కో భవాన్కిం నిమిత్తం తు ఇహ వా కిముపాగతః
నువ్వెవరు? ఏ కారణంతో ఇక్కడికి వచ్చావు? ఎందుకు వచ్చావు?
బ్రహ్మణో వచనం శ్రుత్వా ప్రోక్తం తేనైవ సాదరమ్ ప్రజాపతే మహాభాగ కిం కరోమి దిశస్వ మామ్
బ్రహ్మ దేవుని మాటలు విని, అతడు గౌరవంగా ఇలా అన్నాడు: 'ప్రజాపతీ మహాభాగ, నేను ఏమి చేయాలో చెప్పండి.'
బ్రహ్మోవాచ మయా తు సృష్టికామేన యే ప్రజాపతయః కృతాః
బ్రహ్మ అన్నారు: సృష్టి కోరికతో నేను ప్రజలను పుట్టించాను.
త్వమగ్రణీః ప్రజాసర్గే త్వదధీనమిదం జగత్
ప్రజల సృష్టిలో నీవే ముందువాడవు; ఈ లోకం నీ ఆధీనంలో ఉంది.
ఇత్యుక్తో బ్రహ్మణా దేవి జగామాదర్శనం స్మరః
బ్రహ్మ దేవుడు ఇలా చెప్పగానే, దేవీ, స్మరుడు కనబడకుండా పోయాడు.
మద్వచో న కృతం యస్మాద్భవనేత్రోద్భవాగ్నినా బ్రహ్మాణం ప్రణతో భూత్వా ప్రహ్వః ప్రాంజలిరబ్రవీత్
నా ఆజ్ఞను నెరవేర్చలేదని, నీ కంటి నుండి పుట్టిన అగ్నితో, అతడు బ్రహ్మను నమస్కరించి, చేతులు జోడించి ఇలా అన్నాడు.
ప్రసీద దేవదేవేశ అనన్యగతికే మయి 5.2.13.
దేవతల అధినాయకుడా, దయచూపు; నాకు ఇంకెవరూ ఆశ్రయం లేరు.
యస్మాత్తే భక్తిరతులా మమోపరి మహామతే
నీకు నా మీద ఉన్న భక్తి అపూర్వమైనది, మహామతి.
కామినీనాం కటాక్షేషు కేశపాశేషు చైవ హి
స్త్రీల చూపుల్లో, వారి జడల్లో కూడా,
వసంతే కోకిలాలాపే జ్యోత్స్నాయాం జలదాగమే
వసంతంలో, కోయిల గానంలో, జ్యోత్స్నలో, మేఘాలు వచ్చే వేళ,
స్త్రియోఽమృతమయా ధన్యా సంసారే సారకారణమ్
ఈ లోకంలో స్త్రీలు నిజంగా అమృతస్వరూపిణులు, ధన్యులు, జీవనానికి మూలకారణం.
ఏతాభిర్వరనారీభిర్జగదేవం వశీకృతమ్
ఈ ఉత్తమ స్త్రీల వల్లే లోకం అంతా వారి వశంలోకి వచ్చింది.
కృతశ్చాపి స్వవశతా స్త్రీగౌరవగతస్య చ
స్త్రీలకు ఇచ్చిన గౌరవంతో వారి స్వతంత్రత స్థాపించబడింది.
స్త్రియ ఏవ హి దేవానామింద్రాదీనాం భయాశ్రయాః
ఇంద్రుడు మొదలైన దేవతలకు కూడా స్త్రీలే భయానికి కారణమవుతారు.
పరాభవః ప్రభవతి వివశత్వం చ భీషణమ్
ఓడిపోవడం కలుగుతుంది, భయంకరమైన లాఛ్యం ఏర్పడుతుంది.
ఇత్యుక్తో మన్మథో భద్రే బ్రహ్మణా చ విసర్జితః
అలా చెప్పిన తరువాత, బ్రహ్మా మన్మథుడిని పంపించేశాడు, సుముఖి.
రతిప్రీతిసమాయుక్తో ఝషకేతుర్మనోభవః 5.2.13.
రతితో ఆనందంగా కలసి, మనోభవుడు, చేప జెండా పట్టినవాడు, బయలుదేరాడు.
పండితాంస్తాపసాన్వీరాన్సుధియశ్చ జితేంద్రియాన్
పండితులను, తపస్వులను, వీరులను, తెలివైనవారిని, ఇంద్రియాలను జయించినవారిని అతడు వశపరిచాడు.
భూతప్రేతపిశాచాంశ్చ యక్షగంధర్వకింనరాన్
భూతాలు, ప్రేతాలు, పిశాచులు, యక్షులు, గంధర్వులు, కిన్నరులను కూడా అతడు జయించాడు.
మమార్థే చ కృతో యత్నశ్చింతయిత్వా పునఃపునః తస్య దేవస్య కః శక్తః క్షోభణార్థం మయా వినా
నా కోసం అతడు ఎన్నోసార్లు ఆలోచించి, యత్నం చేశాడు. ఆ దేవుణ్ణి నా లాంటి వాడి తప్ప మరెవరు కలవరపరచగలరు?
ఇత్యుక్త్వా తు సమాయాతో యత్రాహం తపసి స్థితః
ఇలా చెప్పి, నేను తపస్సు చేస్తున్న చోటికి అతడు వచ్చాడు.
దృష్టవాన్మాం తదా కామః పింజకూటజటాసటమ్
ఆ సమయంలో కామదేవుడు నన్ను చూశాడు, నా జటలు పర్వత శిఖరంలా ఎత్తుగా ఉన్నాయి.
ప్రేక్షమాణమృజుస్థానం నాసావంశాగ్ర లోచనమ్
నేను నేరుగా కూర్చుని, ముక్కు చివరను చూస్తూ ఉన్న దృశ్యాన్ని అతడు చూశాడు.
ప్రవిష్టః కరరంధ్రేణ మదనో హృదయే మమ
నా చేతి రంధ్రం ద్వారా మదనుడు నా హృదయంలోకి ప్రవేశించాడు.
సమాధేర్భావనా దివ్యా లక్ష్యప్రత్యక్షరూపిణీ
సమాధిలో దివ్యమైన ధ్యానం, లక్ష్యాన్ని ప్రత్యక్షంగా చూపించే రూపంలో ఉంది.
ఉన్మత్తతాం గతోఽహం వై వికృతిం మదనాత్మికామ్
నిజంగా నేను పిచ్చివాడినయ్యాను, మదనుని ప్రభావంతో మనసు మారిపోయింది.
దృష్టో మయాత్మహృదయే మన్మథోఽపథ్యకారకః 5.2.13.
నా హృదయంలోనే, అనారోగ్యాన్ని కలిగించే మన్మథుడిని నేను చూశాను.
అమానుషీం వ్రజేద్యోనిం యోగినం ప్రవిశేద్యది
అతడు యోగిని లోపలికి ప్రవేశిస్తే, మానవేతర జన్మను పొందవచ్చు.
ఏతస్మిన్నంతరే సోఽపి సంతప్తో మదనో భృశమ్
ఇంతలో మదనుడికూడా తీవ్రంగా బాధ కలిగింది.
సహకారతరోర్మూలే భూత్వా మధుసఖస్తదా
ఆ సమయంలో మామిడి చెట్టు వేరుల దగ్గర, వసంతానికి మిత్రుడయ్యాడు.