న తస్య జాయతే వ్యాస యాతనా భైరవీ కదా
వ్యాసా, అక్కడ పూజ చేసినవారికి భైరవీ కారణంగా ఎప్పుడూ బాధలు కలగవు.
జ్యేష్ఠే మాసే సితే పక్షే దశమ్యాం బుధ హస్తయోః దశాలా జాయతే వత్స గంగాజన్మ పరం శుచి
జ్యేష్ఠ మాసంలో శుక్లపక్షంలో, బుధవారం హస్త నక్షత్రం కలిసిన దశమి రోజున, ప్రియమైనవాడా, గంగా పవిత్రంగా, అత్యుత్తమంగా జన్మించింది.
తద్దినే చ నరః స్నాత్వా సర్వతీర్థఫలం లభేత్
ఆ రోజున అక్కడ స్నానం చేసినవాడు అన్ని తీర్థాల ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
యస్య శ్రవణమాత్రేణ వ్రతభంగో న జాయతే
దాని గురించి వినడమే వ్రతానికి భంగం కలగకుండా చేస్తుంది.
బహువ్రతధరో దాంతో వేదవేదాంగపారగః।। 5.1.68.
అతడు అనేక వ్రతాలు ఆచరిస్తూ, తనను తాను నియంత్రించుకుని, వేదాలు మరియు వాటి శాఖల్లో నిపుణుడు.
కించిద్దోషప్రసంగేన వ్రతపూర్తిర్న చాభవత్
అయితే, కొంత చిన్న తప్పు వల్ల వ్రతం పూర్తవలేదు.
తస్య గేహాగతో బ్రహ్మన్నాతిథ్యార్థం మహాతపాః
బ్రహ్మన్, అతని ఇంటికి ఒక మహాతపస్వి అతిథిగా వచ్చాడు.
సత్కృత్య నారదం భూమన్విధిదృష్టేన కర్మణా
ప్రభూ, నారదుని ఆయన శాస్త్రోక్తంగా సత్కరించాడు.
భగవన్భవతా సర్వం విదితం జ్ఞానచక్షుషా
భగవన్, జ్ఞానదృష్టితో మీకు అన్నీ తెలుసు.
యేన పాపప్రసంగేన వ్రతభంగోఽభవద్ధ్రువమ్
ఏ పాప సంబంధం వల్ల వ్రతానికి తప్పకుండా భంగం కలిగిందో చెప్పండి.
మహారాష్ట్రే సువిఖ్యాతో బ్రాహ్మణో ధనసంచకః
మహారాష్ట్రలో ధనసంచకుడు అనే ప్రసిద్ధ బ్రాహ్మణుడు ఉండేవాడు.
బ్రహ్మదత్తేత్యసౌ విప్రో వేదబ్రాహ్మణనిందకః
ఆ బ్రాహ్మణుడిని బ్రహ్మదత్తుడు అంటారు. వేదాలు, బ్రాహ్మణులను తక్కువగా చూసేవాడు.
నాస్తికో దేవతీర్థేషు పరద్రవ్యాపహారకః
అతడు దేవతలు, తీర్థాల పట్ల నమ్మకం లేని వాడు, ఇతరుల సంపదను దోచుకునే వాడు.
ఏవమాయుఃపరిక్షీణో ధనహీనోఽభవత్తదా
అలా అతని ఆయుష్షు తగ్గిపోయి, ధనం కోల్పోయాడు.
గతశ్చౌర్యప్రసంగేన యాత్రికైః సహ సంగతః 5.1.68.
అతడు దొంగతనాన్ని వదిలేసి, ప్రయాణికులతో కలిసి ఉండేవాడయ్యాడు.
నీతః సంయమినీం విప్రస్తత్కాలం యమకింకరైః
ఆ సమయంలో, యముని సేవకులు అతడిని నియమస్థానానికి తీసుకెళ్లారు.
దృష్టోఽసౌ ధర్మరాజేన తదా పత్యపరాయణః
అప్పుడు ధర్మరాజు, తన యజమానుడికి నిబద్ధుడైన వాడిని చూశాడు.
శృణుధ్వం కింకరాః సర్వే యూయమేకాగ్రమానసాః
మీరు అందరూ, ఏకాగ్రతతో వినండి, యముని సేవకులారా.
గోదాతీరే మృతః పాపీ తత్ర నః కారణం న హి
ఈ పాపి గోదావరి ఒడ్డున చనిపోయాడు. అక్కడ మనకు ఏ పని లేదు.
ఆయాంతి గౌతమీతీరే సింహస్థేఽపి బృహస్పతౌ
సూర్యుడు సింహరాశిలో ఉన్నా, గురువు బృహస్పతి రాశిలో ఉన్నా, వారు గౌతమి నది ఒడ్డుకు వస్తారు.
తేన పుణ్యప్రభావేన నోఽస్మాకం కారణం క్వచిత్
ఆ పుణ్యశక్తి వల్ల, మనకు ఎక్కడా పని ఉండదు.
ఏవం తైర్మోచితో విప్రః పునర్బ్రహ్మగతిం గతః
అలా, వారు విడిపించడంతో, ఆ బ్రాహ్మణుడు మళ్లీ బ్రహ్మపథాన్ని పొందాడు.
కిం తపః కిం చ దానం చ కిం తీర్థవ్రతసేవనమ్
ఏది తపస్సు? ఏది దానం? ఏది తీర్థయాత్రలు, వ్రతాలు?
యేన పుణ్యప్రభావేన వ్రతభంగో న జాయతే
ఏ పుణ్యఫలంతో వ్రతభంగం జరగదు?
యత్ర రుద్రసరః ప్రోక్తమృషిణా తత్త్వదర్శినా ।। 5.1.68.
అక్కడే, సత్యాన్ని దర్శించిన ఋషి చెప్పిన రుద్రసరోవరము ఉంది.
కోటికోటిసుతీర్థాని వర్తంతే ద్విజసత్తమ
అక్కడ కోటి కోటి తీర్థాలు ఉన్నాయి, ద్విజశ్రేష్ఠుడా!
తత్తీర్థస్యోత్తరే భాగే సుతీర్థం సర్వకామదమ్
ఆ తీర్థానికి ఉత్తర భాగంలో, అన్ని కోరికలు తీర్చే సుతీర్థం ఉంది.
యస్య దర్శనమాత్రేణ సర్వయజ్ఞఫలం లభేత్
దాన్ని కళ్లతో చూసిన వెంటనే, అన్ని యజ్ఞఫలితాలు లభిస్తాయి.
ఇతి తస్య వచః శ్రుత్వా స ద్విజోఽగాత్కుముద్వతీమ్
ఈ మాటలు విని, ఆ బ్రాహ్మణుడు కుముద్వతీ నదికి వెళ్లాడు.
సద్యః పుణ్యవతాంలోకాన్ప్రాప్తో వై ద్విజసత్తమః
అతడు వెంటనే పుణ్యాత్ముల లోకాలను పొందాడు, ద్విజశ్రేష్ఠుడు.