલં શરવણે સ્થિતમ્
જેમ તેઓ પોતાની મરજીથી આગળ વધ્યા, એમ તેમણે એ બાળકને સરવણમાં ઊભેલું જોયું.
અહં પૂર્વમહં પૂર્વં તસ્મૈ સ્તન્યે ઽભિચુક્રુશુઃ
"હું પહેલો! હું પહેલો!" એમ કહીને બધાએ દૂધ માટે રડ્યા.
અબીભરંશ્ચ તાઃ સર્વાઃ શિશું સ્નેહાચ્ચ કૃત્તિકાઃ
બધી કૃત્તિકાઓએ પ્રેમથી એ બાળકને દૂધ આપ્યું.
કાર્ત્તિકેયેતિ વિખ્યાતો જાતઃ સ બલિનાં વરઃ
એ બલવાનોમાં શ્રેષ્ઠ એવો જન્મ્યો અને 'કાર્તિકેય' તરીકે પ્રસિદ્ધ થયો.
કિયત્પ્રમાણઃ પુત્રસ્તે વર્ત્તતે સામ્પ્રતં ગુહઃ
"ગુહા, તારો દીકરો હવે કેટલો મોટો થયો છે?"
પ્રોવાચ પુત્રં દેવેશ ન વેદ્મિ કતમો ગુહઃ
દેવતાઓના સ્વામી એ પોતાના દીકરાને કહ્યું: "મને ખબર નથી કે ગુહા કયો છે."
ત્રૈયમ્બલં ત્રિલોકેશ જાતઃ શરવણે શિશુઃ
ત્રણે લોકના સ્વામી, સરવણમાં જે બાળક જન્મ્યું એ ત્રયીનું બળ છે.
વેગિનં મેષમારુહ્ય કુટિલા તં દદર્શ હ
કુટિલાએ ઝડપી દોડી જતા મેષ પર ચડીને તેને જોયો.
સો ઽબ્રવીત્ પુત્રદુષ્ટ્યર્થં જાતં શરવણે શિશુમ્
એણે કહ્યું: "સરવણમાં જે બાળક જન્મ્યું છે, એ પુત્રના દુશ્મનને નાશ કરવા માટે છે."