ప్రాతరుత్థాయ మతిమాన్బ్రహ్మకుణ్డజలే ప్లుతః
ప్రభాతంలో లేచి, బ్రహ్మ కుండంలో స్నానం చేయాలి.
మంత్రేశ్వరం తతో దృష్ట్వా మహావిద్యాం విలోకయేత్
తర్వాత మంత్రేశ్వరుని దర్శించి, మహావిద్యను చూడాలి.
స్వర్గద్వారే నరః స్నాత్వా సచైలో విజితేంద్రియః సచైలస్నానతో యాంతి తస్మాత్సచైలమాచరేత్
స్వర్గద్వారంలో వస్త్రధారణతో, ఇంద్రియాలను నియంత్రించి స్నానం చేయాలి. వస్త్రాలతో స్నానం చేసినవారు ఉత్తమ స్థితిని పొందుతారు కనుక, ఎప్పుడూ వస్త్రాలతోనే స్నానం చేయాలి.
ఏషా వై గదితా యాత్రా సర్వపాపహరా శుభా
ఈ యాత్రను వివరించాను. ఇది శుభదాయకం, అన్ని పాపాలను తొలగిస్తుంది.
య ఏవం కురుతే యాత్రాం నిత్యం శుభఫలప్రదామ్
ఈ యాత్రను ఎవరైనా నిత్యం ఆచరిస్తే, వారికి శుభఫలాలు లభిస్తాయి.
తస్మాత్త్వమపి విప్రేంద్రః అయోధ్యాం వ్రజ మా చిరమ్ 2.8.10.
కాబట్టి, బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠుడా! నీవు కూడా ఆలస్యం చేయకుండా అయోధ్యకు వెళ్ళు.
అయోధ్యా పరమం స్థానమయోధ్యా పరమం మహత్
అయోధ్య పరమ స్థలం; అయోధ్య అత్యంత గొప్పది.
అయోధ్యా పరమం స్థానం విష్ణుచక్రే ప్రతిష్ఠితమ్
అయోధ్య పరమ స్థానం, విష్ణు చక్రంలో స్థాపించబడింది.
ఇత్యేతత్కథితం విప్ర మయా పృష్టం హి యత్త్వయా
బ్రాహ్మణుడా! నీవు అడిగినదాన్ని నేను నీకు వివరంగా చెప్పాను.
ఉవాచ మధురం వాక్యం వ్యాసః స తపసాం నిధిః
తపస్సులో నిధిగా ఉన్న వ్యాసుడు మధురంగా ఇలా పలికాడు.
వ్యాస ఉవాచ ధన్యోఽస్మ్యనుగృహీతోఽస్మి కృతకృత్యోఽస్మ్యహం మునే సర్వం చ నిష్ఫలం తస్య అయోధ్యాం నాగతో యది
వ్యాసుడు చెప్పాడు: మునీశ్వరా! నేను ధన్యుడను, అనుగ్రహితుడను, నా జన్మ సాఫల్యమైంది. అయోధ్యకు వెళ్లని వాడికి ఏదీ ఫలించదు.
యస్మిన్మయి ప్రసన్నేన త్వయోక్తో ధర్మనిర్ణయః త్వమపి వ్రజ విప్రేంద్ర స్వమాశ్రమపదం నిజమ్
నీవు దయతో నాకు ధర్మ నిర్ణయాన్ని వివరించావు. బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠుడా! నీవు కూడా నీ ఆశ్రమానికి వెళ్ళు.
జగామ తపసాం రాశిరగస్త్యః కుంభసంభవః
తపస్సు సంపదలతో ప్రసిద్ధుడైన, కుంభంలో జన్మించిన అగస్త్యుడు అక్కడి నుండి వెళ్లిపోయాడు.
స్వమాశ్రమపదం ధీరో విస్మయోత్ఫుల్లలోచనః
ఆ ధీరుడైన మహర్షి, ఆశ్చర్యంతో కళ్లు వెడల్పుగా మారి, తన ఆశ్రమానికి తిరిగి వచ్చాడు.
