తయోః స్నానేన దానేన రామసంపూజనేన చ ఇయం సా పరమా మేధ్యాఽయోధ్యా ధర్మనిధిః స్మృతా
ఈ రెండు కుండాల్లో స్నానం చేసి, దానం చేసి, రాముని పూజిస్తే, ఈ అయోధ్య పవిత్రమైన ధర్మనిధిగా గుర్తించబడుతుంది.
ఇత్యుక్తాస్తు తతః సర్వే వసిష్ఠమునిమాదరాత్ కథయస్వ తపోరాశే కథామేతాం సుదుర్లభామ్
ఇలా విన్నవారు అందరూ గౌరవంతో వసిష్ఠ మహర్షిని అడిగారు: 'తపస్సులో నిధివైన వసిష్ఠ మహర్షీ! ఈ అరుదైన కథను మాకు వివరించండి.'
అయోధ్యాయాః పరం విప్ర మాహాత్మ్యం కథయంతి యత్ 2.8.8.
ఓ బ్రాహ్మణా! ఈ అయోధ్య యొక్క పరమ మహిమను మాకు చెప్పు.
యథా యాత్రాం విధాస్యామః క్రమేణ చ విధానతః
మేము యాత్రను ఎలా, ఏ క్రమంలో, నియమానుసారం చేయాలి?
యచ్ఛ్రుత్వా సర్వపాపేభ్యో ముచ్యతే నాత్ర సంశయ
దీనిని విని అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి కలుగుతుంది — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
ఇదం గుహ్యతరం క్షేత్రమయోధ్యాభిధముత్తమమ్
ఈ అయోధ్య అని పిలవబడే క్షేత్రం అత్యంత రహస్యమైనది, అత్యుత్తమమైనది.
అస్మిన్సిద్ధాః సదా దేవా వైష్ణవం వ్రతమాస్థితాః
ఇక్కడ సిద్ధులు, దేవతలు ఎప్పుడూ వైష్ణవ వ్రతాన్ని ఆచరిస్తూ నివసిస్తారు.
అభ్యస్యంతి పరం యోగం యుక్తప్రాణా జితేన్ద్రియాః
వారు ప్రాణాన్ని నియంత్రించి, ఇంద్రియాలను జయించి, పరమయోగాన్ని సాధిస్తున్నారు.
కమలోత్పలశోభాఢ్యే సరోభిః సమలంకృతే
కమలాలు, ఉత్పలాలతో అలంకరించబడిన సరస్సులతో ఈ క్షేత్రం అందంగా మెరిసిపోతుంది.
రోచతే హి సదా వాసః క్షేత్రే నిత్యం హరేరిహ
ఈ హరిక్షేత్రంలో ఎప్పుడూ నివసించడం నిజంగా ఎంతో ఆనందదాయకంగా ఉంటుంది.
యథా మోక్షమిహాయాంతి నాన్యత్ర హి తథా క్వచిత్ మహాక్షేత్రమిదం యస్మాదయోధ్యాభిధముత్తమమ్
ఇక్కడ ముక్తి లభించే విధంగా మరెక్కడా లభించదు. ఎందుకంటే అయోధ్య అని పిలవబడే ఈ స్థలం మహత్తరమైన పవిత్ర క్షేత్రం.
నైమిషే చ కురుక్షేత్రే గంగాద్వారే చ పుష్కరే
నైమిశారణ్యం, కురుక్షేత్రం, గంగాద్వారం, పుష్కరం వంటి ప్రదేశాలలో కూడా—
ఇహ సంప్రాప్యతే యద్వత్తత ఏవ విశిష్యతే సర్వస్మాదపి తీర్థాగ్ర్యాదిదమేవ మహత్కృతమ్ ।। 2.8.8.
ఇక్కడ లభించే ఫలం అక్కడ లభించదు. అన్ని పవిత్ర క్షేత్రాలలో ఇదే అత్యుత్తమమైనది అని భావించబడుతుంది.
అవ్యక్తలింగైర్మునిభిః సర్వైః సిద్ధైర్మహర్షిభిః
అవ్యక్తమైన లక్షణాలు కలిగిన మునులు, సిద్ధులు, మహర్షులు—
తేభ్యః ప్రయచ్ఛతి హరిర్యోగమైశ్వర్య్యముత్తమమ్
వారందరికీ హరి పరమమైన యోగశక్తి, ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదిస్తాడు.
