యథా మోక్షమిహాయాంతి నాన్యత్ర హి తథా క్వచిత్ మహాక్షేత్రమిదం యస్మాదయోధ్యాభిధముత్తమమ్
ఇక్కడ ముక్తి లభించే విధంగా మరెక్కడా లభించదు. ఎందుకంటే అయోధ్య అని పిలవబడే ఈ స్థలం మహత్తరమైన పవిత్ర క్షేత్రం.
నైమిషే చ కురుక్షేత్రే గంగాద్వారే చ పుష్కరే
నైమిశారణ్యం, కురుక్షేత్రం, గంగాద్వారం, పుష్కరం వంటి ప్రదేశాలలో కూడా—
ఇహ సంప్రాప్యతే యద్వత్తత ఏవ విశిష్యతే సర్వస్మాదపి తీర్థాగ్ర్యాదిదమేవ మహత్కృతమ్ ।। 2.8.8.
ఇక్కడ లభించే ఫలం అక్కడ లభించదు. అన్ని పవిత్ర క్షేత్రాలలో ఇదే అత్యుత్తమమైనది అని భావించబడుతుంది.
అవ్యక్తలింగైర్మునిభిః సర్వైః సిద్ధైర్మహర్షిభిః
అవ్యక్తమైన లక్షణాలు కలిగిన మునులు, సిద్ధులు, మహర్షులు—
తేభ్యః ప్రయచ్ఛతి హరిర్యోగమైశ్వర్య్యముత్తమమ్
వారందరికీ హరి పరమమైన యోగశక్తి, ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదిస్తాడు.
బ్రహ్మా దేవర్షిభిః సార్ద్ధం శ్రీశ్చ వాయుర్దివాకరః
బ్రహ్మ, దేవర్షులతో పాటు శ్రీదేవి, వాయువు, సూర్యుడు—
ఉపాసతే మహాత్మానః సర్వత్ర హరిమాదరాత్ అనన్యమనసో భూత్వా సర్వదోపాసతే హరిమ్
ఈ మహాత్ములు ఎక్కడైనా హరిని భక్తితో పూజిస్తారు. ఏకాగ్రతతో ఎప్పుడూ హరిని ఆరాధిస్తారు.
విషయాసక్తచిత్తోఽపి త్యక్తధర్మరతిర్నరః
ఇంద్రియ సుఖాలలో మనస్సు మునిగిపోయినవాడు, ధర్మంలో ఆనందాన్ని వదిలేసినవాడు కూడా—
యే పునర్నిగమాధీనాః సత్రస్థా విజితేంద్రియాః
కాని వేదాలకు నిబద్ధులై, యజ్ఞాలలో పాల్గొని, ఇంద్రియాలను జయించిన వారు—
దేహభంగం సమాపద్య ధీమంతః సంగవర్జితాః
ఆ జ్ఞానులు, మమకారాన్ని విడిచినవారు, శరీరం విడిచినప్పుడు—
జన్మాన్తరసహస్రేషు యుఞ్జన్యోగీ న చాప్నుయాత్
వెయ్యి జన్మలు యోగాభ్యాసం చేసిన యోగి కూడా వారు పొందిన ఫలాన్ని పొందలేడు.
ఏతత్సంక్షేపతో వచ్మి క్షేత్రస్య మహిమాద్భుతమ్ ఏతాదృఙ్నాపరం స్థానం పునరన్యత్ర దృశ్యతే
ఈ క్షేత్ర మహిమను సంక్షిప్తంగా చెప్పాను. ఇలాంటి స్థలం మరెక్కడా కనిపించదు.
అత్ర గత్వా ప్రయత్నేన యాత్రా పుణ్యాభికాంక్షిభిః ।। 2.8.8.
పుణ్యాన్ని కోరే వారు శ్రమతో ఇక్కడికి వచ్చి యాత్ర చేయాలి.
ప్రథమేఽహని కర్త్తవ్య ఉపవాసో యతాత్మభిః
మొదటి రోజున నియమంగా ఉండేవారు ఉపవాసం చేయాలి.
