దేవదానవగంధర్వమునిచారణభోగినామ్
దేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు, మునులు, చారణులు, పాములు వీరందరికీ,
జగచ్చరాచరం దేవ కుత్ర స్థిత్వాసృజస్య లమ్
దేవా, ఈ జగత్తు చలించేది, నిలిచేది సృష్టించినప్పుడు నువ్వు ఎక్కడ ఉన్నావు?
కోఽసౌ మహాలయో రౌద్రగ్రహరూపీ వ్యవస్థితః
ఆ మహా నిలయం ఎవరు? ఆ క్రూర గ్రహాల రూపంలో స్థిరంగా ఉన్నవాడు ఎవరు?
ఇతి పృష్టస్త్వయా దేవి మయా తే కథితం పురా
దేవీ, నువ్వు అడిగిన ప్రశ్నలకు నేను పూర్వంలో జరిగినట్లే చెప్పాను.
పృథివ్యాదీని భూతాని మహాకాలవనే ప్రియే
ప్రియమైనవాడా, భూమి మొదలైన భూతాలు అన్నీ మహాకాల వనంలో ఉన్నాయి.
బ్రహ్మలోకాదిభిర్లోకైరనౌపమ్యగుణం శుభమ్ 5.2.24.
బ్రహ్మలోకాది లోకాలతో, అపూర్వమైన, శుభమైన లక్షణాలతో,
పరం బ్రహ్మమయం లింగం తత్ర తిష్ఠతి సర్వదా
అక్కడ ఎప్పుడూ పరబ్రహ్మస్వరూపమైన లింగం ఉంటుంది.
తత్ర బ్రహ్మాదయో దేవా విష్ణుస్తత్రైవ సంస్థితః తస్మాల్లింగాత్సముత్పన్నో మహానాత్మా మహామతిః
అక్కడ బ్రహ్మ మొదలైన దేవతలు, విష్ణువు కూడా ఉన్నారు; ఆ లింగం నుండే గొప్ప ఆత్మ, గొప్ప బుద్ధి పుట్టింది.
భూతాదిశ్చాప్యహంకారో విష్ణుః శంభుశ్చ పార్వతి
భూతాలూ, అహంకారం, విష్ణువు, శంభువు, పార్వతీ — ఇవన్నీ కూడా అదే తత్వంలో కలిసివున్నాయ్.
సర్వతః పాణిపాదం తత్సర్వతోఽక్షిశిరోముఖమ్
అది అన్నిచోట్ల చేతులు, కాళ్లు కలిగి, అన్నిదిశల్లో ముఖాలు, తలలు, నోళ్లు కలిగి ఉంటుంది.
అస్మాద్భూతాని లింగాని మహాభూతాని పఞ్చ వై
దానివల్లే భూతాల లక్షణాలు, ఐదు మహాభూతాలు పుట్టుకొస్తాయి.
స్థలమాపస్తథాకాశం జన్మ చాపి చతుర్విధమ్
భూమి, నీరు, ఆకాశం, అలాగే నాలుగు విధాల జన్మలు కూడా వస్తాయి.
చతుర్ద్ధా జన్మచిహ్నం యల్లింగేస్మిన్నేవ లక్ష్యతే
ఈ లింగంలోనే నాలుగు రకాల జన్మల లక్షణం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.
రజఃసత్త్వం తమోభావస్తస్మాల్లింగాచ్చ జాయతే
రజోగుణం, సత్త్వగుణం, తమోగుణం, వాటి ప్రభావాలు కూడా ఆ లింగం నుంచే ఉద్భవిస్తాయి.
అవ్యక్తకారణం సూక్ష్మం యత్తత్సదసదాత్మకమ్
ప్రపంచానికి కనిపించని, సూక్ష్మమైన కారణం, అది ఉండడమూ, లేకపోవడమూ కలిగిన స్వభావం కలది.
విశ్వేదేవాస్తథాదిత్యా వసవోఽథాశ్వినావపి 5.2.24.
