మహాకాలవనం రమ్యం స్వర్గాత్సుఖకరం పరమ్ 5.2.32.
మహాకాల అరణ్యం ఎంతో అందంగా, స్వర్గానికి మించిన ఆనందాన్ని ఇస్తుంది.
అనౌపమ్యగుణం విద్ధి పత్తనం పర్వతాత్మజే గీతవాదిత్రచాతుర్యైః స్పర్ద్ధతే యః సురాలయమ్
పర్వత కుమార్తె, పట్టనం అపూర్వమైన గుణాలతో నిండి ఉంది; పాటలు, వాద్యాలలో నైపుణ్యంలో అది దేవతల లోకానికే పోటీగా ఉంటుంది.
ఏతస్మిన్నంతరే దేవి దేవర్షిర్నారదో మునిః
అప్పట్లో, దేవి, ఆ సమయంలో దేవర్షి నారదుడు అక్కడికి వచ్చాడు.
వినోదార్థం మయా పృష్టస్త్వత్ప్రియార్థం కుతూహలాత్
వినోదం కోసం, నీ కోరికకోసం, ఆసక్తితో నేను అతనిని ప్రశ్నించాను.
కస్మిన్నాశ్రమసంస్థానే తపసః సంచయః కృతః
ఏ ఆశ్రమంలో తపస్సు కూడబెట్టబడింది?
కౌతుకం దృష్టపూర్వం తు వద మే మునిసత్తమ కథయామాస వృత్తాంతం పత్తనస్య ప్రయత్నతః
మహర్షీ, నీవు ఇంతకుముందు చూసిన ఆశ్చర్యాన్ని నాకు చెప్పు. అతను పట్టణం గురించి జరిగిన సంగతిని జాగ్రత్తగా వివరించాడు.
బహూని సంపరిక్రమ్య తీర్థాన్యాయతనాని చ
అతడు అనేక తీర్థాలు, పుణ్యస్థలాలు సందర్శించాడు.
అటనార్థం మహాదేవ జంబూద్వీపే మనోరమే
మహాదేవా, ఆ మణిపర్వతంలో సుందరమైన జంబూద్వీపంలో విహరించేందుకు బయలుదేరాడు.
స్వేచ్ఛాకల్పితవిన్యాసః ప్రాసాదశతకల్పితః
తన ఇష్టానుసారం ఏర్పాటుచేసిన వందలాది భవనాలతో అలంకరించబడిన పట్టణం అక్కడ ఉంది.
సర్వర్తుకుసుమామోదసుఖస్పర్శానిలావృతః
అన్ని ఋతువుల పువ్వుల సువాసనలతో, మృదువైన గాలులతో ఆ పట్టణం చుట్టూ ఉంది.
వజ్రేంద్రనీలవైడూర్యచన్ద్రకాంతాదిదీ పితః 5.2.32.
వజ్రాలు, నీలమణులు, వైడూర్యాలు, చంద్రకాంతమణులతో మెరిసిపోతున్నది.
శక్రాగ్నియమరక్షోబ్ధివాయుసోమేశసేవితః
ఇంద్రుడు, అగ్ని, యముడు, వరుణుడు, వాయువు, సోముడు, ఈశానుడు ఆ పట్టణాన్ని సేవిస్తున్నారు.
సదా ప్రముదితా దేవాస్తేఽపి కాంక్షంతి పత్తనన్న్
ఎప్పుడూ ఆనందంగా ఉండే దేవతలు కూడా ఆ పట్టణాన్ని కోరుకుంటారు.
విద్యోతితదిశో దాంతాః సూర్య వైశ్వానరప్రభాః
అక్కడ దిక్కులు, నియమితుల తేజస్సుతో, సూర్యుడు, అగ్ని వంటి ప్రకాశంతో వెలిగిపోతున్నాయి.
విప్రా మాహేశ్వరాః పుణ్యాః క్షత్రియా హరతత్పరాః
అక్కడ శివభక్తి కలిగిన పుణ్య బ్రాహ్మణులు, విష్ణుభక్తి గల క్షత్రియులు నివసిస్తున్నారు.
స శుభ్రరూపః స చ లోహితాకృతిః స చాపి పీతః ససితేతరః క్వచిత్
అతను తెల్లటి రూపంతోనూ, ఎరుపు వర్ణంతోనూ, పసుపు రంగుతోనూ, మరొకసారి వేరే రంగుతోనూ కనిపిస్తాడు.
