అనేకత్వం విహాయైతజ్జలదేహం సనాతనమ్
అతడు తన అనేక రూపాలను వదిలిపెట్టి, ఆ శాశ్వతమైన జలదేహాన్ని విడిచిపెట్టాడు.
ఏవమంతర్హితః సోమో గతో వై దక్షశాపతః వైరాజం బ్రహ్మసదనం బ్రహ్మాణం సముపస్థితాః
దక్షుని శాపంతో సోముడు కనబడకుండా, విరాజులైన దేవతలతో కలిసి బ్రహ్మ యొక్క మందిరానికి వెళ్లాడు.
తస్యాగ్రే కథయామాసుర్నమస్కృత్య పునఃపునః 5.2.26.
బ్రహ్మ ముందు వారు మళ్లీ మళ్లీ నమస్కరిస్తూ తమ మాటలు చెప్పారు.
స్రష్టా చ హవ్యకవ్యానాం పాహి నః శరణాగతాన్
దేవతలకు, పితృదేవతలకు హవిస్సులు అందించే సృష్టికర్తా, మేము నీ ఆశ్రయానికి వచ్చాము, మమ్మల్ని కాపాడుము.
ఆశ్వాసయామాస సురాన్సుశ్లిష్టైర్వచనాంబుభిః
అతడు మృదువైన, స్నేహపూర్వకమైన మాటలతో దేవతలను ఓదార్చాడు.
శాపాంతం భగవాన్దేవో విష్ణురేవ కరిష్యతి శరణ్యం శరణం విష్ణుముపతస్థుర్గతవ్యథాః
ఈ శాపాన్ని ముగించేది భగవంతుడైన విష్ణువు మాత్రమే. భయాన్ని విడిచి, వారు ఆశ్రయదాయకుడైన విష్ణువును చేరారు.
బ్రహ్మణా సహితా దేవి స్తుతిం చక్రుః సమాహితాః నమస్తేఽస్తు హృషీకేశ మహాపురుషపూర్వజ
బ్రహ్మతో కలిసి, ఓ దేవి, వారు ఏకాగ్రతతో స్తోత్రాలు పాడారు: 'హృషీకేశా, మహాపురుషునికి పుర్వజుడా, నీకు నమస్కారం.'
నారాయణ జగన్నాథ దేవాస్త్వాం శరణం గతాః
నారాయణా, జగన్నాథా, దేవతలు నీ ఆశ్రయాన్ని కోరుకున్నారు.
త్వం హి నః పరమో దేవో బ్రహ్మాదీనాం సురోత్తమ
బ్రహ్మ మొదలైన దేవతలందరిలోనూ నీవే మాకు పరమదేవుడవు, ఉత్తముడవు.
వినా సోమేన చౌషధ్యో నష్టా దేవ మహీతలే
దేవా, సోముడు లేకపోతే భూమిపై ఔషధాలు నశించిపోయాయి.
భయం త్యజధ్వమమరా అభయం వో దదామ్యహమ్
అమరులారా, భయాన్ని విడిచిపెట్టండి; నేను మీకు భయరహితత్వాన్ని ఇస్తాను.
ఏవముక్త్వా తు భగవాన్విసృజ్య త్రిదశేశ్వరాన్
అలా చెప్పి, భగవంతుడు దేవతాధిపతులను పంపించాడు.
యదా స్మృతో న చాభ్యేతి తదా క్రుద్ధో జనార్దనః 5.2.26.
గుర్తు చేసుకున్నా, దగ్గరకు రాకపోతే జనార్దనుడు కోపపడతాడు.
దేవైరసురసంఘైశ్చ మథ్యతాం కలశోదధిః
దేవతలు, అసురులతో కలిసి కలశాన్ని ఉపయోగించి సముద్రాన్ని మథించండి.
అమృతం తత్ర లప్స్యధ్వం రత్నాని వివిధాని చ
అక్కడ మీరు అమృతాన్ని,色色మైన రత్నాలను పొందుతారు.
మంథానం మందరం కృత్వా నేత్రం కృత్వా చ వాసుకిమ్
మంథానంగా మందర పర్వతాన్ని, కట్టుగా వాసుకిని తీసుకుని మథనం చేయండి.
సోమార్థే చ పురా దేవి తథైవాసురదానవాః
దేవి, పూర్వకాలంలో సోముని కోసం అసురులు, దానవులు కూడి ప్రయత్నించారు.
విబుధాః సహితాః సర్వే యతః పుచ్ఛం తతః స్థితాః
అందుకే అందరు దేవతలు కలిసి ఆ పాము తోక వద్ద నిలబడ్డారు.
శిరస్యుద్యమ్య నాగ స్య పునః పునరవాక్షిపత్
ఆ పాము తలని ఎత్తి, మళ్లీ మళ్లీ క్రిందికి వదిలారు.
తత్ర నానాజలచరా వినిష్పిష్టా మహాద్రిణా
అక్కడ ఆ మహాపర్వతంతో అనేక జలజంతువులు నలిగిపోయాయి.
తస్మింస్తు మథితే దేవి ప్రయత్నాత్కేశవస్య చ
దేవి, ఆ సముద్రాన్ని క్షీరసాగరాన్ని కేశవుడు ఎంతో శ్రమతో మథించగా—
తమేవ దేవా మనుజాః పితరశ్చ యశస్విని
అప్పుడు ఆ దృశ్యం దేవతలు, మనుషులు, పితృదేవతలు చూశారు, ఓ మహిమాన్వితురాలీ!
సముత్పన్నమథో దృష్ట్వా భగవాన్ప్రాహ కేశవః 5.2.26.
అది పుట్టినదాన్ని చూసి, భగవంతుడు కేశవుడు మాట్లాడాడు.
ఇత్యుక్తో వాసుదేవేన ప్రజాః పాలయితుం శశీ
వాసుదేవుడు చెప్పిన ప్రకారం, శశి ప్రజలను రక్షించాల్సి వచ్చింది.
తస్యాగ్రే నారదః సర్వం కథయామాస సత్వరమ్
ఆయన ముందు నారదుడు త్వరగా అన్నీ వివరంగా చెప్పాడు.
పీడితో దక్షశాపేన సోమోఽప్యంతర్హితస్తదా
దక్షుని శాపంతో సోముడు బాధపడుతూ అక్కడ అంతర్ధానమయ్యాడు.
తత్ర గత్వా యథాశాపం కథయామాస గద్గదః
అక్కడికి వెళ్లి, శాపం వచ్చినట్లు, అతడు తడబడుతూ చెప్పాడు.
అయం మే ప్రథమః పుత్రః పీడితః శశినా భృశమ్
ఇతడు నా మొదటి కుమారుడు, శశి వల్ల బాగా బాధపడ్డాడు.
విష్ణునా చ బలం దత్తమస్మై చంద్రమసే దృఢమ్
విష్ణువు చంద్రమాసుకు బలాన్ని దృఢంగా ప్రసాదించాడు.
తం దృష్ట్వా మధుహంతారం బ్రహ్మా విష్ణుమువాచ హ
మధును సంహరించిన విష్ణువును చూసి బ్రహ్మా మాట్లాడాడు.