బ్రహ్మా దేవర్షిభిః సార్ద్ధం శ్రీశ్చ వాయుర్దివాకరః
బ్రహ్మ, దేవర్షులతో పాటు శ్రీదేవి, వాయువు, సూర్యుడు—
ఉపాసతే మహాత్మానః సర్వత్ర హరిమాదరాత్ అనన్యమనసో భూత్వా సర్వదోపాసతే హరిమ్
ఈ మహాత్ములు ఎక్కడైనా హరిని భక్తితో పూజిస్తారు. ఏకాగ్రతతో ఎప్పుడూ హరిని ఆరాధిస్తారు.
విషయాసక్తచిత్తోఽపి త్యక్తధర్మరతిర్నరః
ఇంద్రియ సుఖాలలో మనస్సు మునిగిపోయినవాడు, ధర్మంలో ఆనందాన్ని వదిలేసినవాడు కూడా—
యే పునర్నిగమాధీనాః సత్రస్థా విజితేంద్రియాః
కాని వేదాలకు నిబద్ధులై, యజ్ఞాలలో పాల్గొని, ఇంద్రియాలను జయించిన వారు—
దేహభంగం సమాపద్య ధీమంతః సంగవర్జితాః
ఆ జ్ఞానులు, మమకారాన్ని విడిచినవారు, శరీరం విడిచినప్పుడు—
జన్మాన్తరసహస్రేషు యుఞ్జన్యోగీ న చాప్నుయాత్
వెయ్యి జన్మలు యోగాభ్యాసం చేసిన యోగి కూడా వారు పొందిన ఫలాన్ని పొందలేడు.
ఏతత్సంక్షేపతో వచ్మి క్షేత్రస్య మహిమాద్భుతమ్ ఏతాదృఙ్నాపరం స్థానం పునరన్యత్ర దృశ్యతే
ఈ క్షేత్ర మహిమను సంక్షిప్తంగా చెప్పాను. ఇలాంటి స్థలం మరెక్కడా కనిపించదు.
అత్ర గత్వా ప్రయత్నేన యాత్రా పుణ్యాభికాంక్షిభిః ।। 2.8.8.
పుణ్యాన్ని కోరే వారు శ్రమతో ఇక్కడికి వచ్చి యాత్ర చేయాలి.
ప్రథమేఽహని కర్త్తవ్య ఉపవాసో యతాత్మభిః
మొదటి రోజున నియమంగా ఉండేవారు ఉపవాసం చేయాలి.
ఉపావృత్తస్తు పాపేభ్యో యస్య వాసో గుణైః సహ
పాపాలను విడిచి, సద్గుణాలతో కూడినవాడు—
ఉపవాసం విధాయాసౌ చక్రతీర్థే నరః కృతీ
ఉపవాసం చేసి, ఆ వ్యక్తి చక్రతీర్థంలో పుణ్యకార్యాలు చేయాలి.
విప్రం సంపూజ్య విధివత్పశ్యేద్విష్ణుహరిం విభుమ్
విధిగా బ్రాహ్మణుడిని సత్కరించి, విష్ణు హరిని దర్శించాలి.
క్షౌరం చ కారయేత్తత్ర వ్రతీ ధర్మాభిధే తతః
అక్కడ వ్రతధారి ధర్మానుసారం తల ముండనం చేయించాలి.
స్నాత్వా సహస్రధారాయాం శేషం సంపూజ్య యత్నతః
వెయ్యి ప్రవాహాల నదిలో స్నానం చేసి, శేషుని శ్రద్ధతో పూజించాలి.
తతశ్చక్రహరిం దృష్ట్వా దద్యాచ్చైవ స్వశక్తితః మహావిద్యాసమీపే తు రాత్రౌ జాగరణం చరేత్
తర్వాత చక్రధారి హరిని దర్శించి, తన శక్తికి తగినంత దానం చేయాలి. రాత్రి సమయంలో మహావిద్యాదేవి సమీపంలో జాగరణ చేయాలి.