అయోధ్యామాగతో విప్రః సర్వకామార్థసిద్ధయే
అన్ని కోరికలు నెరవేర్చుకోవడానికి ఆ బ్రాహ్మణుడు అయోధ్యకు వచ్చాడు.
దృష్ట్వా మహాశ్చర్యకరం కారణం తీర్థముత్తమమ్ 2.8.10.
అద్భుతాలకు కారణమైన, అత్యుత్తమమైన తీర్థాన్ని చూసిన తరువాత,
తతో జగామ విప్రేంద్రః స్వమాశ్రమపదం మునిః
తర్వాత, బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడైన ఆ ముని తన ఆశ్రమానికి వెళ్లాడు.
మయా శ్రుత్వా చ మాహాత్మ్యం యాత్రాం కృత్వా విధానతః
దాని మహిమను నన్ను విని, నియమంగా యాత్ర చేసి,
ఇదం మాహాత్మ్యమతులం యః పఠేత్ప్రయతో నరః
ఈ అపూర్వమైన మహిమను ఎవరు భక్తితో చదువుతారో,
తస్మాదేతత్ప్రయత్నేన శ్రోతవ్యం చ జనైః సదా
అందువల్ల, ఈ కథను మనుషులు ఎప్పుడూ శ్రద్ధతో వినాలి.
దాతవ్యం చ సువర్ణాది యథాశక్త్యా ద్విజన్మనే
తమ శక్తికి తగినట్లు, బంగారం మొదలైన దానాలను ద్విజులకు దానం చేయాలి.
అతివిపులవిధానైర్వర్ణితం ధర్మ్యమాద్యం కలయతి పరభక్త్యా క్షేత్రమాహాత్మ్యమేతత్
అత్యంత విశదంగా వివరించబడిన ఈ ప్రథమ ధార్మిక క్షేత్రమహిమను పరభక్తితో గ్రహించవచ్చు.
యః పాఠకస్యాపి కదాచిదేవ దదాతి విత్తం చ యథాత్మశక్త్యా
ఎవరైనా, ఎప్పుడైనా, చదువుతున్నవారికి తమ శక్తికి తగినట్లు ధనం ఇస్తే,
దధానో దుస్తారం శిరసి ఫణిరాజం శశికలాం ప్రదీపః సర్వేషామరుణగిరియోగీవిజయతే
అరుణగిరి యోగికి విజయము కలుగనీ, అతడు తలపై దాటి పోవడం కష్టమైన పాముల రాజును ధరించి, అందరికీ చంద్రకళను దీపంగా ఉంచాడు.
అరుణాచలమాహాత్మ్యం త్వత్తః శుశ్రూషవో వయమ్
మీ నుండి అరుణాచల మహిమను వినాలని మేము కోరుతున్నాము.
తన్మాహాత్మ్యం వదేత్యుక్తః సూతః ప్రోవాచ తాన్మునీన్ శ్రీసూత ఉవాచ ఏతదర్థం చతుర్వక్త్రం పప్రచ్ఛ సనకః పురా
ఆ మహిమను చెప్పమని అడిగినప్పుడు, సూతుడు ఆ మునులకు ఇలా చెప్పాడు: 'ఈ విషయాన్ని పుర్వం సనకుడు నాలుగు ముఖాల బ్రహ్మను అడిగాడు.'
శృణుతావహితా యూయం తద్వో వక్ష్యామి సాంప్రతమ్
మీ అందరూ శ్రద్ధగా వినండి; ఇప్పుడు నేను మీకు చెబుతాను.
సత్యలోకే స్థితం పూర్వం బ్రహ్మాణం కమలాసనమ్
పూర్వం సత్యలోకంలో కమలాసనుడైన బ్రహ్మ ఉండేవాడు.
ఆసీదశేషవిజ్ఞానం ప్రసాదాద్భవతో మమ
మీ కృప వల్ల నాకు సమస్త జ్ఞానం కలిగింది.
భవద్భక్తివిభూత్యా మే శోధితే చిత్తదర్పణే
మీ భక్తి మహిమతో నా మనస్సు అద్దం పవిత్రమైంది.