అస్మాద్భూతాని లింగాని మహాభూతాని పఞ్చ వై
దానివల్లే భూతాల లక్షణాలు, ఐదు మహాభూతాలు పుట్టుకొస్తాయి.
స్థలమాపస్తథాకాశం జన్మ చాపి చతుర్విధమ్
భూమి, నీరు, ఆకాశం, అలాగే నాలుగు విధాల జన్మలు కూడా వస్తాయి.
చతుర్ద్ధా జన్మచిహ్నం యల్లింగేస్మిన్నేవ లక్ష్యతే
ఈ లింగంలోనే నాలుగు రకాల జన్మల లక్షణం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.
రజఃసత్త్వం తమోభావస్తస్మాల్లింగాచ్చ జాయతే
రజోగుణం, సత్త్వగుణం, తమోగుణం, వాటి ప్రభావాలు కూడా ఆ లింగం నుంచే ఉద్భవిస్తాయి.
అవ్యక్తకారణం సూక్ష్మం యత్తత్సదసదాత్మకమ్
ప్రపంచానికి కనిపించని, సూక్ష్మమైన కారణం, అది ఉండడమూ, లేకపోవడమూ కలిగిన స్వభావం కలది.
విశ్వేదేవాస్తథాదిత్యా వసవోఽథాశ్వినావపి 5.2.24.
విశ్వదేవతలు, ఆదిత్యులు, వసువులు, అశ్వినీదేవతలు కూడా అందులోనే ఉన్నాయి.
ఆపో ద్యౌః పృథివీ వాయురంతరిక్షం దిశస్తథా
నీళ్ళు, ఆకాశం, భూమి, గాలి, మధ్యలోని అంతరిక్షం, దిక్కులు కూడా అందులో ఉన్నాయి.
యచ్చాన్యదపి తత్సర్వం సంభూతం లోక సాక్షికమ్
ఇంకా ఏదైనా ఉన్నా, ఈ లోకానికి ప్రత్యక్షంగా కనిపించే అన్నీ దానివల్లే పుట్టాయి.
అతో మహాలయోనామ విఖ్యాతో భువనత్రయే
అందుకే, ఈ లింగాన్ని మూడు లోకాల్లో 'మహాలయము' అని ప్రసిద్ధి చెందింది.
యః పూజయతి తల్లింగం రుద్రమూర్త్యా మహాలయమ్
ఎవరైనా ఆ లింగాన్ని రుద్రమూర్తిగా, మహాలయంగా పూజిస్తే —
మహాలయేశ్వరే పుణ్యే పూజితే పరమేశ్వరే భవంతీహ మహాభాగే యతస్తైరపి పూజ్యతే
మహాలయేశ్వరుని, పరమేశ్వరుని ఆ పవిత్ర స్థలంలో పూజించినప్పుడు, మహాభాగ్యవంతుడా, వారిని కూడా దేవతలు పూజిస్తారు.
యస్య దర్శనమాత్రేణ ముక్తిర్భవతి పార్వతి
పార్వతీ, ఎవరి దర్శనం కేవలం చూసినా మోక్షం లభిస్తుందో —
పురా రాథంతరే కల్పే బభూవ ద్విజసత్తమః
పూర్వకాలంలో, రాథంతర కాలంలో, ఒక ఉత్తమ ద్విజుడు ఉండేవాడు.
మహాకాలసమీపే తు ముక్తిలింగమనుత్తమమ్
మహాకాళుని సమీపంలో, ముక్తి ప్రసాదించే అతి శ్రేష్ఠమైన లింగం ఉండేది.
తతస్తేపే జితాహారో వత్సరాణి త్రయోదశ
అతడు తినే తాపత్రయాన్ని జయించి, పదమూడు సంవత్సరాలు కఠిన తపస్సు చేశాడు.
