ఆద్యః ప్రజా సృష్టికరస్త్వమేవ కాలః ప్రజాః సంహరసి త్వమేవ
ప్రజలను సృష్టించేవాడవు నీవే, సమస్త జంతువులను కాలంగా నీవే నశింపజేస్తావు.
చంద్రశ్చ సూర్యః పవన స్త్వమేవ ధాతా విధాతా పరమః పురాణః డిండిర్మహాకాల వృషస్త్వమేవ వినాయకో గుహ్యవరస్త్వమేవ
నీవే చంద్రుడు, నీవే సూర్యుడు, నీవే గాలి, నీవే పోషకుడు, నీవే సృష్టికర్త, నీవే పరమ పురాతనుడు, నీవే మహాకాలుడు, నీవే వృషభం, నీవే విఘ్నాలను తొలగించేవాడు, నీవే రహస్య వరాలను ప్రసాదించేవాడు.
ఇతీరితాం స్తుతిం శ్రుత్వా లింగేనోక్తః శతక్రతుః హనిష్యసి న సందేహో వృత్రం రిపువిదారణ
ఈ విధంగా ఆ స్తోత్రాన్ని విని, లింగం శతక్రతువుని ఇలా ఉద్దేశించి చెప్పింది: 'నీవు వృత్రాసురుడిని సంహరిస్తావు, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.'
తస్య లింగస్య మాహాత్మ్యాదపాం ఫేనేన పార్వతి
ఆ లింగ మహిమవల్ల, పార్వతీ, నీటిలోని నురుగుతో—
నిహత్య దానవాన్పశ్చాల్లీలయా రణకర్కశః 5.2.35.
ఆ దానవులను యుద్ధంలో సులభంగా సంహరించినవాడు—
త్రైలోక్యాధ్యక్షతాం ప్రాప్తా భవంతో మత్పరాక్రమాత్
నా శక్తివల్ల మీరు ముగ్గురు లోకాల పాలకులుగా అయ్యారు.
అస్య దేవస్య మాహాత్మ్యాద్ధతో వృత్రో మహాసురః
ఈ దేవుని మహిమ వలన వృత్ర అనే మహాసురుడు సంహరించబడ్డాడు.
ఇన్ద్రేణారాధితో యస్మాద్దేవదేవో మహేశ్వరః
ఇంద్రుడు మహేశ్వరుడైన దేవదేవుని పూజించినందువల్ల—
దర్శనాదస్య లింగస్య పురీమింద్రస్య శోభనామ్
ఈ లింగాన్ని దర్శించటం వలన, ఇంద్రుని నగరం అద్భుతంగా మారింది.
యః పశ్యతి నరో నిత్యం శ్రీఇన్ద్రేశ్వరసంజ్ఞకమ్
ఎవరైనా ప్రతి రోజు శ్రీ ఇంద్రేశ్వర అనే లింగాన్ని దర్శిస్తే—
ఇంద్రేణారాధితం లింగం భక్త్యా యః పూజయిష్యతి
ఇంద్రుడు భక్తితో పూజించిన ఆ లింగాన్ని ఎవరైనా భక్తితో పూజిస్తే—
యేన చేంద్రేశ్వరో దేవో భక్త్యా సమ్యక్ప్రపూజితః మునయో లోకపాలాశ్చ పూజితాః స్యుర్న సంశయః
ఎవరు భక్తితో శ్రీ ఇంద్రేశ్వరుడిని సక్రమంగా పూజిస్తారో, వారివల్ల మునులు, లోకపాలకులు కూడా పూజింపబడతారు—ఇందులో సందేహం లేదు.
ఇత్యుక్తః స సురైః శక్రో వైకుణ్ఠాద్యైః సమంతతః
దేవతలు, వైకుంఠవాసులతో కలిసి శక్రునికి ఇలా చెప్పారు.
ఇంద్రేశ్వరస్య దేవస్య ప్రభావః కథితస్త్వయమ్
ఇలా శ్రీ ఇంద్రేశ్వరుని మహిమను వివరించాము.