క్వచిద్రవిసహస్రాక్షః క్వచిదేకరవిప్రభః
కొన్ని సార్లు వెయ్యి సూర్యుల వలె ప్రకాశిస్తాడు, మరికొన్ని సార్లు ఒకే సూర్యుని తేజస్సుతో కనిపిస్తాడు.
జన్మ మృత్యుజరారోగైర్దుఃఖాని వివిధాని చ
పుట్టుక, మరణం, వృద్ధాప్యం, వ్యాధులు మరియు ఇతర రకాల బాధలు అక్కడ ఉంటాయి.
ఏష తే కథితో దేవి ప్రభావః పాపనాశనః
దేవి, పాపాలను నశింపజేసే అతని మహిమను నీకు వివరించాను.
ఇతి శ్రీస్కాందే మహాపురాణ ఏకాశీతిసాహస్ర్యాం సంహితాయాం పంచమ ఆవంత్యఖండే చతురశీతిలింగమాహాత్మ్యే పత్తనేశ్వర మాహాత్మ్యవర్ణనంనామ ద్వాత్రింశోఽధ్యాయః
ఇలా అవంత్యఖండంలోని ఎనభై నాలుగు లింగ మహిమలో, పట్టణేశ్వర మహిమను వివరించే ముప్పై రెండవ అధ్యాయం ముగిసింది.
విద్ధి పాపహరం పుణ్యం సర్వసంపత్కరం సదా
ఇది పాపాలను తొలగించేది, పుణ్యాన్ని కలిగించేది, ఎల్లప్పుడూ సంపదను ప్రసాదించేదిగా తెలుసుకో.
పురా రాథంతరే కల్పే బభూవ పృథివీపతిః
పూర్వం రాథంతర కల్పంలో ఒక భూమిపతి ఉన్నాడు.
ధర్మాత్మా మహాత్మా చ పరాక్రమధనో నృపః
ఆ రాజు ధర్మబద్ధుడూ, మహాత్ముడూ, గొప్ప పరాక్రమంతో కూడినవాడూ ఉండేవాడు.
సమః శత్రౌ చ పుత్రే చ మిత్రే చ పరధర్మ్మవిత్
వాడు శత్రువు, కుమారుడు, స్నేహితుడు అన్న తేడా లేకుండా అందరిపట్ల సమానంగా ఉండేవాడు; ఇతరుల కర్తవ్యాలను కూడా బాగా తెలుసు.
అతీవ వల్లభా సా చ ప్రాణేభ్యోఽపి గరీయసీ
ఆమె అతనికి ప్రాణాలకన్నా ఎక్కువ ప్రియంగా ఉండేది.
జాతమాత్రో నిజోత్సంగే స్థిరముల్లాప్య వై పునః
ఆ బిడ్డ పుట్టిన వెంటనే ఆమె తన ఒడిలో బలంగా హత్తుకుంది.
స జాతిస్మరణో జాతో మాతురుత్సంగమాస్థితః
అతడు గతజన్మ జ్ఞాపకంతో పుట్టి, తల్లి ఒడిలోనే ఉండిపోయాడు.
భీతాస్మి కిమిదం వత్స హాసో యద్వదనే తవ
నాకు భయం వేసింది, నా బిడ్డా, నీ ముఖంలో ఈ నవ్వు ఎందుకు?
ఇత్యుక్తో మాతరం ప్రాహ సర్వోఽపి స్వార్థమీహతే అంతర్ధానగతా చేయం ద్వితీయా జాతహారిణీ
అలా అడిగినప్పుడు, అతడు తల్లితో ఇలా అన్నాడు: 'ప్రతి ఒక్కరూ తమ ప్రయోజనమే చూస్తారు; ఈమె కనిపించకుండా పోయి, రెండవదిగా పుట్టినవాడిని దొంగిలించింది.'
పుత్రప్రీత్యా చ మాతస్త్వమతః స్వార్థం సమీహసే 5.2.33.
తల్లి, నువ్వు కూడా కుమారునిపై ప్రేమతో ఇప్పుడు నీ ప్రయోజనమే కోరుకుంటున్నావు.