વિહસ્ય મેઘગમ્ભીરં પ્રોવાચ પુરુષોત્તમઃ
પુરુષોત્તમ ભગવાને વીજળી જેવી ઊંડી અવાજ સાથે હસીને કહ્યું.
યેન સર્વે સમેત્યૈવં મમ પાર્શ્વમુપાગતાઃ
તમારે બધા એ રીતે એકઠા થઈને મારા પાસે કોણ કારણે આવ્યા છો?
તત્કુરુધ્વં જયો યેન સમાશ્રિત્ય ભવેદ્ધિ વઃ
તમે એ કરો, જેના આધારથી તમને નિશ્ચિત વિજય મળશે.
અમીષાં માનસી કન્યા મેના નામ્નાસ્તિ દેવતાઃ
આમાં મનથી ઉત્પન્ન થયેલી એક દેવકન્યા છે, જેનું નામ મેનાં છે.
પ્રાર્થયધ્વં સતીં મેનાં પ્રાલેયાદ્રેરિહાર્થતઃ
તમારા હિત માટે તમે પ્રાલય પર્વત પાસેથી સતી મેનાની વિનંતી કરો.
દક્ષકોપાદ્ યયા મુક્તં મલવજ્જીવિતં પ્રિયમ્
જેના કારણે દક્ષના ક્રોધથી મુક્ત થઈને જીવન મેલ જેવી અશુદ્ધિથી શુદ્ધ થયું.
સ હનિષ્યતિ દૈત્યેન્દ્રં મહિષં સપદાનુગમ્
એ દૈત્યોના રાજા મહિષ અને તેના અનુયાયીઓને સંહારશે.
તત્ર પૃથૂદકે તીર્થે પૂજ્યન્તાં પિતરો ઽવ્યયઃ
ત્યાં વિશાળ જળવાળાં તીર્થ પર અવિનાશી પિતૃઓની પૂજા કરો.
જિહાસતાત્મનઃ સર્વે ઇત્થં વૈ ક્રિયતામિતિ
જે પોતાને ત્યાગવા ઇચ્છે છે, તેઓ માટે આવું જ કરો.
કૃતાઞ્જલિપુટા ભૂત્વા પપ્રચ્છુઃ પરમ્શ્વરમ્
હાથ જોડીને તેમણે પરમેશ્વરને પ્રશ્ન કર્યો.
ઉદ્ભવં તસ્ય તીર્થસ્ય ભગવાન્ પ્રબ્રવીતુ નઃ
હે ભગવાન, અમને એ તીર્થનું ઉત્પત્તિ કહો.
યસ્યાં હિ પિતરો દિવ્યાઃ પૂજ્યાસ્માભિઃ પ્રયન્તતઃ
જેમાં અમે વિદાય લેતાં દિવ્ય પિતૃઓની પૂજા કરીએ છીએ.
કુરુક્ષેત્રોદ્ભવં પુણ્યં પ્રોક્તવાંસ્તાં તિથીમપિ
કુરુક્ષેત્રમાંથી ઉત્પન્ન થયેલા પવિત્ર દિવસે પણ તેમણે વાત કરી હતી.
કૃસ્યાદૌ સમભવદૃક્ષાત્ સંવરણો ઽવત્
ખેતની શરૂઆત વખતે, સંવરણનું જન્મ તારાઓમાંથી થયું હતું.
બાલ્યે ઽપિ ધર્મનિરતો મદ્ભક્તશ્ચ સદાભવત્
બાળપણમાં પણ તે ધર્મમાં લાગેલો અને હંમેશા મારો ભક્ત રહ્યો હતો.
સ ચાસ્યાધ્યાપયામાસ સાઙ્ગાન્ વેદાનુદારધીઃ
અને તે ઉદારમનવાળો વ્યક્તિએ તેને તમામ અંગો સહિતના વેદો શીખવ્યા.
સર્વકર્મસુ નિક્ષિપ્ય વસિષ્ઠં તપસાં નિધિમ્
બધી જવાબદારીઓ તપસ્વી વસિષ્ઠને સોંપી દીધી.
વૈભ્રાજં સ જગામાથ અથોન્માદનમભ્યયાત્
પછી તે વૈભ્રાજ પાસે ગયો અને પછી ઉન્માદમાં આવી ગયો.
અવિતૃપતઃ સુગન્ધસ્ય સમન્તાદ્ વ્યચરદ્ વનમ્
સુગંધથી તૃપ્ત ન થઈ, તે ચારે બાજુ જંગલમાં ફરી રહ્યો.
કહ્લારપદ્મકુમુદૈઃ કમલેન્દીવરૈરપિ
કહલાર, પદ્મ, કુમુદ અને કમલ-ઇન્દીવર જેવા ફૂલો વચ્ચે,
તાસાં મધ્યે દદર્શાથ કન્યાં સંવરણો ઽધિકામ્
ત્યાં, તેમના વચ્ચે સંવરણે એક અનન્ય સુંદર કન્યા જોઈ.
જાતઃ સા ચ તમીક્ષ્યૈવ કામબાણાતુરાભવત્
તે કન્યાએ તેને જોઈને પ્રેમના બાણથી ઘાયલ થઈ ગઈ.
રાજા ચલાસનો ભૂમ્યાં નિપપાત તુરઙ્ગમાત્
રાજા અસ્થિર બેઠો હતો અને ઘોડા પરથી જમીન પર પડી ગયો.
સિષિચુર્વારિણાભ્યેત્ય લબ્ધસંજ્ઞો ઽભવત્ ક્ષણાત્
તેઓ નજીક આવી પાણી છાંટી, અને પળમાં જ રાજાને શાંતિ મળી.
તાભિરાશ્વાસિતા ચાપિ મધુરૈર્વચનામ્બુભિઃ
અને તેઓએ મીઠા શબ્દોથી તેને પાણી જેવી શાંતિ આપી.
ગતસ્તુ મેરુશિખરં કામચારી યથામરઃ
પછી તે ઈચ્છા પ્રમાણે દેવતા જેવો મેરુ શિખર પર ગયો.
તદાપ્રભૃતિ નાશ્નાતિ દિવા સ્વપિતિ નો નિશિ
ત્યાંથી તેણે દિવસે ખાધું નહીં અને રાત્રે ઊંઘ્યો પણ નહીં.
તપતીતાપિતં વીરં પાર્થિવં તપસાં નિધિઃ
તપસ્વી વસિષ્ઠે દુ:ખથી દઝળેલા રાજાને કષ્ટ આપ્યું.
વિવેશ દેવં તિગ્માંશુ દદર્શ સ્યન્દને સ્થિતમ્
તે તેજસ્વી દેવ પાસે ગયો અને તેને રથમાં ઊભેલો જોયો.
પ્રતિપ્રણમિતશ્ચાસૌ ભાસ્કરેણાવિશદ્ રથે
ભાસ્કરદેવે આદરપૂર્વક વંદન કર્યું અને પછી તે રથમાં પ્રવેશ્યો.