కోఽపుత్రః పుత్రవానస్తు మన్మంత్రబలమాశ్రితః
ఎవరికైనా పిల్లలు లేకపోతే, నా మంత్రబలం మీద ఆధారపడి వారు పిల్లలతో ఉండేవారు—
తస్య వాక్యం సమాకర్ణ్య కౌతూహలసమన్వితః
అతని మాటలు విని, ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయాడు—
తేషాం స నాశయామాస వ్యాధిం దుర్జయమప్యతి హేమరత్నాంబరధనైర్ధాన్యగ్రామపురాదిభిః
వారికి దుర్భరమైన వ్యాధిని ఆయన బంగారం, రత్నాలు, మంచి వస్త్రాలు, ధాన్యం, గ్రామాలు, పట్టణాలు మొదలైన దానాలు ఇచ్చి పోగొట్టాడు.
ఏవం స న్యవసత్తత్ర వర్షాణి చ చతుర్ద్దశ
అలా ఆయన అక్కడ పద్నాలుగు సంవత్సరాలు నివసించాడు.
అహోఽతిదుష్కరో రాజా అహో లోకపరాయణః
అయ్యో! రాజుకు ఎంతటి కష్టమైన పని ఇది! ఆయన ప్రజల కోసం ఎంతగా కృషి చేస్తున్నాడు!
ఏవం స చింతయంస్తత్ర భిక్షు రూపీ శివో గణః
అలా ఆలోచిస్తూ ఉండగా, అక్కడ భిక్షువు రూపంలో శివుడు తన గణులతో కలసి ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
అత్రాంతరే తు నృపతేస్తస్య లోకవ్రతస్య తు
ఇంతలో, ప్రజల శ్రేయస్సు కోసం జీవించే ఆ రాజును గురించి,
రూపేణాప్రతిమా లోకే సా చాపుత్రా సుతార్థినీ 5.2.37.
ఈ లోకంలో అపూర్వమైన అందం కలిగిన ఒక స్త్రీ, తనకు సంతానం లేక కుమారుని కోరికతో ఉండేది.
సర్వకామప్రదం జ్ఞాత్వా నాగ రాణాం సకౌతుకమ్
అతడు అన్ని కోరికలు తీర్చగలడని తెలుసుకుని, నాగకన్యలు ఆశ్చర్యంతో ఆయనను చూడటానికి వచ్చారు.
భిక్షోరాయతనే గుప్తమంతఃపురమతంద్రితా ఉవాచ చింతాపరమం భిక్షుం భిక్షాసమన్వితమ్
భిక్షువు నివాసంలో, రాణి జాగ్రత్తగా, ఏ ఇతర ఆలోచన లేకుండా, ధ్యానంలో ఉన్న భిక్షువుతో మాట్లాడింది.
ప్రణమ్య ప్రాంజలిర్భూత్వా కార్యార్థం విగతవ్యథా వంధ్యా పుత్రార్థినీ దేవీ గుప్తం త్వాం ద్రష్టుమిచ్ఛతి
ఆమె చేతులు జోడించి నమస్కరించి, భయాన్ని విడిచిపెట్టి, తన కోరిక కోసం, సంతానం కోసం తపిస్తున్న వంద్య రాణి, నిన్ను రహస్యంగా కలవాలని కోరుకుంటోంది.
భవాన్కృపాకరః ప్రాయః ప్రజానామీహితప్రదః
మీరు దయామయులు, ప్రజలకు కావలసినది ఇవ్వేవారు.
అవిజ్ఞాతో నరపతేర్గృహమేహీతి భాషసే
మీరు రాజుగారి ఇంట్లో ఎవరికీ తెలియకుండా ప్రవేశిస్తానని అంటున్నారు.
ఏవం మత్వా వ్రజ క్షిప్రం స్వమేవాంతఃపురం శుభే
అందుకే, ఇది గుర్తుపెట్టుకుని, వెంటనే నీ అంతఃపురానికి వెళ్లిపో, శుభలక్షణాలవల్లభే.
సా తు తస్య వచః శ్రుత్వా భిక్షోః క్షుభితమానసా
భిక్షువు మాటలు విన్న వెంటనే ఆమె మనసు కలవరపడింది.
