యస్య దర్శనమాత్రేణ ముక్తో భవతి మానవః ।।.
ఆయనను ఒక్కసారి దర్శించగానే మనిషి ముక్తి పొందుతాడు.
పురా రాథంతరే కల్పే వీరధన్వా మహీపతిః
పూర్వం రథంతర కల్పంలో వీరధన్వ అనే రాజు ఉండేవాడు.
స కదాచిద్వనం గత్వా మృగహేతోర్వరాననే
ఒకసారి, మృగాల కోసం అడవికి వెళ్లాడు, ఓ సుందరీ.
జగామ తత్ర యత్రాసన్భ్రాతరః పంచ సువ్రతాః
అక్కడ అతని ఐదుగురు సద్గుణాలున్న అన్నదమ్ములు ఉన్న చోటికి చేరాడు.
తే కదాచిద్వనే పంచ దృష్ట్వా హరిణపోతకాన్
ఒకసారి, ఆ ఐదుగురు అడవిలో కొంత చిన్నపిల్ల మృగాలను చూశారు.
ఏకైకం జగృహుస్తత్ర మృతాస్తే త్వతిదుఃఖితాః
ప్రతి ఒక్కరు ఒక్కొక్కటి పట్టుకున్నారు; అవి చనిపోయాయి, అన్నదమ్ములు చాలా బాధపడ్డారు.
ప్రాయశ్చిత్తం సమీహంతః సంవర్త్తం సాంసదైర్వృతమ్
ప్రాయశ్చిత్తం కోసం, వారు శిష్యులతో కూడిన సంవర్తుని వద్దకు వెళ్లారు.
జాతమాత్రా మృగాః పంచ అస్మాభిర్నిహతాః ప్రభో
"ప్రభూ, మేము ఐదు పుట్టిన వెంటనే ఉన్న మృగాలను చంపేశాము."
ఊచే స శుద్ధిమాప్నోతి ప్రాయశ్చిత్తే కృతే సతి ప్రాయశ్చిత్తీ భవేత్పూతః కిల్విషం దాతరి వ్రజేత్
అతడు ఇలా అన్నాడు: "ప్రాయశ్చిత్తం చేసినవాడు పవిత్రుడవుతాడు; పాపం దానం చేసినవాడి వద్దకు వెళ్తుంది."
ధర్మ శాస్త్రసమారూఢా వేదఖడ్గధరా ద్విజాః 5.2.28.
ధర్మశాస్త్రాన్ని పాటిస్తూ, వేదఖడ్గాన్ని ధరించిన ద్విజులు—
బ్రహ్మచ్ఛిద్రం జపచ్ఛిద్రం యచ్ఛిద్రం యజ్ఞకర్మణి
బ్రహ్మచర్యంలో లోపం, జపంలో లోపం, యజ్ఞంలో లోపం—
అచ్ఛిద్రమితి యద్వాక్యం వదంతి క్షితిదేవతాః
భూమి దేవతలు 'ఇది లోపం లేనిది' అని చెప్పినప్పుడు,
ఇత్యేవం వదతి శ్రేష్ఠే సంవర్తే ద్విజసత్తమే
అప్పుడు ఆ ఉత్తమ ద్విజుడు, గొప్పవాడికి ఇలా అన్నాడు.
తేషామర్థే యథావృత్తం కథయామాసురేవ తే
అప్పుడు వారు జరిగినదాన్ని యథావిధిగా అతనికి వివరించారు.
తేఽప్యూచుర్ధర్మశాస్త్రాణి విహితాని యథార్థతః
వారు కూడా ధర్మశాస్త్రాలలో చెప్పిన విధంగా వివరంగా చెప్పారు.
అశీతిర్యస్య వర్షాణి బాలో వాప్యూనషోడశః
ఎవరైనా ఎనభై ఏళ్లవాడు, లేదా పదహారు ఏళ్ళు నిండని బాలుడు—
దేశం కాలం వయః శక్తిం పాపం చావేక్ష్య యత్నతః
దేశం, కాలం, వయస్సు, శక్తి, పాపాన్ని జాగ్రత్తగా పరిశీలించి,
ఇదానీం మృగచర్మాణి పరిధాయ ధృతవ్రతాః
ఇప్పుడు, మృగచర్మాలు ధరించి, వ్రతాన్ని ఆచరించేవారు,
తతో వర్షే హ్యతిక్రాంతే వీరధన్వా మహీపతిః 5.2.28.
ఒక సంవత్సరం గడిచిన తర్వాత, వీరధన్వ అనే రాజు—
తే చాప్యేకతరోర్మూలే మృగధర్మోపజీవినః
వారు కూడా ఒక చెట్టు వేరుళ్లో, జంతువుల మాదిరిగా జీవించారు.
తత్రాపృచ్ఛద్బ్రహ్మవధ్యా మమ జాతా మహామునే
అక్కడ అతడు, 'మహామునీ, నాకు బ్రాహ్మణ హత్య పాపం కలిగింది' అని అడిగాడు.
భృశం శోకపరీతాత్మా రురోద భృశదుఃఖితః
తీవ్రమైన శోకంతో మనసు నిండిపోయి, అతడు బాగా బాధపడి ఏడ్చాడు.
ఉవాచ మా భైర్నృపతే అపనేష్యామి పాతకమ్
అతడు, 'రాజా, భయపడవద్దు; నీ పాపాన్ని నేను తొలగిస్తాను' అన్నాడు.
ఉద్ధృతా దేవదేవేన విష్ణునా క్రోడమూర్త్తినా ఉద్ధరిష్యతి దేవోఽసౌ స్వయమేవ జనార్దనః
దేవతలకంటే గొప్పవాడైన విష్ణువు, వరాహరూపంలో, నిన్ను పైకి లేపుతాడు. ఆ జనార్దనుడు స్వయంగా నిన్ను రక్షిస్తాడు.
ఏవముక్తస్తతో రాజా దురితో వాక్యమబ్రవీత
ఇలా విన్న రాజు, వెంటనే కఠినంగా మాట్లాడాడు.
కిమనేన ద్విజేనైవ నిష్ప్రభేణ దురాత్మనా
ఈ బలహీనుడైన, దుర్మార్గుడైన ద్విజునితో నాకు ఏమి ప్రయోజనం?
ఇత్యుక్త్వా '? ఖఙ్గేనైవ జఘాన తమ్
అని చెప్పి, ఖడ్గంతో అతనిని కొట్టాడు.
తస్మిన్నేవ వనే దేవి పాపసంఘేన మోహితః 5.2.28.
అదే అడవిలో, ఓ దేవీ, పాపాల వల్ల మోహితుడై—
క్షుధార్త్తశ్చ తృషార్త్తశ్చ బాల్యాన్మోహాచ్చ సాహసాత్
ఆ రాజు ఆకలితో బాధపడుతూ, దాహంతో తల్లడిల్లుతూ, పిల్లలవాడిలా అవివేకంతో, మోహంతో, తొందరపాటు వల్ల ఇబ్బందులు పడ్డాడు.
జటీభూతేన పాపేన బభ్రామ గహనే వనే
చేసిన పాపాలు భారంగా మారి, ఆ రాజు దట్టమైన అడవిలో తిరిగాడు.