శిప్రాం విప్రప్రియాం పుణ్యాం మహాపాతకనా శినీమ్
విప్రులకు ప్రియమైన, పుణ్యమైన, మహాపాతకాలను తొలగించే పవిత్రమైన శిప్రా నది అక్కడ ఉంది.
వ్యాధం మహాధనుష్పాణిం రక్తనేత్రం సుభీషణమ్
అతడు ఒక మహా విల్లు పట్టుకున్న, రక్తవర్ణ కళ్లతో భయంకరంగా కనిపించే వేటగాడిని చూశాడు.
తం దృష్ట్వా క్షుభితో విప్రో బ్రహ్మఘ్నస్య భయాదితి
ఆ వేటగాడిని చూసి, బ్రాహ్మణుడు బ్రాహ్మణ హంతకుడిని చూసిన భయంతో కలవరపడ్డాడు.
తం దృష్ట్వాంతర్గతహరిర్వ్యాధో భీత ఇవాగ్రతః
ఆ బ్రాహ్మణుడిని చూసిన వేటగాడిలో హరిః అంతరంగా ఉన్నాడు; అతడు భయపడినట్టు ముందుగా నిలిచాడు.
ఇదానీం స్వగతా బుద్ధిస్త్వాం దృష్ట్వైవ మహాప్రభమ్
ఇప్పుడు, నిన్ను చూసిన తర్వాత నా మనస్సు లోపలికి మళ్లింది; నీవు ఎంత ప్రకాశవంతంగా ఉన్నావో!
బ్రాహ్మణానాం సహస్రాణి స్త్రీణామయుతశస్తథా 5.2.25.
వెయ్యలాది బ్రాహ్మణులు, పదివేలాది స్త్రీలు కూడా—
న చ మే వ్యథితం చిత్తం కదాచిదపి జాయతే
అయినా నా మనస్సు ఎప్పుడూ కదలలేదు, ఒక్కసారి కూడా కలవరపడలేదు.
ఉపదేశప్రదానేన ప్రసాదం కర్తుమర్హసి
నీవు ఉపదేశం ఇచ్చి దయ చూపించాలి.
బ్రహ్మహా పాపకర్మేతి మత్వా బ్రాహ్మణపుంగవః
'ఇతడు బ్రాహ్మణ హంతకుడు, పాపకార్యాలు చేసినవాడు' అని భావించి, ఆ గొప్ప బ్రాహ్మణుడు—
స్నాత్వా సద్యః సమాయాతో ముక్తి లింగసమీపతః
స్నానం చేసి వెంటనే ముక్తి లింగం దగ్గరకు వచ్చాడు.
తత్క్షణాద్దివ్యదేహస్తు తస్మిఁల్లింగే లయం గతః చింతయామాస సహసా ముక్తిః ప్రాప్తా వరాననే
ఆ క్షణాన, అతని దివ్యదేహం ఆ లింగంలో లయమైపోయింది; 'ఓ సుందరీ! ముక్తి లభించింది' అని అతడు హర్షంతో ఆలోచించాడు.
వ్యాధేన పాపయుక్తేన సమాధిరహితేన చ
పాపంలో మునిగిపోయి, ఏకాగ్రత లేని వేటగాడి వల్ల—
న ప్రాప్తా పరమా మూర్త్తిర్ముక్తిర్నైవ చ లభ్యతే అన్తర్జలగతో భూత్వా చచార విపులం తపః
పరమ రూపం పొందలేదు, ముక్తి కూడా కలగలేదు; నీటిలోకి వెళ్లి గొప్ప తపస్సు చేశాడు.
కస్యచిత్త్వథ కాలస్య తాం నదీమగమత్కిల
కొంతకాలం తరువాత, అతడు ఆ నది వద్దకు వచ్చాడు.
అంతర్జలచరం విప్రం యావద్వ్యాఘ్రో జిఘృక్షతి
ఆ బ్రాహ్మణుడు నీటిలో సంచరిస్తుండగా, ఒక పులి అతన్ని పట్టుకోవాలని చూశింది.