బ్రహ్మచ్ఛిద్రం జపచ్ఛిద్రం యచ్ఛిద్రం యజ్ఞకర్మణి
బ్రహ్మచర్యంలో లోపం, జపంలో లోపం, యజ్ఞంలో లోపం—
అచ్ఛిద్రమితి యద్వాక్యం వదంతి క్షితిదేవతాః
భూమి దేవతలు 'ఇది లోపం లేనిది' అని చెప్పినప్పుడు,
ఇత్యేవం వదతి శ్రేష్ఠే సంవర్తే ద్విజసత్తమే
అప్పుడు ఆ ఉత్తమ ద్విజుడు, గొప్పవాడికి ఇలా అన్నాడు.
తేషామర్థే యథావృత్తం కథయామాసురేవ తే
అప్పుడు వారు జరిగినదాన్ని యథావిధిగా అతనికి వివరించారు.
తేఽప్యూచుర్ధర్మశాస్త్రాణి విహితాని యథార్థతః
వారు కూడా ధర్మశాస్త్రాలలో చెప్పిన విధంగా వివరంగా చెప్పారు.
అశీతిర్యస్య వర్షాణి బాలో వాప్యూనషోడశః
ఎవరైనా ఎనభై ఏళ్లవాడు, లేదా పదహారు ఏళ్ళు నిండని బాలుడు—
దేశం కాలం వయః శక్తిం పాపం చావేక్ష్య యత్నతః
దేశం, కాలం, వయస్సు, శక్తి, పాపాన్ని జాగ్రత్తగా పరిశీలించి,
ఇదానీం మృగచర్మాణి పరిధాయ ధృతవ్రతాః
ఇప్పుడు, మృగచర్మాలు ధరించి, వ్రతాన్ని ఆచరించేవారు,
తతో వర్షే హ్యతిక్రాంతే వీరధన్వా మహీపతిః 5.2.28.
ఒక సంవత్సరం గడిచిన తర్వాత, వీరధన్వ అనే రాజు—
తే చాప్యేకతరోర్మూలే మృగధర్మోపజీవినః
వారు కూడా ఒక చెట్టు వేరుళ్లో, జంతువుల మాదిరిగా జీవించారు.
తత్రాపృచ్ఛద్బ్రహ్మవధ్యా మమ జాతా మహామునే
అక్కడ అతడు, 'మహామునీ, నాకు బ్రాహ్మణ హత్య పాపం కలిగింది' అని అడిగాడు.
భృశం శోకపరీతాత్మా రురోద భృశదుఃఖితః
తీవ్రమైన శోకంతో మనసు నిండిపోయి, అతడు బాగా బాధపడి ఏడ్చాడు.
ఉవాచ మా భైర్నృపతే అపనేష్యామి పాతకమ్
అతడు, 'రాజా, భయపడవద్దు; నీ పాపాన్ని నేను తొలగిస్తాను' అన్నాడు.
ఉద్ధృతా దేవదేవేన విష్ణునా క్రోడమూర్త్తినా ఉద్ధరిష్యతి దేవోఽసౌ స్వయమేవ జనార్దనః
దేవతలకంటే గొప్పవాడైన విష్ణువు, వరాహరూపంలో, నిన్ను పైకి లేపుతాడు. ఆ జనార్దనుడు స్వయంగా నిన్ను రక్షిస్తాడు.
ఏవముక్తస్తతో రాజా దురితో వాక్యమబ్రవీత
ఇలా విన్న రాజు, వెంటనే కఠినంగా మాట్లాడాడు.
కిమనేన ద్విజేనైవ నిష్ప్రభేణ దురాత్మనా
ఈ బలహీనుడైన, దుర్మార్గుడైన ద్విజునితో నాకు ఏమి ప్రయోజనం?
ఇత్యుక్త్వా '? ఖఙ్గేనైవ జఘాన తమ్
అని చెప్పి, ఖడ్గంతో అతనిని కొట్టాడు.
తస్మిన్నేవ వనే దేవి పాపసంఘేన మోహితః 5.2.28.
అదే అడవిలో, ఓ దేవీ, పాపాల వల్ల మోహితుడై—
క్షుధార్త్తశ్చ తృషార్త్తశ్చ బాల్యాన్మోహాచ్చ సాహసాత్
ఆ రాజు ఆకలితో బాధపడుతూ, దాహంతో తల్లడిల్లుతూ, పిల్లలవాడిలా అవివేకంతో, మోహంతో, తొందరపాటు వల్ల ఇబ్బందులు పడ్డాడు.
జటీభూతేన పాపేన బభ్రామ గహనే వనే
చేసిన పాపాలు భారంగా మారి, ఆ రాజు దట్టమైన అడవిలో తిరిగాడు.
వ్యాఘ్రసింహగజాకీర్ణం మృగశంబరసేవితమ్
ఆ అడవి పులులు, సింహాలు, ఏనుగులు నిండినది. చిత్తలు, జింకలు అక్కడ తిరిగేవి.
తే గతాస్త్వరితా వ్యాధాః స్వభర్తుః కథనాయ వై
ఆ వేటగాళ్లు త్వరగా వెళ్లి తమ యజమానికి ఈ సంగతి చెప్పడానికి బయలుదేరారు.
తావద్రాజ్ఞః శరీరాత్తు శ్వేతాఽఽభరణభూషితా
అప్పటికి, ఆ రాజు శరీరంనుండి తెల్ల ఆభరణాలతో అలంకరించబడిన ఒక దేవత ప్రकटమైంది.
దస్యూన్నిహత్య సా దేవీ తత్రైవాదర్శనం గతా
ఆ దేవత దొంగలను సంహరించి, అక్కడే కనిపించకుండా పోయింది.
అథ రాజా తయా ముక్తః ప్రతిబుద్ధోఽథ తత్క్షణాత్
ఆమె వల్ల విముక్తుడైన రాజు, వెంటనే అప్రమత్తుడయ్యాడు.
గోవధ్యా బ్రహ్మవధ్యా చ వనే హ్యస్మిన్సుదారుణా
ఈ అడవిలో గోవధ, బ్రాహ్మణ హత్యలు చాలా భయంకరమైన పాపాలు.
ఏవం స చింతయిత్వాథ నిఃశ్వస్య చ పునఃపునః 5.2.28.
ఇలా ఆలోచిస్తూ, రాజు మళ్లీ మళ్లీ ఊపిరి పీల్చాడు.
మునినా వామదేవేన దృష్టో రాజా తథావిధః
అలాంటి స్థితిలో ఉన్న ఆ రాజును వామదేవుడు మహర్షి చూశాడు.
సోమవంశసముత్పన్నో దశాం కష్టాం సమాగతః
సోమవంశంలో జన్మించిన ఆ రాజు, దురదృష్టవశాత్తు దుర్భరమైన స్థితికి చేరాడు.
ఉద్ధరిష్యామి రాజానమేనం పురుషసత్తమమ్ ప్రత్యువాచ మహీపాలం వీరధన్వానమాతురమ్
ఈ రాజును, మానవులలో శ్రేష్ఠుడైన వీరధన్వను, నేను రక్షిస్తాను అని వామదేవుడు బాధపడుతున్న రాజుతో అన్నాడు.