యథా సంనిధిమాత్రేణ గంధః క్షోభాయ జాయతే అనాదిః కథ్యతే దేవో జగత్కారణతత్పరమ్
ఎలా వాసన దగ్గరగా ఉన్నప్పుడు కదలిక వల్ల బయటపడుతుందో, అలాగే ఆ దేవుడు ఆదిలేనివాడు, జగత్తుకు కారణమైన పరమాత్ముడని చెబుతారు.
ప్రధానం క్షోభ్యమాణం తు తేన లింగేన పార్వతి
ప్రధానం కదిలించబడినప్పుడు, ఓ పార్వతీ, అది ఆ లింగం వల్లే జరుగుతుంది.
యస్మిన్నండే జగత్సర్వం సదేవాసురమానుషమ్
ఆ అండంలోనే దేవతలు, అసురులు, మనుషులు సహా అన్ని లోకాలు ఉన్నాయి.
స ఏవ క్షోభకః పూర్వం స క్షోభ్యః పృథివీపతిః
అంతకు ముందు కదిలించేవాడు కూడా ఆయనే, కదిలించబడినవాడు కూడా భూమిపతియైన ఆయనే.
ఉత్పన్నః స జగన్నాథో నిర్గుణోఽపి రజోగుణః
ఆ జగన్నాధుడు జన్మించాడు; గుణాలేమీ లేనివాడైనా, రజోగుణాన్ని పొందాడు.
బ్రహ్మత్వే సృజతే లోకాంస్తతః సత్త్వాతిరేకతః
బ్రహ్మ స్థితిలో ఉన్నప్పుడు లోకాలను సృష్టిస్తాడు, తర్వాత సత్త్వగుణం ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు,
తతస్తమోగుణోద్భిన్నో రుద్రత్వేనాఖిలం జగత్ 5.2.5.
తర్వాత, తమోగుణం వల్ల రుద్రుడిగా మారి, మొత్తం జగత్తును లయంచేస్తాడు.
యథా ప్రాగ్వాపకః క్షేత్రీ పాలకో లావకస్తథా
ఎలా పూర్వం నీరు పోసేవాడు, పొలాన్ని దున్నేవాడు, కాపాడేవాడు, కోతకూలీలా ఉంటాడో,
బ్రహ్మత్వే సృజతే లోకానుద్రత్వే సంహరత్యపి
బ్రహ్మ స్థితిలో ఉన్నప్పుడు లోకాలను సృష్టిస్తాడు; రుద్రుడిగా ఉన్నప్పుడు వాటిని లయంచేస్తాడు.
రజో బ్రహ్మా తమో రుద్రః సత్త్వం విష్ణుర్జగత్పతిః
రజోగుణం బ్రహ్మ, తమోగుణం రుద్రుడు, సత్త్వగుణం విష్ణువు, జగత్పతి.
కల్పే కల్పే హ్యనాదిస్తు గీయతే త్రిదశైః సదా
ప్రతి కల్పంలో, ఆది నుంచే, దేవతలు ఎప్పుడూ దీనిని పాటిస్తూ ఉంటారు.
నామ ప్రాప్తం విశాలాక్షి మహాకాలవనం సదా
విశాలమైన కళ్ళు కలదేవీ, దీనికి ఎప్పుడూ 'మహాకాలవనం' అనే పేరు పెట్టారు.
అహం జ్యాయానహం జ్యాయాన్కల్పాదౌ సృష్టికారణాత్
సృష్టి ప్రారంభంలో కారణమైనందున, నేను గొప్పవాడిని, నేను గొప్పవాడినని చెబుతాను.
మహాకాలవనే లింగం కల్పేశ్వరేతి సంజ్ఞకమ్ భవిష్యతి న సందేహో న వాదః క్రియతా మితి
మహాకాలవనంలో ఉన్న లింగాన్ని 'కల్పేశ్వరుడు' అని పిలుస్తారు; ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు, వాదన అవసరం లేదు.
