వ్యాస ఉవాచ ధన్యోఽస్మ్యనుగృహీతోఽస్మి కృతకృత్యోఽస్మ్యహం మునే సర్వం చ నిష్ఫలం తస్య అయోధ్యాం నాగతో యది
వ్యాసుడు చెప్పాడు: మునీశ్వరా! నేను ధన్యుడను, అనుగ్రహితుడను, నా జన్మ సాఫల్యమైంది. అయోధ్యకు వెళ్లని వాడికి ఏదీ ఫలించదు.
యస్మిన్మయి ప్రసన్నేన త్వయోక్తో ధర్మనిర్ణయః త్వమపి వ్రజ విప్రేంద్ర స్వమాశ్రమపదం నిజమ్
నీవు దయతో నాకు ధర్మ నిర్ణయాన్ని వివరించావు. బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠుడా! నీవు కూడా నీ ఆశ్రమానికి వెళ్ళు.
జగామ తపసాం రాశిరగస్త్యః కుంభసంభవః
తపస్సు సంపదలతో ప్రసిద్ధుడైన, కుంభంలో జన్మించిన అగస్త్యుడు అక్కడి నుండి వెళ్లిపోయాడు.
స్వమాశ్రమపదం ధీరో విస్మయోత్ఫుల్లలోచనః
ఆ ధీరుడైన మహర్షి, ఆశ్చర్యంతో కళ్లు వెడల్పుగా మారి, తన ఆశ్రమానికి తిరిగి వచ్చాడు.
అయోధ్యామాగతో విప్రః సర్వకామార్థసిద్ధయే
అన్ని కోరికలు నెరవేర్చుకోవడానికి ఆ బ్రాహ్మణుడు అయోధ్యకు వచ్చాడు.
దృష్ట్వా మహాశ్చర్యకరం కారణం తీర్థముత్తమమ్ 2.8.10.
అద్భుతాలకు కారణమైన, అత్యుత్తమమైన తీర్థాన్ని చూసిన తరువాత,
తతో జగామ విప్రేంద్రః స్వమాశ్రమపదం మునిః
తర్వాత, బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడైన ఆ ముని తన ఆశ్రమానికి వెళ్లాడు.
మయా శ్రుత్వా చ మాహాత్మ్యం యాత్రాం కృత్వా విధానతః
దాని మహిమను నన్ను విని, నియమంగా యాత్ర చేసి,
ఇదం మాహాత్మ్యమతులం యః పఠేత్ప్రయతో నరః
ఈ అపూర్వమైన మహిమను ఎవరు భక్తితో చదువుతారో,
తస్మాదేతత్ప్రయత్నేన శ్రోతవ్యం చ జనైః సదా
అందువల్ల, ఈ కథను మనుషులు ఎప్పుడూ శ్రద్ధతో వినాలి.
దాతవ్యం చ సువర్ణాది యథాశక్త్యా ద్విజన్మనే
తమ శక్తికి తగినట్లు, బంగారం మొదలైన దానాలను ద్విజులకు దానం చేయాలి.
అతివిపులవిధానైర్వర్ణితం ధర్మ్యమాద్యం కలయతి పరభక్త్యా క్షేత్రమాహాత్మ్యమేతత్
అత్యంత విశదంగా వివరించబడిన ఈ ప్రథమ ధార్మిక క్షేత్రమహిమను పరభక్తితో గ్రహించవచ్చు.
యః పాఠకస్యాపి కదాచిదేవ దదాతి విత్తం చ యథాత్మశక్త్యా
ఎవరైనా, ఎప్పుడైనా, చదువుతున్నవారికి తమ శక్తికి తగినట్లు ధనం ఇస్తే,
దధానో దుస్తారం శిరసి ఫణిరాజం శశికలాం ప్రదీపః సర్వేషామరుణగిరియోగీవిజయతే
అరుణగిరి యోగికి విజయము కలుగనీ, అతడు తలపై దాటి పోవడం కష్టమైన పాముల రాజును ధరించి, అందరికీ చంద్రకళను దీపంగా ఉంచాడు.
అరుణాచలమాహాత్మ్యం త్వత్తః శుశ్రూషవో వయమ్
మీ నుండి అరుణాచల మహిమను వినాలని మేము కోరుతున్నాము.
తన్మాహాత్మ్యం వదేత్యుక్తః సూతః ప్రోవాచ తాన్మునీన్ శ్రీసూత ఉవాచ ఏతదర్థం చతుర్వక్త్రం పప్రచ్ఛ సనకః పురా
ఆ మహిమను చెప్పమని అడిగినప్పుడు, సూతుడు ఆ మునులకు ఇలా చెప్పాడు: 'ఈ విషయాన్ని పుర్వం సనకుడు నాలుగు ముఖాల బ్రహ్మను అడిగాడు.'
శృణుతావహితా యూయం తద్వో వక్ష్యామి సాంప్రతమ్
మీ అందరూ శ్రద్ధగా వినండి; ఇప్పుడు నేను మీకు చెబుతాను.
సత్యలోకే స్థితం పూర్వం బ్రహ్మాణం కమలాసనమ్
పూర్వం సత్యలోకంలో కమలాసనుడైన బ్రహ్మ ఉండేవాడు.
ఆసీదశేషవిజ్ఞానం ప్రసాదాద్భవతో మమ
మీ కృప వల్ల నాకు సమస్త జ్ఞానం కలిగింది.
భవద్భక్తివిభూత్యా మే శోధితే చిత్తదర్పణే
మీ భక్తి మహిమతో నా మనస్సు అద్దం పవిత్రమైంది.
సారార్థం వేదవేదానాం శివజ్ఞానమనాకులమ్
వేదాలు, వేదాంగాల సారాంశం కలిగినది, కలతలేని శివుని జ్ఞానం.
లింగాని భువి శైవాని దివ్యాని చ కృపానిధే
భూమిపై ఉన్న శైవ లింగాలు, పరమదివ్యమైనవి కూడా, ఓ కరుణాసాగరా,
యాల్లిఙ్మమమలం దివ్యమరిచ్ఛేదనవైభవమ్
నా లింగం పవిత్రమైనది, దివ్యమైనది, ఎప్పటికీ మాయమవని తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తుంది.
నామస్మరణమాత్రేణ యత్పాతకవినాశనమ్
దాని పేరును జపించగానే, అన్ని పాపాలు నశిస్తాయి.
అనాదిజగదాధారం యత్తేజః శైవమవ్యయమ్
నీ శైవ తేజస్సు, ఆదికాలం నుండి జగత్తుకు ఆధారం, అది నశించదు.
ఇతి భక్తిమతస్తస్య కౌతూహలసమన్వితమ్
అలా భక్తితో, ఆసక్తితో నిండినవాడై,
దధ్యౌ చ సుచిరం శంభుం పంకజాసనసంస్థితః
పద్మాసనంపై కూర్చుని, శంభువును చాలా కాలం ధ్యానం చేశాడు.
దృష్ట్వా యదా పురా దృష్టం తేజఃస్తంభమయం శివమ్
అప్పుడొకసారి, మునుపు చూసినట్లే, శివుడు తేజస్సుతో నిండిన స్తంభంలా ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
పునరాజ్ఞాం శివాల్లబ్ధామనుపాలయితుం ప్రభుః
మళ్ళీ శివుని ఆజ్ఞను పొందినవాడు, దానిని పాటించేందుకు సిద్ధమయ్యాడు.
శివదర్శనసంజాతపులకాంకితవిగ్రహః
శివుని దర్శనంతో అతని శరీరం ఆనందకంపనతో నిండిపోయింది.