బాహవస్తే దిశః సర్వాః కుక్షిశ్చైవ మహార్ణవః 5.2.16.
నీ భుజాలు అన్నీ దిశలు, నీ పొట్టే మహాసముద్రం.
ఇంద్రసోమాగ్నివరుణా దేవాసురమహోరగాః
ఇంద్రుడు, సోముడు, అగ్ని, వరుణుడు, దేవతలు, అసురులు, మహానాగులు—
త్వయా వ్యాప్తాని భూతాని సర్వాణి భువనేశ్వర
ఈ లోకాల అధినాయకా! నీవు అన్నీ భూతాలను వ్యాపించి ఉన్నావు.
భయానామపనేతాసి త్వమేకః శత్రుసూదనః
భయాలను తొలగించేవాడవు నీవొక్కడివే, శత్రువులను సంహరించేవాడవు.
న చ విక్రమణైర్దేవ నిర్వాణమగమత్పరమ్
దేవా! వారు ఎంత ప్రయత్నించినా పరమ మోక్షాన్ని పొందలేకపోయారు.
ఆరాధయిత్వా సర్వే తే నమస్యంతి చ సర్వశః
నీను ఆరాధించి, వారు అందరూ అన్ని విధాలా నీకు నమస్కరిస్తున్నారు.
ధూమావృతా మహా జ్వాలా యయా దగ్ధః స దానవః
పొగతో ఆవరించబడి, గొప్ప జ్వాలతో ఆ దానవుడు కాలిపోయాడు.
స్వాధికారాంశ్చ సంప్రాపుర్లింగస్యాస్య ప్రభావతః
ఈ లింగశక్తితో వారు తమ తమ అధికారాలను పొందారు.
ఐశ్వర్యశీలమస్యాస్తీత్యస్మాకం చ వినిశ్చితమ్
ఈయనకు ఐశ్వర్యమే సహజమని మాకు పక్కా నమ్మకం ఉంది.
ఈశానేశ్వరసంజ్ఞం తు యే సమారాధయంతి చ
ఈశానుడు, ఈశ్వరుడు అని పిలవబడే వానిని ఎవరు ఆరాధిస్తారో—
పూజ్యమానః సదా దేవైర్గంధర్వాప్సరసాంగణైః 5.2.16.
దేవతలు, గంధర్వులు, అప్సరసల గుంపులు ఎప్పుడూ ఆయనను పూజిస్తారు.
బ్రాహ్మణాః క్షత్రియా వైశ్యాః శూద్రాః స్త్రియః కుమారికాః
బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, శూద్రులు, స్త్రీలు, కన్యలు—
యః కరోతి నరః సమ్యగ్దర్శనం నియమస్థితః
ఎవరైతే నియమంగా ఉండి, సరిగ్గా దర్శనం చేస్తారో—
సర్వదా సర్వకార్యేషు తే సమర్థా యశస్విని
యశస్వినీ! నీవు ఎప్పుడూ అన్ని కార్యాలలో సమర్థురాలివి.
ఏవం తే కథితో దేవి ప్రభావః పాపనాశనః
దేవీ! పాపాలను నశింపజేసే నీ శక్తిని ఇలా వివరించాను.
యస్య దర్శనమాత్రేణ లోకోఽభీష్టానవాప్నుయాత్
ఎవరిని చూసిన క్షణంలోనే లోకానికి కావలసినవన్నీ లభిస్తాయో—
నందనాఖ్యే వనే దేవి సర్వకామసమన్వితే
దేవీ! అన్ని రకాల సుఖాలతో నిండిన నందన వనంలో—
శుకకోకిలచక్రాహ్వచకోరకురరావృతే
అక్కడ శుకులు, కోయిలలు, చకోరాలు, కురర పక్షులు నిండిపోయి ఉంటాయి.
తత్రోపవిష్టో వృత్రారిః సురజ్యేష్ఠశ్చ సేవితః
అక్కడ వృత్రుని శత్రువైన ఇంద్రుడు, దేవతలలో శ్రేష్ఠుడిగా పూజింపబడుతూ కూర్చున్నాడు.
తతోన్యచిత్తా సంజాతా కించిత్స్మృత్వా ప్రమాదతః
ఆమె మనసు మరెక్కడికో వెళ్లిపోయింది; నిర్లక్ష్యంగా ఏదో గుర్తు వచ్చి, ఆమె మనసు చెలరేగింది.
చుకోప చ సురశ్రేష్ఠస్తస్యాః శాపం దదౌ కిల తస్మాత్తు మానుషే లోకే గచ్ఛ త్వం నిష్ప్రభా సతీ
దేవతలలో శ్రేష్ఠుడైన ఇంద్రుడు కోపంతో ఆమెను శపించి ఇలా అన్నాడు: 'కాబట్టి, నీవు నీ తేజస్సు కోల్పోయి మానవ లోకానికి వెళ్ళిపో.'
అథేంద్రకోపసంక్షోభాత్పతితా భువి సాప్సరాః
ఇంద్రుని కోపానికి వణిగి, ఆ అప్సరస భూమిపై పడిపోయింది.
కరుణం విలపంతీ చ కిం మయా దుష్కృతం కృతమ్
ఆమె దుఃఖంగా ఏడుస్తూ, 'నేను ఏ తప్పు చేసాను?' అని విలపించింది.
అథాప్సరోగణః సర్వః సఖీగణ సమన్వితః తస్యాః శోకాగ్నిదాహేన సంతప్తోఽప్సరసాం గణః
ఆమె స్నేహితులతో కూడిన అప్సరసల సమూహం అంతా, ఆమె కోసం శోకాగ్నిలో కాలిపోయారు.
సుసుప్తా పద్మినీ సాభ్రే యథా నైవ విరాజతే 5.2.17.
మేఘాలతో నిండిన ఆకాశంలో నిద్రిస్తున్న కమలపువ్వు ఎలా ప్రకాశించదో, ఆమె కూడా అలా వెలుగు లేకుండా కనిపించింది.
సఖీగణైః పరివృతా రంభా దృష్టా వరాననే
స్నేహితుల మధ్యలో ఉన్న రంభా, చంద్రబింబంలా అందమైన ముఖంతో కనిపించింది.
కస్మాదప్సరసః సద్యో దృశ్యంతే శోకవిహ్వలాః
ఎందుకు అప్సరసలు ఒక్కసారిగా ఈ విధంగా దుఃఖంతో నిండిపోయి కనిపిస్తున్నారు?
పప్రచ్ఛ చ సమాగత్య కస్మాదప్సరసో వరాః
అందరూ చేరి, 'ఎందుకు అప్సరసలలో శ్రేష్ఠులు ఇలా ఉన్నారు?' అని ఆమె అడిగింది.
వృత్తాంతం కథయామాసుస్తాశ్చ తస్మై పురాతనమ్
అప్పుడు వారు ఆ పురాతన కథను ఆమెకు వివరించారు.
ఉపాయం కథయామాస హితం తాసాం ప్రయత్నతః
అతడు ఎంతో జాగ్రత్తగా, వారికి ఉపయోగపడే మార్గాన్ని వివరించాడు.