తతో దేవి గతో బ్రహ్మా ఊర్ద్ధ్వలోకమనంతకమ్
అంతటితో, దేవీ, బ్రహ్మా ఎప్పటికీ అంతం లేని పై లోకాలకు వెళ్లిపోయాడు.
నాదిర్దృష్టో న చాంతశ్చ బ్రహ్మణా కేశవేన తు
బ్రహ్మా గానీ, కేశవుడు గానీ, ఆది లేదా అంత్యాన్ని చూడలేకపోయారు.
వేదోక్తసూక్తైర్వివిధైరభినంద్య పురఃస్థితౌ 5.2.5.
వేదాలలో చెప్పిన వివిధ స్తోత్రాలతో, ఎదుట నిలిచిన వానిని వారు స్తుతించారు.
తస్మాదనాదికల్పోఽయమద్యప్రభృతి భూతలే
అందువల్ల, ఈ రోజు నుండి భూమిపై ఈ కల్పం ఆదియైనదిగా పరిగణించబడుతుంది.
పఞ్చపాతకసంయుక్తో యో మర్త్యో దుష్టమానసః
ఐదు మహాపాపాలతో కలసి, చెడ్డ మనసున్న మానవుడు—
శివమస్తు సదా తేషాం యేషాం త్వం దర్శనం గతః
నీ దర్శనం పొందినవారందరికీ ఎల్లప్పుడూ శుభం కలగాలి.
సర్వతీర్థాభిషేకైస్తు యత్పుణ్యం ప్రాప్యతే నరైః
ప్రతి తీర్థంలో స్నానం చేయడం వల్ల మనుషులు పొందే పుణ్యం—
తావత్పతంతి సంసారే సుఖదుఃఖసమాకులే
వారు సుఖదుఃఖాలతో నిండిన ఈ లోకంలో మళ్లీ మళ్లీ పడి పోతారు.
యదా పాపక్షయః పుంసాం తదా త్వద్దర్శనం భవేత్
పాపాలు నశించినప్పుడు మాత్రమే నీ దర్శనం కలుగుతుంది.
బ్రహ్మహా వా సురాపో వా స్తేయీ చ గురుతల్పగః సోఽపి యాతి పరం స్థానం పునరావృత్తివర్జితమ్
బ్రహ్మహత్య చేసినవాడు, మద్యం తాగినవాడు, దొంగ, గురుపత్నిని అపహరించినవాడు—even వారు కూడా తిరిగి రాని పరమస్థానాన్ని పొందుతారు.
యత్ఫలం చాశ్వమేధేన రాజసూయేన యత్ఫలమ్
అశ్వమేధ యాగం వల్ల కలిగే ఫలం, రాజసూయ యాగం వల్ల కలిగే ఫలం—
తే నరాః పశవో లోకే తేషాం జన్మ నిరర్థకమ్
అటువంటి మనుషులు ఈ లోకంలో జంతువుల్లా ఉంటారు; వారి జన్మం వ్యర్థమే.
ఇత్యుక్త్వా కేశవో దేవో బ్రహ్మా చైవ వరాననే 5.2.5.
ఇలా చెప్పి, కేశవుడు దేవుడు, బ్రహ్మా కూడా, ఓ సుందరీ—
ఏష తే కథితో దేవి ప్రభావః పాపనాశనః
దేవీ, పాపాలను నశింపజేసే ఈ మహిమను నీకు వివరించాను.
యస్య దర్శనమాత్రేణ ధనవానిహ జాయతే
వాడిని కేవలం చూడగానే ఇక్కడ ధనం కలుగుతుంది.
పురా సార్ద్ధం త్వయా దేవి క్రీడతో మమ మందిరే
ఒకప్పుడు, దేవీ, నీవు నా మందిరంలో నాతో కలిసి ఆడుకుంటున్నప్పుడు,