విశ్వదేవతలు, ఆదిత్యులు, వసువులు, అశ్వినీదేవతలు కూడా అందులోనే ఉన్నాయి.
ఆపో ద్యౌః పృథివీ వాయురంతరిక్షం దిశస్తథా
నీళ్ళు, ఆకాశం, భూమి, గాలి, మధ్యలోని అంతరిక్షం, దిక్కులు కూడా అందులో ఉన్నాయి.
యచ్చాన్యదపి తత్సర్వం సంభూతం లోక సాక్షికమ్
ఇంకా ఏదైనా ఉన్నా, ఈ లోకానికి ప్రత్యక్షంగా కనిపించే అన్నీ దానివల్లే పుట్టాయి.
అతో మహాలయోనామ విఖ్యాతో భువనత్రయే
అందుకే, ఈ లింగాన్ని మూడు లోకాల్లో 'మహాలయము' అని ప్రసిద్ధి చెందింది.
యః పూజయతి తల్లింగం రుద్రమూర్త్యా మహాలయమ్
ఎవరైనా ఆ లింగాన్ని రుద్రమూర్తిగా, మహాలయంగా పూజిస్తే —
మహాలయేశ్వరే పుణ్యే పూజితే పరమేశ్వరే భవంతీహ మహాభాగే యతస్తైరపి పూజ్యతే
మహాలయేశ్వరుని, పరమేశ్వరుని ఆ పవిత్ర స్థలంలో పూజించినప్పుడు, మహాభాగ్యవంతుడా, వారిని కూడా దేవతలు పూజిస్తారు.
యస్య దర్శనమాత్రేణ ముక్తిర్భవతి పార్వతి
పార్వతీ, ఎవరి దర్శనం కేవలం చూసినా మోక్షం లభిస్తుందో —
పురా రాథంతరే కల్పే బభూవ ద్విజసత్తమః
పూర్వకాలంలో, రాథంతర కాలంలో, ఒక ఉత్తమ ద్విజుడు ఉండేవాడు.
మహాకాలసమీపే తు ముక్తిలింగమనుత్తమమ్
మహాకాళుని సమీపంలో, ముక్తి ప్రసాదించే అతి శ్రేష్ఠమైన లింగం ఉండేది.
తతస్తేపే జితాహారో వత్సరాణి త్రయోదశ
అతడు తినే తాపత్రయాన్ని జయించి, పదమూడు సంవత్సరాలు కఠిన తపస్సు చేశాడు.
శిప్రాం విప్రప్రియాం పుణ్యాం మహాపాతకనా శినీమ్
విప్రులకు ప్రియమైన, పుణ్యమైన, మహాపాతకాలను తొలగించే పవిత్రమైన శిప్రా నది అక్కడ ఉంది.
వ్యాధం మహాధనుష్పాణిం రక్తనేత్రం సుభీషణమ్
అతడు ఒక మహా విల్లు పట్టుకున్న, రక్తవర్ణ కళ్లతో భయంకరంగా కనిపించే వేటగాడిని చూశాడు.
తం దృష్ట్వా క్షుభితో విప్రో బ్రహ్మఘ్నస్య భయాదితి
ఆ వేటగాడిని చూసి, బ్రాహ్మణుడు బ్రాహ్మణ హంతకుడిని చూసిన భయంతో కలవరపడ్డాడు.
తం దృష్ట్వాంతర్గతహరిర్వ్యాధో భీత ఇవాగ్రతః
ఆ బ్రాహ్మణుడిని చూసిన వేటగాడిలో హరిః అంతరంగా ఉన్నాడు; అతడు భయపడినట్టు ముందుగా నిలిచాడు.
ఇదానీం స్వగతా బుద్ధిస్త్వాం దృష్ట్వైవ మహాప్రభమ్
ఇప్పుడు, నిన్ను చూసిన తర్వాత నా మనస్సు లోపలికి మళ్లింది; నీవు ఎంత ప్రకాశవంతంగా ఉన్నావో!