ముక్తికామో మహాకాలే ముక్తిర్బ్రాహ్మణసత్తమః 5.2.25.
మహాబ్రాహ్మణుడా, గొప్ప మరణ సమయం వచ్చినప్పుడు విముక్తి కోరే వాడికి నిజంగా విముక్తి లభిస్తుంది.
ముక్తీశ్వరం తదా లింగం తస్యాగ్రే కథయిష్యసి
ఆ సమయంలో విముక్తికి అధిపతిగా ఉన్న ఆ లింగం ముందు నీవు చెప్పవలసి ఉంటుంది.
పూర్వం హి చిహ్నితం కర్మ దేహినో న విముంచతి
ఇంతకు ముందు చేసిన కర్మలు, శరీరధారి ఉన్నంతవరకు వదలవు.
ఇతి తస్య వచః శ్రుత్వా స విప్రో బ్రహ్మవిత్తమః
అలా ఆయన మాటలు విని, ఆ బ్రాహ్మణుడు, బ్రహ్మాన్ని బాగా తెలిసినవాడు,
దిష్ట్యా త్వమాగతో భూప దిష్ట్యా తే సంగతం మయా
రాజా, అదృష్టవశాత్తు నువ్వు వచ్చావు; అదృష్టవశాత్తే నేను నిన్ను కలిశాను.
ఇత్యుక్త్వా నృపవిప్రౌ తౌ ముక్తిలింగం సమా గతౌ
అలా చెప్పి, ఆ రాజు, బ్రాహ్మణుడు ఇద్దరూ కలిసి విముక్తి లింగాన్ని చేరారు.
తత్క్షణాత్సశరీరౌ తౌ తస్మిఁల్లింగే లయం గతౌ
ఆ క్షణంలోనే, ఇద్దరూ తమ శరీరాలతో ఆ లింగంలో లయమయ్యారు.
అస్య లింగస్య సంస్పర్శాన్ముక్తిర్భవతి నాన్యథా అపి పాపసమాయుక్తః స యాతి పరమాం గతిమ్
ఈ లింగాన్ని తాకితేనే విముక్తి లభిస్తుంది, వేరే విధంగా కాదు; ఎంత పాపం చేసినవాడైనా, అతడు పరమగతిని పొందుతాడు.
రే మూఢాః కిం తపోభిశ్చ కిం దానైర్నియమైశ్చ కిమ్
ఓ మూర్ఖులారా! తపస్సులు, దానాలు, నియమాలు ఎందుకు? వాటితో ఏమి లాభం?
న మాం విదుర్దేవగణా నాసురా న మహర్షయః
దేవతలు నన్ను తెలియరు, అసురులు కూడా కాదు, మహర్షులు కూడా కాదు.
న మే వేత్తి పరం రూపం స్వయం సాక్షాత్ప్రజాపతిః 5.2.25.
స్వయంగా ప్రజాపతి కూడా నా పరమరూపాన్ని నిజంగా తెలుసుకోడు.
యదేతద్దృశ్యతే తేజో లింగరూపం యశస్విని
ఓ మహాతేజోవంతుడా, లింగరూపంలో కనిపించే ఈ తేజస్సు—
అనేకజన్మసంశుద్ధా యోగినోఽనుగ్రహాన్మమ
అనేక జన్మల్లో పవిత్రులైన యోగులు, నా కృప వల్ల
ఈశ్వర ఉవాచ యస్య దర్శనమాత్రేణ నిష్కలంకో నరో భవేత్
ఈశ్వరుడు ఇలా అన్నాడు: ఎవరి దర్శనం వల్ల మనిషి మచ్చలేని వాడవుతాడో
అత్రిర్నామ మహాభాగో బ్రహ్మణో మానసః సుతః
అత్రి అనే మహాభాగుడు, బ్రహ్మాకు మనస్సులో పుట్టిన కుమారుడు.
