તસ્યાઃ પુત્રત્રયં ચાસીત્ સહસ્રાક્ષાદ્ બલાધિકમ્
તેના ત્રણ પુત્રો હતા, જે દરેક શક્તિશાળી હતા અને સહસ્ર આંખાવાળા કરતા પણ વધારે શક્તિ ધરાવતા હતા.
તૃતીયો નમુચિર્નામ મહાબલસમન્વિતઃ
ત્રીજા પુત્રનું નામ નમુચિ હતું, જે અતિશય બલવાન હતો.
તં હન્તુમિચ્છતિ હરિઃ પ્રગૃહ્ય કુલિશં કરે
હરીએ પોતાના હાથમાં વજ્ર પકડીને તેને મારવાની ઇચ્છા રાખી.
પ્રવિવેશ રથં ભાનોસ્તતો નાશકદચ્યુતઃ
તે સૂર્યના રથમાં પ્રવેશ્યો, પણ અચ્યૂત ત્યાં તેને નાશી શક્યા નહીં.
અવધ્યત્વં વરં પ્રાદાચ્છસ્ત્રૈરસ્ત્રૈશ્ચ નારદ
નારદ, તેને શસ્ત્રો અને અસ્ત્રોથી અવિનાશ્યતાનું વર મળ્યું હતું.
સંત્યજ્ય ભાસ્કરરથં પાતાલમુપયાદથ
સૂર્યના રથને છોડી, તે પછી પાતાળમાં ગયો.
દદૃશે દાનવપતિસ્તં પ્રગૃહ્યેદમબ્રવીત્
દાનવોના સ્વામીએ તેને જોયો, પકડી લીધો અને આ શબ્દો કહ્યું:
અયં સ્પૃશતુ માં ફેનઃ પરાભ્યાં ગૃહ્ય દાનવઃ
દાનવે બંને હાથથી ફેન પકડીને કહ્યું, 'આ ફેન મને સ્પર્શે.'
તસ્મિઞ્છક્રો ઽજદ્ વજ્રમન્તર્હિતમપીશ્વરઃ
પછી શક્રે વજ્ર વડે પ્રહાર કર્યો, ભલે ભગવાન અંદર છુપાયેલા હતા.
સમયે ચ તથા નષ્ટે બ્રહ્મહત્યાસ્પૃશદ્ધરિમ્
અને જ્યારે તે નાશ થયો, ત્યારે બ્રહ્મહત્યાએ હરીને સ્પર્શ કર્યો.
તતો ઽસ્ય ભ્રાતરૌ વીરૌ ક્રુદ્ધૌ સુમ્ભનિશુમ્ભકૌ
પછી તેના બે વીર ભાઈઓ, સુંભ અને નિશુંભ, ગુસ્સે થઈ ગયા.
સુરાસ્તે ઽપિ સહસ્રાક્ષં પુરસ્કૃત્ય વિનિર્યયુઃ
દેવતાઓ પણ સહસ્ર આંખાવાળાને આગળ રાખીને યુદ્ધ માટે નીકળી પડ્યા.
શક્રસ્યાહૃત્ય ચ ગજં યામ્યં ચ મહિષં બલાત્
તેમણે શક્રનો હાથી અને યમનો મહિષ બળથી પકડી લીધો.
નિધનઃ પદ્મશઙ્ખાદ્યા હૃતાસ્ત્વાક્રમ્ય દાનવૈઃ
દાનવોએ કમળ, શંખ વગેરે ખજાના પકડીને લઈ ગયા.
તદાજગ્મુર્મહીપૃષ્ઠં દદૃશુસ્તે મહાસુરમ્
પછી તેઓ પૃથ્વી પર આવ્યા અને મહા અસુરને જોયો.
સ ચાહ દૈત્યો ઽસ્મિ વિભો સચિવો મહિષસ્ય તુ
તે બોલ્યો, 'હું દૈત્ય છું, પ્રભુ, મહિષનો મંત્રી છું.'
અમાત્યૌ રુચિરૌ વીરૌ ચણ્ડમુણ્ડાવિતિ શ્રુતૌ
બે મંત્રીઓ, ચંડ અને મુંડ, વીર અને સુંદર હતા અને તેમનું નામ પ્રસિદ્ધ હતું.
યસ્ત્વાસીત્ પ્રભૂરસ્માકં મહિષો નામ દાનવઃ
અમારો સ્વામી દાનવ મહિષ હતો.
કિંવીર્યૌ કિંપ્રભાવૌ ચ એતચ્છંસિતુમર્હથઃ
તમારી શક્તિ શું છે, તમારું પરાક્રમ કેટલું છે? આ બધું તમે સ્પષ્ટ કહો.
નિશુમ્ભો ઽયં મમ ભ્રાતા કનીયાન્ શત્રુપૂગહા
મારો નાના ભાઈ નિશુંભ છે, જે દુશ્મનોના ટોળાંને નાશ કરે છે.
સમેત્ય નિર્જિતા વીરા યે ઽન્યે ચ બલવત્તરાઃ
અહીં ભેગા થયેલા અન્ય શક્તિશાળી વીરોએ પણ પરાજય સ્વીકાર્યો છે.
યાવત્તાં ઘાતયિષ્યાવઃ સ્વસૈન્યપરિવારિતૌ
જ્યાં સુધી અમે બંને, અમારી સેનાઓથી ઘેરાયેલા, તેમને મારશું.
જલવાસાદ્ વિનિષ્ક્રાન્તૌ ચણ્ડમુણ્ડૌ ચ દાનવૌ
પાણીમાંથી ચંડ અને મુંડ નામના બે દાનવ બહાર આવ્યા.
ઊચતુર્વચનં શ્લક્ષ્ણં કો ઽયં તવ પુરસ્સરઃ
તેમણે મીઠાં શબ્દોમાં પૂછ્યું: 'તમારો નેતા કોણ છે?'
કનીયાનસ્ય ચ ભ્રાતા દ્વિતીયો હિ નિશુમ્ભકઃ
બીજો છે નિશુંભક, નાના ભાઈ.
અહં વિવાહયિષ્યામિ રત્નભૂતાં જગત્ત્રયે
હું ત્રણેય લોકમાં જે રત્નરૂપ છે, તેને લગ્નમાં સ્વીકારીશ.
યઃ પ્રભુઃ સ્યાત્સ રત્નાર્હસ્તસ્માચ્છુમ્ભાય યોજ્યતામ્
જે સાચો સ્વામી હોય, એ જ રત્નનો હકદાર છે; તેથી તેને શુંભને આપો.
ભૂયો ઽપિ તદ્વિધાં જાતાં કૌશિકીં રૂપશાલિનીમ્
પાછા એ જ રીતે સૌંદર્યથી ભરપૂર કૌશિકી જન્મી.
દૈત્યં ચ પ્રેષયામાસ સકાશં વિન્ધ્યવાસિનીમ્
તેણે એક દાનવને વિનધ્યમાં વસતી દેવી પાસે મોકલ્યો.
નિશુમ્ભશુમ્બાવાહેદં મન્યુનાબિપરિપ્લુતઃ
નિશુંભ અને શુંભ ગુસ્સાથી ભરાઈને આ વાત બોલ્યા.