తస్మింస్తు మథితే దేవి ప్రయత్నాత్కేశవస్య చ
దేవి, ఆ సముద్రాన్ని క్షీరసాగరాన్ని కేశవుడు ఎంతో శ్రమతో మథించగా—
తమేవ దేవా మనుజాః పితరశ్చ యశస్విని
అప్పుడు ఆ దృశ్యం దేవతలు, మనుషులు, పితృదేవతలు చూశారు, ఓ మహిమాన్వితురాలీ!
సముత్పన్నమథో దృష్ట్వా భగవాన్ప్రాహ కేశవః 5.2.26.
అది పుట్టినదాన్ని చూసి, భగవంతుడు కేశవుడు మాట్లాడాడు.
ఇత్యుక్తో వాసుదేవేన ప్రజాః పాలయితుం శశీ
వాసుదేవుడు చెప్పిన ప్రకారం, శశి ప్రజలను రక్షించాల్సి వచ్చింది.
తస్యాగ్రే నారదః సర్వం కథయామాస సత్వరమ్
ఆయన ముందు నారదుడు త్వరగా అన్నీ వివరంగా చెప్పాడు.
పీడితో దక్షశాపేన సోమోఽప్యంతర్హితస్తదా
దక్షుని శాపంతో సోముడు బాధపడుతూ అక్కడ అంతర్ధానమయ్యాడు.
తత్ర గత్వా యథాశాపం కథయామాస గద్గదః
అక్కడికి వెళ్లి, శాపం వచ్చినట్లు, అతడు తడబడుతూ చెప్పాడు.
అయం మే ప్రథమః పుత్రః పీడితః శశినా భృశమ్
ఇతడు నా మొదటి కుమారుడు, శశి వల్ల బాగా బాధపడ్డాడు.
విష్ణునా చ బలం దత్తమస్మై చంద్రమసే దృఢమ్
విష్ణువు చంద్రమాసుకు బలాన్ని దృఢంగా ప్రసాదించాడు.
తం దృష్ట్వా మధుహంతారం బ్రహ్మా విష్ణుమువాచ హ
మధును సంహరించిన విష్ణువును చూసి బ్రహ్మా మాట్లాడాడు.
స చాయం పీడితో దేవ శశాంకేన నవేన వై వృత్తాంతం కథయామాస బ్రహ్మాగ్రే చ పునఃపున.
దేవా, ఈయన కొత్త చంద్రుని వల్ల బాధపడుతున్నాడు; బ్రహ్మా ముందు మళ్లీ మళ్లీ జరిగినది వివరించాడు.
బ్రహ్మాపి పూర్వచంద్రార్థే విష్ణుం లోకనమస్కృతమ్
బ్రహ్మా కూడా మునుపటి చంద్రుని కోసం, లోకములు నమస్కరించే విష్ణువును ఉద్దేశించి—
నమః కృష్ణ నమో విష్ణో నమో జిష్ణో నమోనమః 5.2.26.
కృష్ణా! విష్ణో! విజేతా! నీకు నా వందనాలు, మరల మరల నమస్కారం.
జయస్వ గోవింద మహానుభావ జయస్వ విశ్ణో జయ పద్మనాభ
మహాశక్తిమంతుడైన గోవిందా! నీకు విజయము కలగాలి. విష్ణూ! పద్మనాభా! నీకు విజయము కలగాలి.
ఏవం స్తుతస్తదా దేవి బ్రహ్మణా లోకకారిణా
అప్పుడు, ఆ సమయంలో, లోకాలను సృష్టించే బ్రహ్మ తనయైన దేవిని స్తుతించాడు.
గచ్ఛ సోమ మమాదేశాన్మహాకాలవనోత్తమే తమారాధయ యత్నేన స తే దేహం ప్రదాస్యతి
ఓ సోమా, నా ఆజ్ఞతో మహాకాళవనంలోకి వెళ్లి, అక్కడ యత్నంతో ఆయనను ఆరాధించు. అప్పుడు ఆయన నీకు శరీరం ప్రసాదిస్తాడు.
