అద్య మే సఫలం జ్ఞానమద్య మే సఫలం తపః 5.2.25.
ఈ రోజు నా జ్ఞానం ఫలించింది, ఈ రోజు నా తపస్సు ఫలించింది.
శ్రుతం దేవేన సంప్రోక్తం స్నాత్వా పశ్యంతి దేహినః
దేవుడు చెప్పిన మాటలు విని, స్నానం చేసినవారు శరీరధారులు చూస్తారు—
తేజోమయం శరీరం తు బ్రహ్మరూపం సనాతనమ్
వారు తేజస్సుతో నిండిన శరీరాన్ని, నిజమైన బ్రహ్మ స్వరూపాన్ని చూస్తారు.
కారణం శ్రోతుమిచ్ఛామి హృది మే వర్త్తతే చిరమ్
ఈ కారణం నాకు చాలా కాలంగా మనసులో ఉంది. దాని వివరాన్ని వినాలని కోరుతున్నాను.
యోగాభ్యాసరతేనాపి వత్సరాంశ్చ త్రయోదశ
పదమూడేళ్లు యోగాభ్యాసంలో నిమగ్నుడిగా ఉన్నా కూడా—
అత్ర మే సంశయో జాతః కో హేతుః కథ్యతాం భృశమ్
ఇక్కడ నాకు సందేహం కలిగింది. దాని కారణాన్ని పూర్తిగా చెప్పు.
తస్య తద్వచన శ్రుత్వా తతో వచనమబ్రవీత్
అతని ఆ మాటలు విని, తరువాత ఇలా చెప్పాడు.
మహాదేవముపాస్యాశు మునే ముక్తిః సుదుర్లభా
ఓ మునీంద్రా! మహాదేవుని త్వరగా ఆరాధించకుండా ముక్తి పొందడం చాలా కష్టం.
శృణుష్వైకమనా విప్ర కురు యత్నం యథార్థతః
ఓ బ్రాహ్మణా! ఏకాగ్రతతో విను. యథార్థంగా యత్నించు.
శప్తోఽహం తైర్యదా విప్రైస్తదా మే తోషితా భృశమ్
ఆ బ్రాహ్మణులు నన్ను శపించినప్పుడు నాకు ఎంతో సంతృప్తి కలిగింది.
ముక్తికామో మహాకాలే ముక్తిర్బ్రాహ్మణసత్తమః 5.2.25.
మహాబ్రాహ్మణుడా, గొప్ప మరణ సమయం వచ్చినప్పుడు విముక్తి కోరే వాడికి నిజంగా విముక్తి లభిస్తుంది.
ముక్తీశ్వరం తదా లింగం తస్యాగ్రే కథయిష్యసి
ఆ సమయంలో విముక్తికి అధిపతిగా ఉన్న ఆ లింగం ముందు నీవు చెప్పవలసి ఉంటుంది.
పూర్వం హి చిహ్నితం కర్మ దేహినో న విముంచతి
ఇంతకు ముందు చేసిన కర్మలు, శరీరధారి ఉన్నంతవరకు వదలవు.
ఇతి తస్య వచః శ్రుత్వా స విప్రో బ్రహ్మవిత్తమః
అలా ఆయన మాటలు విని, ఆ బ్రాహ్మణుడు, బ్రహ్మాన్ని బాగా తెలిసినవాడు,
దిష్ట్యా త్వమాగతో భూప దిష్ట్యా తే సంగతం మయా
రాజా, అదృష్టవశాత్తు నువ్వు వచ్చావు; అదృష్టవశాత్తే నేను నిన్ను కలిశాను.
ఇత్యుక్త్వా నృపవిప్రౌ తౌ ముక్తిలింగం సమా గతౌ
అలా చెప్పి, ఆ రాజు, బ్రాహ్మణుడు ఇద్దరూ కలిసి విముక్తి లింగాన్ని చేరారు.
తత్క్షణాత్సశరీరౌ తౌ తస్మిఁల్లింగే లయం గతౌ
ఆ క్షణంలోనే, ఇద్దరూ తమ శరీరాలతో ఆ లింగంలో లయమయ్యారు.
అస్య లింగస్య సంస్పర్శాన్ముక్తిర్భవతి నాన్యథా అపి పాపసమాయుక్తః స యాతి పరమాం గతిమ్
ఈ లింగాన్ని తాకితేనే విముక్తి లభిస్తుంది, వేరే విధంగా కాదు; ఎంత పాపం చేసినవాడైనా, అతడు పరమగతిని పొందుతాడు.
రే మూఢాః కిం తపోభిశ్చ కిం దానైర్నియమైశ్చ కిమ్
ఓ మూర్ఖులారా! తపస్సులు, దానాలు, నియమాలు ఎందుకు? వాటితో ఏమి లాభం?
న మాం విదుర్దేవగణా నాసురా న మహర్షయః
దేవతలు నన్ను తెలియరు, అసురులు కూడా కాదు, మహర్షులు కూడా కాదు.
న మే వేత్తి పరం రూపం స్వయం సాక్షాత్ప్రజాపతిః 5.2.25.
స్వయంగా ప్రజాపతి కూడా నా పరమరూపాన్ని నిజంగా తెలుసుకోడు.
యదేతద్దృశ్యతే తేజో లింగరూపం యశస్విని
ఓ మహాతేజోవంతుడా, లింగరూపంలో కనిపించే ఈ తేజస్సు—
అనేకజన్మసంశుద్ధా యోగినోఽనుగ్రహాన్మమ
అనేక జన్మల్లో పవిత్రులైన యోగులు, నా కృప వల్ల
ఈశ్వర ఉవాచ యస్య దర్శనమాత్రేణ నిష్కలంకో నరో భవేత్
ఈశ్వరుడు ఇలా అన్నాడు: ఎవరి దర్శనం వల్ల మనిషి మచ్చలేని వాడవుతాడో
అత్రిర్నామ మహాభాగో బ్రహ్మణో మానసః సుతః
అత్రి అనే మహాభాగుడు, బ్రహ్మాకు మనస్సులో పుట్టిన కుమారుడు.
తస్య పుత్రోఽభవత్సోమో దక్షోథ మాతృభాగతః
అత్రికి కుమారుడిగా సోముడు, తరువాత తల్లుల భాగంగా దక్షుడు పుట్టాడు.
సోమపత్న్యో హి మంతవ్యాస్తాసాం శ్రేష్ఠా తు రోహిణీ
సోముని భార్యలు అనేక మంది; వారిలో రోహిణి అత్యుత్తమురాలు.
ఇతరాః ప్రోచురాగత్య దక్షస్యాగ్రే యథాతథమ్
ఇతరులు వచ్చి, దక్షుని ముందు తగినట్లు మాట్లాడారు.
యదా న వారితస్తస్థౌ దక్షః కుద్ధస్తదా ప్రియే
ప్రియమైనవాడా, దక్షుడు కోపంతో ఉన్నప్పుడు ఎవ్వరూ ఆపకపోవడంతో అతడు అచ్చంగా నిలిచిపోయాడు.
ఏవం శప్తస్తు సోమో వై తదా హ్యంతర్హితోఽభవత్
అలా శపించబడిన సోముడు ఆ క్షణంలో కనబడకుండా పోయాడు.