ఉపావృత్తస్తు పాపేభ్యో యస్య వాసో గుణైః సహ
పాపాలను విడిచి, సద్గుణాలతో కూడినవాడు—
ఉపవాసం విధాయాసౌ చక్రతీర్థే నరః కృతీ
ఉపవాసం చేసి, ఆ వ్యక్తి చక్రతీర్థంలో పుణ్యకార్యాలు చేయాలి.
విప్రం సంపూజ్య విధివత్పశ్యేద్విష్ణుహరిం విభుమ్
విధిగా బ్రాహ్మణుడిని సత్కరించి, విష్ణు హరిని దర్శించాలి.
క్షౌరం చ కారయేత్తత్ర వ్రతీ ధర్మాభిధే తతః
అక్కడ వ్రతధారి ధర్మానుసారం తల ముండనం చేయించాలి.
స్నాత్వా సహస్రధారాయాం శేషం సంపూజ్య యత్నతః
వెయ్యి ప్రవాహాల నదిలో స్నానం చేసి, శేషుని శ్రద్ధతో పూజించాలి.
తతశ్చక్రహరిం దృష్ట్వా దద్యాచ్చైవ స్వశక్తితః మహావిద్యాసమీపే తు రాత్రౌ జాగరణం చరేత్
తర్వాత చక్రధారి హరిని దర్శించి, తన శక్తికి తగినంత దానం చేయాలి. రాత్రి సమయంలో మహావిద్యాదేవి సమీపంలో జాగరణ చేయాలి.
తతః ప్రభాతే విమలే పునరుత్థాయ సద్వ్రతీ
తరువాత, ఉదయం ఆకాశం నిర్మలంగా ఉన్నప్పుడు, సద్బుద్ధి కలిగినవాడు మళ్ళీ లేవాలి.
శ్రాద్ధం చ విధివత్కృత్వా దత్త్వా చైవ స్వశక్తితః
శ్రాద్ధాన్ని విధిగా నిర్వహించి, తన శక్తికి తగినంత దానం చేయాలి.
దంపతీ చ ప్రయత్నేన పూజ్యౌ వస్త్రాదిభిస్తథా 2.8.8.
భర్త భార్యలను శ్రద్ధగా, వస్త్రాదులు వంటి వస్తువులతో పూజించాలి.
విప్రాన్సంపూజ్య విధివద్భుంజీత ప్రయతో నరః
బ్రాహ్మణులను విధిగా సత్కరించి, భక్తితో భోజనం చేయాలి.
అన్యేద్యురపి చోత్థాయ శ్రద్ధయా పరయా యుతః
రెండవ రోజు కూడా, పరమ విశ్వాసంతో లేచి,
తత్రతత్ర నరః స్నాత్వా దత్త్వా చైవ స్వశక్తితః
ప్రతి చోటా స్నానం చేసి, తన శక్తికి తగినంత దానం చేయాలి.
యాత్రాం సమాపయేత్సమ్యఙ్నియతాత్మా శుచివ్రతః
మనస్సు నియంత్రణతో, పవిత్రతతో యాత్రను సక్రమంగా ముగించాలి.
విభీషణపురోగాస్తే బభూవుర్నిర్మలాస్తదా
అప్పుడు విభీషణుడు మరియు అతని అనుచరులు పవిత్రులయ్యారు.
ఇతి బహులవిధానైస్తీర్థయాత్రాం విధాయ ప్రచురసుకృతపూర్ణాస్తే చ సుగ్రీవముఖ్యాః
ఈ విధంగా అనేక విధానాలతో తీర్థయాత్ర చేసి, సుగ్రీవుడు మొదలైన నాయకులు పుణ్యఫలాలతో నిండిపోయారు.
గయాకూపమితి ఖ్యాతం సర్వాభీష్టఫలప్రదమ్
గయాకూపమనే ప్రదేశం అన్ని కోరికలను ఫలించేదిగా ప్రసిద్ధి చెందింది.