యస్య దర్శనమాత్రేణ పుత్రవాఞ్జాయతే నరః
ఎవరైనా ఆయనను ఒక్కసారి దర్శిస్తే, వారికి కుమారుడు కలుగుతాడు.
బ్రహ్మవంశసముత్పన్నో మృకణ్డోనామ తాపసః
బ్రహ్మ వంశంలో మృకండుడు అనే తపస్వి జన్మించాడు.
పుత్రార్థం చిన్తయామామ కథం పుత్రో భవేదితి
కుమారుని కోరికతో, అతడు 'ఎలా కుమారుడు కలుగుతాడా?' అని ఆలోచించాడు.
తస్మాత్తపః కరిష్యామి యేన మే తనయో భవేత్
అందుకే, నాకు కుమారుడు కలిగేందుకు తపస్సు చేస్తాను.
చకార వసతిం చాపి తపసే భావితాత్మవాన్
ఆ మహాత్ముడు తపస్సు కోసం అక్కడే నివాసం ఏర్పర్చుకున్నాడు.
శాకమూలఫలాహారః పర్ణాశ్యేకద్విపర్ణభుక్
ఆయన కూరగాయలు, మూలికలు, పండ్లు మాత్రమే తినేవాడు; కొన్ని సార్లు ఒక్క ఆకును, మరికొన్ని సార్లు రెండు ఆకులను మాత్రమే భోజనం చేసేవాడు.
చకార స మునిస్తత్ర వర్షాణి ద్వాదశైవ తు
ఆ ఋషి అక్కడ పన్నెండు సంవత్సరాలు తపస్సు చేశాడు.
తతో జ్ఞాత్వా మతిం తస్య విజ్ఞప్తోఽహం తదా త్వయా
అప్పుడు అతని సంకల్పాన్ని తెలుసుకుని, ఆ సమయంలో నువ్వు నన్ను ఆశ్రయించావు.
తేజసా దీపయఞ్ఛైలం శోషయన్సలిలాశయాన్
ఆయన తేజస్సుతో ఆ కొండను ప్రకాశింపజేశాడు; నీటి నిల్వలను ఎండబెట్టేశాడు.
సముద్రాః క్షుభితాః సర్వే చన్ద్రాదిత్యౌ తథైవ చ అకాలప్రలయో దేవ భవిష్యతి న సంశయః ।।5.2.36.
అన్ని సముద్రాలు కలకలమయ్యాయి, చంద్రుడు, సూర్యుడు కూడా అలాగే; దేవా! అనూహ్యమైన ప్రళయం సంభవించబోతుంది, ఇందులో సందేహం లేదు.
మునయే తన్మృకణ్డాయ పుత్రో వై దీయతామితి
ఆ మృకండ మహర్షికి కుమారుడు కలగాలని అనుమతించాలి.
అక్షయం సువిశాలాక్షి సహస్రాక్షమివాపరమ్
ఓ విశాలనేత్రా! అతడు అక్షయుడై, ఇంకొక సహస్రాక్షుడిలా ఉండాలి.
నీలోత్పలదలశ్యామం నీలోత్పలదలేక్షణమ్ పుత్రమిచ్ఛతి దేవేశి మృకణ్డోఽయం మహామునిః
దేవతల రాణీ! ఈ మహాముని మృకండుడు నీలొత్పల దళపు వర్ణంతో, నీలొత్పల దళాల్లాంటి కళ్లతో కూడిన కుమారుని కోరుతున్నాడు.
త్వయాప్యుక్తం పునర్దేవి కారుణ్యాద్భక్తివత్సలే
భక్తులను ప్రేమించే దేవీ! నీవు కూడా కరుణతో మళ్లీ మాటలాడింది.
ఫలస్య దాతా తపసాం కథం త్వం గీయసే బుధైః
తపస్సుకు ఫలితాన్ని ఇచ్చేవాడివిగా మేధావులు నిన్ను ఎలా పొగడతారు?
కరోషి సర్వదైత్యానాం సర్వదేవాకులాకులమ్
నువ్వు అన్ని దానవులకు, అన్ని దేవతా వర్గాలకు కలకలం కలిగిస్తావు.