પુરા રક્ષાર્થમીશેન કાત્યાયન્યા દ્વિજોત્તમ
પહેલાં, રક્ષાની خاطر, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજ, ઈશ અને કાત્યાયની દ્વારા...
નમરં રક્તબીજં ચ તથાન્યાન્ સુરકણ્ટકાન્
નમર અને રક્તબીજ તથા બીજા દેવતાઓમાંના દુષ્ટો...
નમરં રક્તબીજં ચ તથાન્યાન્ કુરકણ્ટકાન્
નમર અને રક્તબીજ તથા કુરુઓમાંના બીજા દુષ્ટો...
એતદ્વિસ્તરતસ્તાત યથાવદ્ વક્તુમર્હસિઃ
હે પ્રિય, આ વાતને વિગતે અને યોગ્ય રીતે કહેવી જોઈએ.
સર્વદા વરદા દુર્ગા યેયં કાત્યાયની મુને
હે મુનિ, જે કાત્યાયની છે, એ હંમેશા વરદાન આપનારી દુર્ગા છે.
રમ્ભશ્ચૈવ કરમ્ભશ્ ચ દ્વાવાસ્તાં સુમાબલૌ
રંભા અને કરંભા—આ બંને બહુ બળવાન હતા.
બહૂન્ વર્ષગણાન્ દૈત્યૌ સ્થિતૌ પઞ્ચનદે જલે
એ બંને દૈત્યોએ ઘણાં વર્ષો સુધી પંચનદના પાણીમાં વાસ કર્યો હતો.
કરમ્ભશ્ચૈવ રમ્ભશ્ચ યક્ષં માલપટં પ્રતિ
કરંભા અને રંભા, યક્ષ માલપટ તરફ...
ચરણાભ્યાં સમાદાય નિજઘાન યથેચ્છયા
પગથી પકડીને, પોતાની ઇચ્છાથી તેને માર્યો.
વહ્નૌ સ્વશીર્ષં સંક્ષિદ્ય હોતુમૈચ્ચન્ મહાબલઃ
મહાબળીએ પોતાનું માથું અગ્નિમાં દબાવી, તેને હોમવા ઇચ્છ્યું.
છેત્તુકામો નિજં શીર્ષં વહ્નિના પ્રતિષેધિતઃ
પોતાનું માથું કપવાની ઇચ્છા હતી, પણ અગ્નિએ તેને અટકાવ્યો.
દુસ્તરા પરવધ્યાપિ સ્વવધ્યાપ્યતિદુસ્તરા
બીજાના હાથથી મૃત્યુ પામવાનો માર્ગ મુશ્કેલ છે, પણ પોતે જ પોતાનો અંત લાવવો તો એથી પણ અઘરો છે.
મા મ્રિયસ્વ મૃતસ્યેહ નષ્ટા ભવતિ વૈ કથા
મરશો નહીં; કારણ કે અહીં કોઈ મરી જાય પછી, એની વાતો પણ અહીંથી ખોવાઈ જાય છે.
ત્રૈલોક્યવિજયી પુત્રઃ સ્યાન્મે ત્વત્તેજસાધિકઃ
મારો દીકરો, તારી મહાન શક્તિથી, ત્રણેય લોકને જીતે એવી મારી આશા છે.
મહાબલો વાયુરિવ કામરૂપી કૃતાસ્ત્રવિત્
એ બહુ શક્તિશાળી થશે, પવન જેવો, મનગમતી રુપ ધારણ કરી શકનાર અને શસ્ત્રો ચલાવવામાં પારંગત.
યસ્યાં ચિત્તં સમાલમ્બિ કરિષ્યસિ તતઃ સુતઃ
પુત્ર, તું જે વાતમાં મન લગાવશે, એ તું નિશ્ચિત રીતે પૂર્ણ કરશે.
દ્રષ્ટું માલવટં યક્ષં યક્ષૈશ્ચ પરિવારિતમ્
માલવટ નામના યક્ષને, બીજા યક્ષો વચ્ચે ઘેરાયેલા, જોવા માટે,
ગજશ્ચ મહિષાશ્ચાશ્વા ગાવો ઽજાવિપરિપ્લુતાઃ
હાથી, મહિષ, ઘોડા, ગાય અને બકરી-ધોળકાંના ટોળાં ત્યાં હતાં.
મહિષ્યાં રૂપયુક્તાયાં ત્રિહાયણ્યાં તપોધન
સુંદરતા ધરાવતી રાણી ત્રિહાયણીમાં, હે તપસ્વી,
સ ચાપિ ગમનં ચક્રે ભવિતવ્યપ્રચોદિતઃ
અને પછી, જેવું લખાયું હતું તેમ, એ પોતાના માર્ગે નીકળી પડ્યો.
પાતાલં પ્રવિવેશાથ તતઃ સ્વભવનં ગતઃ
પછી એ પાતાળમાં પ્રવેશ્યો અને પોતાના મહેલમાં ગયો.
અકાર્યકારકેત્યેવં ભૃયો માલવટં ગતઃ
અયોગ્ય કામ કરનાર કહેવાઈ, એ માલવટ પાસે ગયો.
સમં જગામ તત્ પુણ્યં યક્ષમણ્ડલમુત્તમમ્
એ પવિત્ર અને ઉત્તમ યક્ષ પ્રદેશમાં એ સાથે ગયો.
અજીજનત્ સુતં શુભ્રં મહિષં કામરૂપિણમ્
એણે એક નિર્મળ દીકરો પેદા કર્યો, જે મનગમતું રૂપ ધારણ કરી શકતો મહિષ હતો.
સા ચાભ્યગાદ્ દિતિવરં રક્ષન્તી શીલમાત્મનઃ
અને એ સ્ત્રીએ પોતાનું સદાચાર જાળવી, મહાન દિતિ પાસે પહોંચી.
ખઙ્ગ નિષ્કૃષ્ય તરસા મહિષં સમુપાદ્રવત્
એણે તલવાર ઝડપી, ઝડપથી મહિષ પર તૂટી પડ્યો.
રક્ષિતા ગુહ્યકૈઃ સાધ્વી નિવાર્ય મહિષં તતઃ
સતી સ્ત્રીને ગુહ્યકોએ બચાવી, પછી મહિષને રોકી દીધો.
નિપપાત સરો દિવ્યં તતો દૈત્યૈઽભવન્મૃતઃ
એ દૈત્ય દિવ્ય સરોવરમાં પડી ગયો અને ત્યાં મરી ગયો.
યક્ષાનાશ્રિત્ય તસ્થૌ સ કાલયન્ શ્વાપદાન્ મુન્
એ યક્ષોની શરણમાં રહ્યો, હે મુનિ, અને જંગલી પ્રાણીઓને દૂર હાંકી કાઢ્યા.
ચિતામારોપિતઃ સા ચ શ્યામા તં ચારુહત્ પતિમ્
શ્યામવર્ણ સ્ત્રીને ચિત પર બેસાડવામાં આવી અને એ પતિ સાથે ચિત પર ચડી ગઈ.