ఇత్యుక్తో వాసుదేవేన బ్రహ్మణా చ పునః పునః లింగం దృష్ట్వా చ తుష్టావ స్తోత్రేణానేన సువ్రతే
వాసుదేవుడు, బ్రహ్మ ఇద్దరూ మళ్లీ మళ్లీ చెప్పగా, ఆ సత్కార్యుడు లింగాన్ని చూసి, ఈ స్తోత్రంతో స్తుతించాడు.
చంద్ర ఉవాచ నమో దేవాధిదేవాయ త్రినేత్రాయ మహాత్మనే
చంద్రుడు ఇలా అన్నాడు — దేవతల దేవుడైన, మూడు కళ్లవాడైన, మహాత్ముడైన నీకు నమస్కారం.
భూతవేతాలజుష్టాయ మహాదేవాయ శూలినే
భూతగణాలు, వేతాళాలు సేవించే మహాదేవుడైన, త్రిశూలాన్ని ధరించిన నీకు నమస్కారం.
పూష్ణో దంతవినాశాయ తథాంధకవినాశినే
పూషణుడి పళ్లను ధ్వంసించినవాడికి, అలాగే అంధకుడిని సంహరించినవాడికి నమస్కారం.
వికరాలోర్ద్ధ్వకేశాయ భైరవాయ నమోనమః
వికృత రూపంతో పైకి లేచిన జుట్టు కలిగిన భైరవుడైన నీకు పునఃపునః నమస్కారం.
తథా దారువనధ్వంసకారిణే తిగ్మశూలినే
దారువనాన్ని నాశనం చేసినవాడికి, పదునైన త్రిశూలాన్ని ధరించినవాడికి కూడా నమస్కారం.
ప్రచండదండహస్తాయ వడవాగ్నిముఖాయ చ 5.2.26.
భయంకరమైన దండాన్ని చేతిలో పట్టుకున్నవాడికి, అగ్నిలాంటి నోటితో ఉన్నవాడికి నమస్కారం.
దక్షయజ్ఞవినాశాయ జగద్భయకరాయ చ కపర్దినే కరాలాయ సర్వదేవాయ తే నమః
దక్షయజ్ఞాన్ని నాశనం చేసినవాడికి, లోకానికి భయాన్ని కలిగించే వాడికి, జటాజూటంతో, ఉగ్రరూపుడైన, సమస్త దేవతలకు అధిపతైన నీకు నమస్కారం.
ఏవం స్తుతస్తదా దేవి చంద్రేణాంతర్హితేన చ
అలా, ఆ సమయంలో, ఓ దేవీ, కనబడకుండా ఉన్న చంద్రుడు ఆయనను స్తుతించాడు.
స్తోత్రేణానేన తుష్టోఽస్మి బ్రూహి సోమ కిమిచ్ఛసి
ఈ స్తోత్రంతో సంతోషించిన ఆయన, 'ఓ సోమా, నీవు ఏమి కోరుకుంటున్నావో చెప్పు' అన్నాడు.
కాంత్యా దీప్త్యా తథా మూర్త్యా తథా రూపేణ చ ప్రభో
ప్రభూ, నీ అనుగ్రహంతో నాకు కాంతి, వెలుగు, శరీరమూ, అందమూ కావాలని కోరుకుంటున్నాను.
స్వపదం కర్త్తుమిచ్ఛామి త్వత్ప్రసాదాన్మహేశ్వర
మహేశ్వరా, నీ కృపతో నేను నా స్వస్థితిని తిరిగి పొందాలని కోరుకుంటున్నాను.
ద్విజరాజేన తత్ప్రాప్తం లింగస్యాస్య ప్రసాదతః
బ్రాహ్మణుల రాజు, ఈ లింగానుగ్రహంతో అది పొందాడు.
తేన సోమేశ్వరోనామ విఖ్యాతో భువనత్రయే
అందువల్ల, మూడు లోకాలలో అది 'సోమేశ్వరుడు' అని ప్రసిద్ధి చెందింది.