సఖీవచస్తు సా శ్రుత్వా దేవీ దీనా ఉవాచ తామ్ భిక్షోరానయనే క్షిప్రం యావన్నాసౌ వ్రజేత్క్వచిత్
స్నేహితురాలి మాటలు విని, బాధతో ఉన్న రాణి ఆమెతో ఇలా చెప్పింది: 'ఆ భిక్షువును త్వరగా తీసుకురా, అతను ఇంకెక్కడికైనా వెళ్లిపోకముందే.'
ఉవాచ సా తాం యుక్త్యైవ సునందా యుక్తభాషిణీ
అప్పుడా సందర్భానుసారంగా మాట్లాడే సునందా, ఆమెకు సముచితంగా సమాధానం చెప్పింది.
తస్మాదస్వస్థచిత్తత్వం రాజ్ఞః స్వం సంప్రదర్శయ 5.2.37.
కాబట్టి, నీ మనసులోని కలవరాన్ని రాజుకు చెప్పు.
ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు దేవ్యా దర్శనలాలసః తామపృచ్ఛత్తతో రాజా స్నేహార్ద్రీకృతమానసః
అదే సమయంలో, రాణి తన మనసులో రాజును చూడాలని కోరుకుంటుండగా, రాజు ప్రేమతో మనసు నిండిపోయి ఆమెను అడిగాడు.
రాజోవాచ కిమిదం దేవి తే రూపం విమనస్కేవ భాషసే
రాజు అడిగాడు: 'దేవీ! నీ ముఖంలో ఏమైంది? నీ మాటల్లో ఎందుకు మనసు కలవరంగా ఉంది?'
నృపస్య వచనం శ్రుత్వా రాజ్ఞీ వచనమబ్రవీత్
రాజు మాటలు విని రాణి ఇలా చెప్పింది.
క్రీడనం పీడనాయైవ తేషాం యే పుత్రవర్జితాః అపుత్రే చ గతిర్నాస్తి సుతాపుత్రవివర్జితే
కొడుకు లేని వారికి ఆట కూడా బాధే. పిల్లలు లేని వారికి, మనవడు కూడా లేకపోతే, ఎక్కడా ఆశ్రయం ఉండదు.
సుఖినస్తే జనా లోకే యే బాలం పాంసుభూషితమ్
ఈ లోకంలో మట్టితో ఆడుకుంటున్న బిడ్డ ఉన్నవాళ్లు నిజంగా సంతోషంగా ఉంటారు.
అనేన కారణేనాస్మి నిర్వేదం పరమం గతా
ఈ కారణంతో నేను చాలా నిరాశకు లోనయ్యాను.
ఇహ భిక్షుః సమాయాతో దేవరూపీ సనాతనః
ఇక్కడ ఒక భిక్షువు, దేవతల వంటి రూపంతో, వచ్చాడు.
సస్త్రీబాలో జనశ్చాత్ర శరణం యస్య గచ్ఛతి భవిష్యామోఽత్ర సందేహో న మే మనసి వర్త్తతే
ఇక్కడ మహిళలు, పిల్లలు, ప్రజలు అతని దగ్గర ఆశ్రయం పొందుతున్నారు. మనమూ అలాగే చేస్తామన్న సందేహం నాకు లేదు.
తస్యాః స వచనం శ్రుత్వా జీర్ణోద్యానం జగామ హ
ఆమె మాటలు విని, అతడు పాత తోటకు వెళ్లాడు.
దృష్టమాత్రో నృపతినా భిక్షుర్లిగత్వమాగతః పూజయామాస విధివత్తల్లింగం భిక్షు రూపకమ్ ।। 5.2.37.
రాజు భిక్షువును చూసిన వెంటనే భిక్షువు రూపం ధరించాడు. ఆ భిక్షు రూప లింగాన్ని విధిగా పూజించాడు.
అపుత్రోఽస్మీత్యువాచేదం ధన్యేయం మహిషీ మమ
నాకు కొడుకు లేదు; నా రాణి ధన్యురాలు అని అన్నాడు.
ఇత్యుక్తో రాజసింహేన భిక్షుర్లింగా కృతిస్తదా
రాజసింహుడు ఇలా అడిగినప్పుడు, ఆ భిక్షువు లింగరూపంలో కార్యాన్ని ప్రారంభించాడు.