తస్య పుత్రోఽభవత్సోమో దక్షోథ మాతృభాగతః
అత్రికి కుమారుడిగా సోముడు, తరువాత తల్లుల భాగంగా దక్షుడు పుట్టాడు.
సోమపత్న్యో హి మంతవ్యాస్తాసాం శ్రేష్ఠా తు రోహిణీ
సోముని భార్యలు అనేక మంది; వారిలో రోహిణి అత్యుత్తమురాలు.
ఇతరాః ప్రోచురాగత్య దక్షస్యాగ్రే యథాతథమ్
ఇతరులు వచ్చి, దక్షుని ముందు తగినట్లు మాట్లాడారు.
యదా న వారితస్తస్థౌ దక్షః కుద్ధస్తదా ప్రియే
ప్రియమైనవాడా, దక్షుడు కోపంతో ఉన్నప్పుడు ఎవ్వరూ ఆపకపోవడంతో అతడు అచ్చంగా నిలిచిపోయాడు.
ఏవం శప్తస్తు సోమో వై తదా హ్యంతర్హితోఽభవత్
అలా శపించబడిన సోముడు ఆ క్షణంలో కనబడకుండా పోయాడు.
అనేకత్వం విహాయైతజ్జలదేహం సనాతనమ్
అతడు తన అనేక రూపాలను వదిలిపెట్టి, ఆ శాశ్వతమైన జలదేహాన్ని విడిచిపెట్టాడు.
ఏవమంతర్హితః సోమో గతో వై దక్షశాపతః వైరాజం బ్రహ్మసదనం బ్రహ్మాణం సముపస్థితాః
దక్షుని శాపంతో సోముడు కనబడకుండా, విరాజులైన దేవతలతో కలిసి బ్రహ్మ యొక్క మందిరానికి వెళ్లాడు.
తస్యాగ్రే కథయామాసుర్నమస్కృత్య పునఃపునః 5.2.26.
బ్రహ్మ ముందు వారు మళ్లీ మళ్లీ నమస్కరిస్తూ తమ మాటలు చెప్పారు.
స్రష్టా చ హవ్యకవ్యానాం పాహి నః శరణాగతాన్
దేవతలకు, పితృదేవతలకు హవిస్సులు అందించే సృష్టికర్తా, మేము నీ ఆశ్రయానికి వచ్చాము, మమ్మల్ని కాపాడుము.
ఆశ్వాసయామాస సురాన్సుశ్లిష్టైర్వచనాంబుభిః
అతడు మృదువైన, స్నేహపూర్వకమైన మాటలతో దేవతలను ఓదార్చాడు.
శాపాంతం భగవాన్దేవో విష్ణురేవ కరిష్యతి శరణ్యం శరణం విష్ణుముపతస్థుర్గతవ్యథాః
ఈ శాపాన్ని ముగించేది భగవంతుడైన విష్ణువు మాత్రమే. భయాన్ని విడిచి, వారు ఆశ్రయదాయకుడైన విష్ణువును చేరారు.
బ్రహ్మణా సహితా దేవి స్తుతిం చక్రుః సమాహితాః నమస్తేఽస్తు హృషీకేశ మహాపురుషపూర్వజ
బ్రహ్మతో కలిసి, ఓ దేవి, వారు ఏకాగ్రతతో స్తోత్రాలు పాడారు: 'హృషీకేశా, మహాపురుషునికి పుర్వజుడా, నీకు నమస్కారం.'
నారాయణ జగన్నాథ దేవాస్త్వాం శరణం గతాః
నారాయణా, జగన్నాథా, దేవతలు నీ ఆశ్రయాన్ని కోరుకున్నారు.
త్వం హి నః పరమో దేవో బ్రహ్మాదీనాం సురోత్తమ
బ్రహ్మ మొదలైన దేవతలందరిలోనూ నీవే మాకు పరమదేవుడవు, ఉత్తముడవు.
వినా సోమేన చౌషధ్యో నష్టా దేవ మహీతలే
దేవా, సోముడు లేకపోతే భూమిపై ఔషధాలు నశించిపోయాయి.